II SA/Rz 647/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-09-27
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Ewa Partyka, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w celu usunięcia oczywistej omyłki geodezyjnej, powołując się na spór o własność, nawet jeśli spór ten wynika z błędnego wpisu w ewidencji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w celu usunięcia oczywistej omyłki geodezyjnej, która wynika z błędów popełnionych podczas modernizacji ewidencji. Brak akceptacji właściciela sąsiedniej działki na usunięcie takiego błędu nie stanowi podstawy do odmowy korekty, jeśli błąd ten jest ewidentny i wynika z dokumentów geodezyjnych. W takiej sytuacji należy dążyć do usunięcia błędu w trybie aktualizacji operatu ewidencyjnego, a nie kierować strony do postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący J. S. domagał się sprostowania przebiegu granicy między działkami nr 1766 i 1767 na mapie po modernizacji ewidencji gruntów, wskazując na oczywistą omyłkę geodezyjną. Po dwukrotnych uchyleniach decyzji przez organ II instancji, organ I instancji nakazał wprowadzenie zmian. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję organu I instancji i odmówił wprowadzenia zmian, powołując się na spór o własność nieruchomości, który powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu cywilnym. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że odmowa korekty oczywistego błędu stanowi jego pokrzywdzenie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2012 r. oraz stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 647/12
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 12.04.2011 r. J. S. wystąpił o sprostowanie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1766 i 1767 na mapie po modernizacji ewidencji gruntów obrębu [...].
Starosta [...] dwukrotnie odmawiał wprowadzenia wnioskowanych zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] gmina [...] – decyzjami z dnia [...] czerwca 2011 r. i z dnia [...] października 2011 r. Oba te rozstrzygnięcia były uchylane decyzjami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego– odpowiednio z dnia [...] sierpnia 2011 r. i z dnia [...] listopada 2011 r., a sprawa przekazywana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z zaleceniem dokładnego wyjaśnienia kwestii rozbieżności dotyczących przebiegu granicy działki nr 1766 z działką 1767 między stanem wykazanym na mapie przed modernizacją, a stanem na obowiązującej mapie ewidencji gruntów po pracach modernizacyjnych.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] gmina [...] w ten sposób, że nakazał:
- w jednostce rejestrowej nr [...] utworzonej na rzecz K. O. i D. O. na podstawie KW [...]: wykreślić działkę nr 1765 o powierzchni 0,3940 ha, wpisać działkę nr 1765 o powierzchni 0,4059 ha (RV – 0,2295 ha, ŁIV- 0,1587 ha, B/PsV - 0,0177 ha),
- w jednostce rejestrowej nr [...] utworzonej na rzecz J. S. na podstawie KW [...]: wykreślić działkę nr 1766 o powierzchni 0,4471 ha, wpisać działkę nr 1766 o powierzchni 0,4448 ha (RV – 0,1616 ha, ŁIV – 0,2507 ha, B - 0,0325 ha),
- w jednostce rejestrowej nr [...] utworzonej na rzecz J. C. i B. P. C. na podstawie KW [...]: wykreślić działkę nr 1767 o powierzchni 0,4307 ha, wpisać działkę nr 1767 o powierzchni 0,4271 ha (RV – 0,2516, Ł-IV 0,1755 ha),
- w jednostce rejestrowej nr [...] utworzonej na rzecz Gminy [...] na podstawie KW [...]: wykreślić działkę nr 1768 o powierzchni 0,0956 ha, wpisać działkę nr 1768 o powierzchni 0,0916 ha (Dr- 0,0916 ha).
Organ I instancji postanowił ponadto dokonać zmiany przebiegu części południowej granicy działki nr 1654 (droga powiatowa) na odcinku z działkami nr 1765, 1766, 1767, 1768 zgodnie z mapą uzupełniającą włączoną do zasobu PODGiK w dniu 06.03.2012 r. za nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, że dla obrębu [...] obecnie obowiązującą mapą ewidencyjną jest mapa w skali 1:1000, powstała po modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej w 2006 r. Przebieg granic został przyjęty na podstawie istniejących materiałów pomiarowych uzyskanych z bezpośredniego pomiaru wykonanego w 1984 roku.
Organ I instancji podniósł, że w toku postępowania przeprowadzono na gruncie rozprawę administracyjną z udziałem zainteresowanych osób. Jednak z uwagi na odmowę podpisania spisanego na tę okoliczność protokołu, uznano, że brak jest zgody na dokonanie pomiaru i ewentualną zmianę stanu wykazanego w obowiązującym operacie ewidencji gruntów.
Stosując się do zaleceń organu II instancji zawartych w decyzji kasacyjnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. zgromadzono dodatkowe materiały geodezyjno-kartograficzne dotyczące usytuowania budynku mieszkalnego wnioskodawcy na działce 1766, w szczególności dane pomiarowe z inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku zawarte w operacie technicznym oraz dane z operatu z aktualizacji mapy dla działki nr 1767.
Na podstawie analizy dostępnych materiałów stwierdzono, iż zarówno budynek mieszkalny jak i ogrodzenie działki siedliskowej J. S. jest usytuowane na mapie zgodnie ze stanem, jaki jest w terenie. Granica działki nr 1766 z działką nr 1767 na obecnej mapie po modernizacji ewidencji gruntów została wykazana jak większość granic dla całego obiektu na podstawie danych z pomiaru wykonanego w 1984 roku. Jednak współrzędne określające przebieg granic działki nr 1766 na mapie i współrzędne uzyskane z obliczeń z pomiaru granic z 1984 roku były rozbieżne, dlatego zostały poczynione próby zgodnego ich ustalenia, które jednak nie przyniosły rezultatu. Ponadto właściciele działek nr 1766 i 1767 oświadczyli do spisanego protokołu na okoliczność przeprowadzonych oględzin w dniu 07.09.2011 r., że w/w granica jest granicą sporną. W związku z powyższym, pierwotnie decyzją z dnia [...] października 2011 r. Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmian w przedmiotowej sprawie.
W wyniku uchylenia przez organ II instancji decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2011 r. dokonano analizy danych geodezyjnych dotyczących przebiegu kwestionowanego odcinka granicy przedmiotowych nieruchomości. Analiza ta została wykonana w oparciu o następujące na dokumenty źródłowe: mapę zasadniczą w skali 1:2000 włączoną do zasobu w 1987 roku, modernizację ewidencji gruntów i budynków z 2007 r., pomiar z inwentaryzacji budynku na działce 1766 wykonany w 2011 r., aktualizację mapy dla działki nr 1766 wykonaną w 2011 r. Z treści sporządzonej analizy wynika, iż dane przedstawione na szkicach polowych z pomiaru wykonanego w 1984 r. zostały podczas prac modernizacyjnych błędnie zinterpretowane w części dotyczącej omawianych przebiegów granic. Na ich podstawie należy stwierdzić, że w trakcie prac modernizacyjnych nastąpiła pomyłka przy przeliczeniu i określeniu współrzędnych załamań granic działki nr 1766 przy drodze powiatowej nr 1654.
Dane zawarte w dokumentacji technicznej włączonej do zasobu w dniu 06.03.2012 r. posłużyły do sporządzenia mapy korygującej błędny przebieg nowych granic i powierzchni, powstały podczas prac modernizacyjnych.
Organ I instancji zaznaczył, że brak zainteresowania stron w postępowaniu modernizacyjnym uniemożliwił wcześniejsze wykrycie i usunięcie zaistniałego błędu. Dokonana obecnie korekta przebiegu granic i powierzchni w/w nieruchomości doprowadza do zgodności obecny stan ewidencyjny ze stanem wykazanym przed pracami modernizacyjnymi na podstawie pomiaru z 1984 r.
Odwołanie od tej decyzji złożyli J. C. i B. C. reprezentowani przez radcę prawnego P. C. Pełnomocnik odwołujących wskazał, że dokumentacja kartograficzna określająca zmiany w ewidencji gruntów nie została doręczona stronom postępowania oraz umieszczona w dokumentacji jako załącznik do decyzji, co stanowi uchybienie procesowe. Projekt opisowo-kartograficzny został ogłoszony na podstawie informacji Starosty [...] w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr 1 z dnia 3 stycznia 2007 r. stał się więc operatem ewidencji gruntów i budynków. Wnioskodawca, tj. J. S. miał prawną możliwość na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne sprostowania błędów popełnionych na etapie modernizacji, dlatego brak jest podstaw prawnych do ustalania przebiegu granic w toczącym się postępowaniu. Pełnomocnik podniósł, że w ewidencji rejestrowane są stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, a usuwanie błędów lub omyłek jest dopuszczalne jeśli uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć. Powołując się na liczne poglądy wyrażone w orzecznictwie wskazano, że nie można dokonywać zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów a organy ewidencyjne nie mogą rozstrzygać o uprawnieniach wnioskodawcy do gruntu lub lokalu. Nie ulega wątpliwości, że dokumentacja techniczna będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie została sporządzona w toku postępowania o jakim mowa w § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, zwanego dalej rozporządzeniem) ani w związku z czynnościami, o jakich mowa w § 37 i § 38 w/w rozporządzenia. Ponadto w toku postępowania został potwierdzony spór dotyczący przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowym działkami.
Pełnomocnik odwołujących podkreślił, że obowiązujące przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia nie przewidują możliwości wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w celu usunięcia pomyłek lub błędów w zakresie przebiegu granicy poprzez sporządzenie operatu dotyczącego zmiany przebiegu granicy, niezależnie od przyczyn powstania takich błędów. Podstawą takich zmian może być bowiem tylko operat sporządzony na podstawie § 36 rozporządzenia.
Organ I instancji pominął także kwestię istnienia sporu dotyczącego przebiegu przedmiotowej granicy, który sprowadza się do kwestionowania prawa własności. W podstawie prawnej decyzji organu I instancji nieprawidłowo wskazano art. 22 Prawa Geodezyjnego i Kartograficznego, ponieważ przedmiotowy wniosek nie jest zgłoszeniem, o jakim mowa w tym przepisie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] maja 2012 r. [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i odmówił wprowadzenia następujących zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] gmina [...]:
- w jednostce rejestrowej nr [...] utworzonej na rzecz K. O. i D. O. na podstawie KW [...]: wykreślenie działki nr 1765 o powierzchni 0,3940 ha, wpisanie działki nr 1765 o powierzchni 0,4059 ha (RV – 0,2295 ha, ŁIV- 0,1587 ha, B/PsV - 0,0177 ha),
- w jednostce rejestrowej nr [...] utworzonej na rzecz J. S. na podstawie KW [...]: wykreślenie działki nr 1766 o powierzchni 0,4471 ha, wpisanie działki nr 1766 o powierzchni 0,4448 ha (RV – 0,1616 ha, ŁIV – 0,2507 ha, B - 0,0325 ha),
- w jednostce rejestrowej nr [...] utworzonej na rzecz J. C. i B. C. na podstawie KW [...]: wykreślenie działki nr 1767 o powierzchni 0,4307 ha, wpisanie działki nr 1767 o powierzchni 0,4271 ha (RV – 0,2516, Ł-IV 0,1755 ha),
- w jednostce rejestrowej nr 774 utworzonej na rzecz Gminy [...] na podstawie KW [...]: wykreślenie działki nr 1768 o powierzchni 0,0956 ha, wpisanie działki nr 1768 o powierzchni 0,0916 ha (Dr- 0,0916 ha).
Odmówiono dokonania zmiany przebiegu części południowej granicy działki nr 1654 (droga powiatowa) na odcinku z działkami nr 1765, 1766, 1767, 1768 na podstawie mapy uzupełniającej nr [...] z dnia 06.03.2012 r. oraz odmówiono wprowadzenia w/w zmian do części kartograficznej zasobu PODGiK.
W podstawie prawnej tej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), art. 7b ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków możliwe jest usuwanie błędnych wpisów w przypadku, gdy błędy te mają charakter oczywisty i wynikają z dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych. W ramach postępowania aktualizacyjnego nie mieści się jednak korekta, która jest kwestionowana a spór wynikły na tym tle dotyczy własności nieruchomości. W tym przypadku musi najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze cywilnego postępowania rozgraniczeniowego, a następnie, na podstawie właściwych dokumentów, możliwe jest ujawnienie zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ma charakter wtórny wobec zdarzeń prawnych. Podniesiono, że Starosta [...] zbadał szczegółowo okoliczności powstania błędu w danych ewidencyjnych działek nr 1766, 1765, 1767 i 1768, a następnie podjął działania zmierzające do ich wyeliminowania. Jednak z akt sprawy wynika, że strony postępowania kwestionują dokonane ustalenia i nie zgadzają się na przedmiotowe zmiany, co świadczy o występowaniu sporu dotyczącego zasięgu prawa własności na gruncie. W związku z powyższym brak jest podstaw do aktualizacji danych ewidencyjnych dla przedmiotowych działek.
Organ II instancji wskazał także, że organ administracji nie jest zobowiązany do doręczenia stronom postępowania dokumentacji geodezyjnej obrazującej zmiany w operacie ewidencji.
Skargę na tę decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. S. i wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Podniósł, że odmowa usunięcia błędnych wpisów w bazie danych ewidencyjnych stanowi jego rażące pokrzywdzenie, gdyż nie może on ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z oczywistej omyłki przez sporządzaniu przez organ dokumentacji geodezyjnej, w wyniku której nastąpiło przesunięcie granicy działki nr 1766 o ok. 1,5 m. Skarżący nie zgodził się z tezą, że może dochodzić swoich praw dopiero w toku postępowania cywilnego, gdyż jego prawa powinny być chronione przez organ w ramach postępowania administracyjnego dotyczącego sprostowania błędu powstałego podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z poglądem wyrażonym w doktrynie w ramach postępowania wyjaśniającego dopuszczalna jest aktualizacja danych w operacie na podstawie posiadanych przez starostę dokumentów, istniejących w chwili złożenia wniosku. Wszystkie zmiany dokonywane z urzędu stanowią czynności techniczne polegające na przetworzeniu informacji zawartej w dokumencie i ujawnieniu w rejestrze. Skarżący wskazał, że organ II instancji przyznał, iż z dokumentacji geodezyjnej wynika, że stan ewidencyjny uległ zmianie po modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Ponadto podniósł, że w 1998 r. wybudował na swojej nieruchomości dom w porozumieniu z ówczesnym właścicielem działki nr 1767. Wówczas granice działek były znane i znajdowały się w miejscu wskazanym przez skarżącego. Jeżeli granice działek zostały wykazane nieprawidłowo w aktualnym operacie, nie oznacza to, że zakres prawa własności uległ zmianie a jedynie świadczy to o nieprawidłowym wykazaniu przedmiotowej granicy w operacie. Wadliwe oznaczenie granic jest tylko błędem w dokumentacji a nie sposobem nabycia prawa. Podkreślono, że prawo własności do przedmiotowej działki nie jest sporne a jedynym elementem nieuregulowanym jest przebieg granicy pomiędzy działką nr 1766 i nr 1767, to zaś wynika z błędnych ustaleń poczynionych na etapie modernizacji ewidencji. Nieuzasadniona odmowa korekty niewłaściwego wpisu prowadziłaby do nadania prawa własności spornego odcinka gruntu właścicielom działki nr 1767. Skarżący wskazał także, że w niniejszej sprawie brak jest wątpliwości co do oczywistości błędu popełnionego podczas modernizacji operatu, a zgodnie z wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2010 r., II SA/Bk 272/10 w pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych ale tylko takich, które mają charakter oczywistych w świetle złożonych dokumentów pomyłek. W ocenie skarżącego bez znaczenia jest fakt braku zgody właścicieli działki sąsiedniej na zmianę wpisu w ewidencji gruntów, ponieważ w razie oczywistego błędu o jakim mowa w niniejszej sprawie nie toczy się spór dotyczący przebiegu granic tylko powstaje stan niepewności co do prawidłowego położenia działek i przebiegu granic.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Poddając zaskarżoną decyzję tak określonej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że wydana ona została z naruszeniem prawa.
Będąca przedmiotem niniejszego postępowania ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287, ze zm.) jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami. Co do gruntów, zawiera ona informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających (art. 20 cyt. ustawy). Spełnia ona zatem funkcje informacyjno – techniczne, rejestrując stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy.
Ewidencja ta powinna być zachowana w stanie aktualności, co wynika z art. 20 cyt. ustawy w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Aktualizacji danych dokonuje się na podstawie przedłożonych dokumentów: prawomocnych orzeczeń, decyzji, aktów notarialnych, aktów normatywnych ilustrujących stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów (art. 20 w zw. z art. 23 cyt. ustawy i § 46 cyt. rozporządzenia).
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne przewiduje też przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów, której tryb szczegółowo reguluje art. 24 a).
Modernizacja to zgodnie z § 55 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:
1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia,
2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu,
3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych.
Zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2) w celu podziału nieruchomości,
3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
W razie braku takiej dokumentacji lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia).
Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało na skutek wniosku skarżącego J. S., który domagał się korekty granicy pomiędzy działkami nr 1766 i 1767 obręb [...] na mapie ewidencyjnej, wskazując, że granica ta została błędnie wrysowana na mapie sporządzonej w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Z analizy przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania, uzupełnionego zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzjach kasacyjnych Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wynika, że zmiana stanu ewidencyjnego w zakresie wykazania granicy pomiędzy działkami 1766 i 1767 nastąpiła w czasie prac modernizacyjnych w 2006 r. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano, opierając się na operacie technicznym sporządzonym przez uprawnionego geodetę S. K., że dane przedstawione na szkicach polowych z pomiaru wykonanego w 1984 r. zostały podczas prac modernizacyjnych błędnie zinterpretowane w części dotyczącej przebiegu granicy – nastąpiła pomyłka przy przeliczeniu i określeniu współrzędnych załamań granic działki nr 1766 przy drodze powiatowej nr 1654. Biegły geodeta w oparciu o dane pomiarowe z 1984 r. dokonał powtórnego wyliczenia współrzędnych załamań omawianych granic i na ich podstawie określił również nowe powierzchnie działek.
Z powyższego wynika, że błąd popełniony podczas prowadzonej w latach 2006-2007 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu spowodował de facto "przesunięcie" granic działek nr 1765, 1766, 1767 i 1768 na mapach sporządzanych w czasie tej modernizacji.
Należy też podkreślić, że ustalenia organu I instancji w tym zakresie zostały zaakceptowane przez organ II instancji, który wskazał, że opracowana po zakończeniu postępowania dowodowo – wyjaśniającego dokumentacja geodezyjna zawierająca dane do aktualizacji danych ewidencyjnych wymienionych działek została włączona do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 6.03.2012 r. za numerem [...]. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że "w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków możliwe jest usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, jest to możliwe w przypadku, gdy błędne wpisy mają charakter oczywisty i wynikają z dokumentów geodezyjnych względnie innych materiałów dowodowych. W ramach postępowania aktualizacyjnego nie mieści się jednak korekta, będąca nawet wynikiem błędu ewidentnie udokumentowanego, (...), jeżeli ta korekta jest kwestionowana, a spór wynikły na tym tle wskazuje na spór o własność nieruchomości".
Istnieniem tego rodzaju sporu w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uzasadnił odmowę wprowadzenia zmian.
W rozpoznawanej sprawie trudno mówić o klasycznym sporze granicznym rozumianym jako spór o zasięg własności. Brak zgody skarżącego na wykazany w ewidencji przebieg granicy został spowodowany omyłką geodetów, kiedy "nowa", naniesiona na mapie na skutek tego błędu granica pomiędzy działkami nr 1766 i 1767 została zaakceptowana przez J. i B. C. a zakwestionowana przez skarżącego.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że błędny wpis w ewidencji – dokonany i zawiniony przez organ ma wszystkie cechy omyłki wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – ma charakter oczywisty i wynika z dokumentów geodezyjnych.
Możliwość korekt tego rodzaju nieprawidłowych wpisów przewiduje § 54 ust. 6 w zw. z ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który nakłada na starostę obowiązek zapewnienia przeprowadzenia okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie:
1) zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji,
2) zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie.
Nieprawidłowości stwierdzone w wyniku tej weryfikacji podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego (§ 54 ust. 6 rozporządzenia.).
Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, dokumentacja geodezyjna, która posłużyła organowi I instancji do wprowadzenia zmian w zakresie przebiegu granic została też sporządzona zgodnie z § 36 rozporządzenia z 2001 r. – tj. w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji administracyjnej – i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Przedstawione okoliczności doprowadziły Sąd do uznania, że w rozpoznawanej sprawie organy wyjaśniły sprawę w sposób wnikliwy i dokładny, dotrzymując standardów określonych przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jednakże przyjęcie przez organ II instancji, iż brak akceptacji właścicieli działki nr 1767 na usunięcie błędu powstałego na mapie ewidencyjnej uniemożliwia korektę tego błędu, narusza art. 80 k.p.a, statuujący zasadę swobodnej oceny dowodów.
Jednocześnie należy zauważyć, że decyzja pierwszo instancyjna wprowadzająca zmiany w ewidencji dotyczy pięciu działek - nr 1765, 1766, 1767, 1768 oraz działki nr 1654 (drogi powiatowa), tymczasem organ II instancji argumentując odmowę wprowadzenia zmian sporem granicznym odnosi się tylko do działek nr 1766 i 1767.
Ta okoliczność również wskazuje na naruszenie art. 80 k.p.a., wyrażające się w niepełnej ocenie dowodów.
Wykazane naruszenie przepisów postępowania –art. 80 k.p.a., Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
W związku z uwzględnieniem skargi Sąd zastosował art. 152 P.p.s.a. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 w zw. z art. 209 P.p.s.a..
Rozpatrując ponownie odwołanie J. i B. C. organ weźmie pod uwagę ocenę Sądu wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło