III SA/Łd 605/12

WyrokWSA w Łodzi2012-09-27

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Janusz Furmanek, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy środki pieniężne zwrócone byłemu więźniowi z konta depozytowego zakładu karnego po jego zwolnieniu mogą być zaliczone do dochodu gospodarstwa domowego przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy, jeśli skarżąca twierdzi, że wpłaty na to konto pochodziły z jej wynagrodzenia i były już uwzględniane przy wcześniejszych wnioskach o dodatek?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że środki pieniężne zwrócone z konta depozytowego zakładu karnego mogą być uwzględnione jako dochód przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy. Jednakże, aby prawidłowo ustalić dochód, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające dotyczące okresu, w którym środki zostały zgromadzone i ich pochodzenia. Jeśli środki te pochodziły z wynagrodzenia skarżącej i były już uwzględniane przy wcześniejszych wnioskach o dodatek, nie można ich ponownie zaliczyć do dochodu.
Stan faktyczny
Skarżąca B. G. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania dodatku, zaliczając do dochodu gospodarstwa domowego m.in. środki pieniężne zwrócone mężowi skarżącej z konta depozytowego zakładu karnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organom błędne zaliczenie środków z konta depozytowego do dochodu, kwestionując ich charakter jako dochodu w rozumieniu ustawy i powołując się na uchwałę NSA. Skarżąca twierdziła, że wpłaty na konto pochodziły z jej wynagrodzenia i były już uwzględniane przy wcześniejszych wnioskach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z nr [...] z dnia [...] roku, Prezydent Miasta Ł. odmówił B. G. przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 kwietnia 2012 r. B. G. złożyła od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia polegające na błędnym zastosowaniu wykładni art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 roku Nr 71, póz. 734 ze zm.). W ocenie strony organ niezasadnie zaliczył do dochodu gospodarstwa domowego pieniędzy, które zostały zwrócone jej mężowi z finansowego konta depozytowego zakładu karnego w kwocie 1583 zł w chwili opuszczania zakładu karnego. Powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. OPK 23/02, zgodnie z którym dochodem, o którym mowa w art. 3 ust. 3 w zw. z art. 16 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wypłacone wynagrodzenie za pracę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powołało brzmienie art. 3 ust. 3 oraz art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych. Organ wskazał na materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, zgodnie z którym B. G. wynajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 46,55 m². Wraz z mężem, córką oraz teściową prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe. Do dochodu tego gospodarstwa w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku (grudzień 2011 roku, styczeń - luty 2012 roku) organ pierwszej instancji zaliczył wynagrodzenie B. G. z tytułu zatrudnienia w A. Sp. z o. o. w łącznej wysokości 4.417,36 zł, środki pieniężne w kwocie 1.583,29 zł wypłacone w dniu 30 stycznia 2012 roku mężowi strony, J. G. przez Zakład Karny w C. oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 53,81 zł, świadczenie z funduszu alimentacyjnego na córkę K. G. w łącznej wysokości 1.200 zł, emeryturę przekazaną teściowej B. G. w łącznej wysokości 3.162,78 zł. Ustalony w powyższy sposób średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego B. G. wynosił 3.472,41 zł. Dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego strony - wynoszący 868,10 zł był wyższy od 100 % kwoty najniższej emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku, która wynosiła 799,18 zł. Wydatki mieszkaniowe ponoszone przez panią B. G., potwierdzone przez Administrację Nieruchomościami A. , wynosiły 526,33 zł. Kwota ta została pomniejszona o abonament za wodomierz zainstalowany na budynku w wysokości 0,09 zł do kwoty 526,24 zł. Odmawiając skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego organ powołał brzmienie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wskazało, że środki pieniężne w kwocie 1.583,29 zł wypłacone w dniu 30 stycznia 2012 roku J. G. przez Zakład Karny w C. prawidłowo zostały zaliczone do dochodu gospodarstwa domowego strony za okres grudzień 2012 roku, styczeń - luty 2012 roku. Z powołanej przez stronę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 roku wynika jedynie, iż wypłacone wynagrodzenie jest dochodem, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy. Nie oznacza to jednak, iż dochodem jest wyłącznie wynagrodzenie za pracę (dochód to " wszelkie przychody", które zostały faktycznie uzyskane przez członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy). Na marginesie organ zauważył, iż w przypadku uzyskania w kolejnym okresie niższego dochodu przez gospodarstwo domowe B. G. będzie ona mogła - prawdopodobnie skutecznie - ubiegać się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Na powyższą decyzję B. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając jej rażącą obrazę prawa materialnego przejawiającą się błędnym przyjęciem, że środki finansowe zwrócone jej mężowi z finansowego konta depozytowego zakładu karnego w chwili opuszczania tegoż zakładu uznać należy jako dochód w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz brak należytej reakcji i rzetelnego ustosunkowania się do uchwały NSA z 20 maja 2002 r. OPK 23/02. W ocenie skarżącej tylko dogłębna analiza wskazanej uchwały mogłaby doprowadzić do podjęcia prawidłowej decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi II instancji. W ocenie skarżącej środki finansowe zwrócone jej mężowi z konta depozytowego zakładu karnego mogły ewentualnie stanowić przychód w roku 2010. ponadto pochodzą one z jej przychodów – wynagrodzenia za pracę (wpłat na konto męża dokonywała od 2007 do 2010 w kasie zakładu karnego). Już raz zostały one uznane jako przychód w latach 2008 – 2009, gdyż w tym okresie został jej przyznany dodatek mieszkaniowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafności wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego przepisu wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd bada z urzędu, czy nie nastąpiło naruszanie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem. Przy rozpoznawaniu sprawy należy mieć przede wszystkim na względzie to, że zasadniczym celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. Przepis art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) stanowi, że dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Według art. 3 ust. 3 analizowanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dochodami są wszelkie przychody, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Podstawowe znaczenie określenia "wszelkie przychody" obejmuje to, co zostało faktycznie uzyskane. Inne znaczenie tego określenia wymagałoby specjalnej wskazówki interpretacyjnej w samej ustawie. Nie można określenia "przychody" , które stanowią podstawę do obliczenia dochodu na potrzeby przyznawania dodatku mieszkaniowego, wiązać z przychodami i dochodami w rozumieniu przepisów o podatkach lub świadczeniach z ubezpieczenia społecznego, gdyż ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie odsyła, w tym zakresie do ustaw. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie mieści w systemie szeroko rozumianego prawa podatkowego. Należy przy tym uwzględnić, że chodzi o takie przychody (dochody), które mogą być przeznaczane na pokrycie bieżących należności za lokal mieszkalny. Z całą pewnością kwota zwrócona z konta depozytowego może być uwzględniona w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego jako dochód. Wymagało to jednak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dla ustalenia w jakim okresie kwota 1583 zł została zgromadzona i z jakich źródeł pochodzą. Czy, jak podnosi to skarżąca w skardze, ona dokonywała tych wpłat i były już uwzględnione przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego w latach 2007-2010 r. A jeżeli tak, to w ocenie Sądu nie można tych pieniędzy ponownie uwzględniać przy rozstrzyganiu wniosku w tej sprawie. Natomiast środki uzyskane z pracy męża skarżącej i złożone do depozytu w momencie aresztowania, ale zwrócone mu po zwolnieniu z zakładu karnego mogą być zaliczone do dochodu gospodarstwa domowego. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło