I FZ 531/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 209/12 odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 13 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 209/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynikało z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy, skarżący swój wniosek o przyznanie prawa pomocy argumentował uzyskiwanym, minimalnym wynagrodzeniem w kwocie 1150,00 zł netto miesięcznie. Dodał, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma oszczędności ani majątku ruchomego, a w utrzymaniu (jedzenie, środki czystości, ubrania) pomaga mu rodzina i znajomi. Posiada natomiast nieruchomość rolną obciążoną zabezpieczeniem na około 3.000.000,00 zł. Skarżący poinformował również, że nie ma zeznań podatkowych z dwóch ostatnich lat, ponieważ nie uzyskiwał dochodów, nie ma także rachunku bankowego. Po stronie wydatków skarżący wskazał, że jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości 2.000,00 zł, o którego zmniejszenie zamierza wystąpić. Koszty koniecznego utrzymania według oświadczenia skarżącego, a mianowicie prąd, wyżywienie i czynsz z opłatami obejmują łącznie ok. 800,00 zł. Wskazując na motywy swojego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarżący nie wyjaśnił skąd bierze środki na systematyczne pokrywanie nadwyżki wydatków nad uzyskiwanymi dochodami. Sąd zauważył również, że pomoc ze strony rodziny i znajomych nie została co do jej wysokości skonkretyzowana, a ponadto ma charakter wyłącznie rzeczowy. W ocenie Sądu dziwne było także to, że skarżący do tej pory nie wystąpił o zmniejszenie obowiązku alimentacyjnego, co każe domniemywać, iż ma jednak na ten cel środki finansowe, o których we wniosku nie wspomniał. Reasumpcja Sądu sprowadzała się zatem do stwierdzenia, że oświadczenie skarżącego było niewiarygodne, w szczególności w zakresie uzyskiwanych dochodów. Jak bowiem Sąd podkreślił, skarżący swoją sytuację majątkową przedstawił wybiórczo, fragmentarycznie, koncentrując się głównie na ponoszonych wydatkach. Na powyższe orzeczenie skarżący złożył zażalenie, w którym podniósł zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnych ustaleń faktycznych, a ponadto zarzut naruszenia przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."). W uzasadnieniu skarżący ponownie przedstawił swoją sytuację finansową, która w jego ocenie uzasadniała przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Przed przystąpieniem do oceny złożonego zażalenia należy wspomnieć, że skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Wniosek w tym zakresie sąd uwzględnia, jeśli wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W związku z powyższym wydaje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że w sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne wydają się niewiarygodne, wspomniany powyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i jest zmuszony odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie rozpoznawanej Sąd pierwszej instancji nie dał wiary twierdzeniom skarżącego w zakresie uzyskiwanych przez niego dochodów. Wynikało to z dość oczywistego ustalenia, że ponoszone wydatki w znaczny sposób przekraczają kwotę 1150,00 zł, którą to skarżący ma ponoć jedynie do dyspozycji. Złożone zażalenie w żadnej mierze tych wątpliwości nie wyjaśnia, a zatem źródła finansowania, chociażby ciążącego na skarżącym obowiązku alimentacyjnego, pozostają niewyjaśnione. Podkreślić należy, że argumentacja zażalenia sprowadza się wyłącznie do analogicznego, jak w poprzednich etapach postępowania, opisu sytuacji materialnej skarżącego oraz do generalnej konstatacji, iż sytuacja ta uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący ani słowem nie odnosi się natomiast do zasadniczych powodów, dla których jego wniosek nie został uwzględniony. Zgodzić należało się zatem z Sądem pierwszej instancji, że przedstawione przez skarżącego okoliczności budzą poważne wątpliwości. Powoduje to, że twierdzeniom skarżącego, w zakresie uzyskiwanych dochodów, nie sposób dać wiary. Odnosząc się do postawionych zarzutów zauważyć trzeba, że Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił dostarczone przez skarżącego informacje, właściwie zinterpretował art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz prawidłowo te przepisy zastosował. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.