II FZ 777/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, , , po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Op 255/12 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 22 maja 2012 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalono zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Op 255/12, mocą którego oddalono wniosek M. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 22 maja 2012 r., którym utrzymał on w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 28 marca 2012 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W skardze na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, zawarł wniosek o "wydanie przez Sąd, na zasadzie art. 61 par. 1, par. 2 i par. 3 ustawy o postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, postanowienia o wstrzymaniu w całości postępowania egzekucyjnego, które prowadzi Dyrektor Izby Celnej przeciwko M. B., albowiem zachodzi uzasadnione niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątku skarżącego oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku dalszego prowadzenia egzekucji". W uzasadnieniu skargi, powołując argumentację o merytorycznej wadliwości decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy będący podstawą prowadzonej egzekucji, wniósł o "zastosowanie przez WSA zabezpieczenia przez wstrzymanie zaskarżonej czynności egzekucyjnej stosunku do M. B., bowiem egzekucja nadal trwa i do czasu rozpoznania zasadności skargi przez Sąd nie powinna być kontynuowana". Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że zawarty w skardze wniosek mimo tego, iż sporządzony został przez fachowego pełnomocnika, jest wysoce nieprecyzyjny, gdyż z jednej strony powołano w nim jako podstawę prawną art. 61 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a. - z przywołaniem ustawowych przesłanek zawartych w § 3 tego artykułu, z drugiej zaś jednoznacznie określono żądanie jako "wstrzymanie w całości postępowania egzekucyjnego". Mając na względzie to, że to ostatnie żądanie nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, a przy tym uwzględniając wyraźne powołanie we wniosku przepisu art. 61 § 1-3 P.p.s.a., Sąd rozpoznając wyżej opisany wniosek skarżącego uznał, iż dotyczy on wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Taka bowiem możliwość wynika jednoznacznie z powołanego art. 61 P.p.s.a. Sąd dokonał wykładni przywołanego przepisu i wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i takiego wykonania wymagają. Podkreślił, że kwestia wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego dotyczy tylko aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania oraz aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki. Co do zasady, wymaganej cechy wykonalności nie mają decyzje odmowne, które nie powodują zmian w zakresie praw lub obowiązku strony. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem postanowienie, które nie nadaje się do wykonania, gdyż nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków i nie wymaga od niej dokonania jakichkolwiek czynności. Już zatem z tego powodu wniosek skarżącego w niniejszej sprawie Sąd uznał za całkowicie nieuzasadniony. Niezależnie od powyższego przeszkodą do uwzględnienia wniosku jest w ocenie Sądu zaniechanie jego uzasadnienia, a zatem niewykazanie zaistnienia okoliczności wymaganych art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym zakresie Sąd nie działa z urzędu, natomiast pełnomocnik skarżącego żadnych okoliczności mogących być przesłanką do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie przedstawił ani ich nie udokumentował. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik w imieniu strony zarzucił naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. na skutek błędnego uznania, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody w przypadku kontynuacji postępowania egzekucyjnego. Zdaniem pełnomocnika zostały przedstawione wszystkie dokumenty dające podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Następnie pełnomocnik opisał meritum postępowania głównego i podjął się próby wykazania, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie podkreślenia wymaga, że profesjonalny pełnomocnik, który reprezentuje stronę w tym postępowaniu, zdaje się nie rozumieć istoty zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Sąd ten prawidłowo stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie wchodzi w grę zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na charakter tegoż aktu. Oczywiste jest, że nie może być przedmiotem wstrzymania wykonania akt, który wykonaniu nie podlega. Przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu głównym w tej sprawie sądowoadministracyjnej jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O., którym utrzymano w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skutkiem tegoż postanowienia jest li tylko to, że postępowanie egzekucyjne toczy się nadal; innymi słowy to nie za jego przyczyną postępowanie to wszczęto, a więc wstrzymanie jego "wykonania" nie może doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego skutku. Przedmiotowe postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym, którego bieg wstrzymać chce skarżący, nie podlega wcale wykonaniu, czyli przymusowej realizacji, gdyż nie nakłada ono na Stronę żadnych obowiązków; dlatego też nieporozumieniem jest rozważanie, czy korzystnym dla podatnika (tj. chroniącym przed wyrządzeniem znacznej szkody bądź przed spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków) będzie wstrzymanie jego wykonania. To właśnie wyłącznie ta okoliczność legła u podstaw oddalenia wniosku Strony. Nie jest bowiem możliwe zweryfikowanie skutków "wykonania" tego rodzaju postanowienia pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., a co za tym idzie, zastosowanie instytucji uregulowanej w tym przepisie. Uwagi Sądu o braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy natomiast uznać za poczynione na marginesie. Z uwagi na powyższe należy uznać, że treść zażalenia pozostaje bez związku z istotą sprawy; w konsekwencji przedmiotowy środek odwoławczy okazał się bezzasadny. Dlatego też na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił.