I OZ 922/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 784/12 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji sprawie ze skargi J. G. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie spraw uczniów – skreślenia z listy uczniów postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 784/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał wykonanie decyzji Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...] lipca 2012 r., w przedmiocie spraw uczniów – skreślenia z listy uczniów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 13 września 2012 r. A. L. i G. G. działając w imieniu małoletniego syna J. G. domagali się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mając na względzie terminy rozpatrywania spraw oraz fakt rozpoczęcia roku szkolnego przez skarżącego, przez co wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do usunięcia skutków. Wskazano, że Julian Grzeszczak z uwagi na plany życiowe chce kontynuować naukę w [...] Liceum Ogólnokształcącym w Katowicach, gdzie rozpoczął intensywne przygotowania do olimpiady biologicznej. W razie rozpoczęcia nauki w innej szkole oraz w przypadku pozytywnego rozpatrzenia skargi skarżący stanie przed koniecznością kolejnej zmiany szkoły już w trakcie roku szkolnego, co z pewnością wpłynie niekorzystnie dla rozwoju psychicznego skarżącego jako osoby znajdującej się obecnie w trudnym okresie dojrzewania. Zmiana szkoły jest zwykle silnym i trudnym przeżyciem dla młodego człowieka. Jednocześnie brak zmiany szkoły wyeliminuje konieczność wyrównania ewentualnych różnic programowych i nadrabiania zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając złożony wniosek uznał, iż zasługuje on na uwzględnienie. W ocenie Sądu skarżący dostatecznie uprawdopodobnił istnienie przyczyn uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi, co znajduje również potwierdzenie w stanie faktycznym sprawy. W szczególności nie można odeprzeć twierdzeń zawartych we wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji, która utrzymuje w mocy orzeczenie skreślające J. G. z listy uczniów [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w Katowicach, może spowodować niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, nawet w przypadku uwzględnienia skargi. W ocenie Sądu zmiana szkoły w trakcie trwającego roku szkolnego, skoro skarżący nadal uczęszcza do [...] Liceum, może zdezorganizować proces nauki i negatywnie wpłynąć na rozwój intelektualny skarżącego. Dodatkowo będzie się to łączyć ze zmianą środowiska uczniowskiego, co może wywołać u niepełnoletniego skarżącego silne przeżycia psychiczne w trudnym dla niego okresie. Sąd wskazał, iż nie można również pominąć ponoszonej we wniosku kwestii dotyczącej różnic programowych i ewentualnego nadrabiania powstałych zaległości. Ostatecznie w sytuacji uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji w przedmiocie skreślenia z listy uczniów, skarżący musiałby zostać przywrócony w prawach ucznia [...] Liceum Ogólnokształcącego w Katowicach, czyli ponownie dokonać zmiany szkoły. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Śląski Kurator Oświaty, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia organ wskazał, iż zaskarżona decyzja została już wykonana; od dnia jej wydania ([...] lipca 2012 r.) J. G. przestał być uczniem [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w Katowicach. Nie mogło być zatem mowy o wstrzymaniu wykonania decyzji; nie sposób bowiem wstrzymać decyzji już wykonanej, bowiem wywołała już skutek prawny. Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że zaskarżona decyzja nie spowodowała takich zmian w statusie prawnym J. G., których odwrócenie byłoby niemożliwe bądź trudne do odwrócenia. Zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem wyłącznie możliwości uczęszczania przez J. G. do jednej, konkretnej szkoły ([...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w Katowicach). Nie uniemożliwiała mu zatem realizacji obowiązku szkolnego w innych szkołach, przez co nie zaszłaby konieczność wyrównania ewentualnych różnic programowych i nadrabiania zaległości. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na zażalenie wskazano, iż od dnia 3 października 2012 r. skarżący rozpoczął ponownie naukę w [...] LO w Katowicach. Z tym też dniem, zgodnie z decyzją dyrektora szkoły, ustalono tryb i zasady nadrabiania zaległości spowodowanych nieobecnością skarżącego w szkole. Nadto, skarżącemu zaoferowano pomoc pedagogiczną mającą na celu zminimalizowanie skutków nieobecności na zajęciach Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., po. 270), dalej "p.p.s.a." Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Obowiązek wykazania w/w przesłanek w całości ciąży na wnioskodawcy, który powinien przedstawić we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i poprzeć je wszelkimi możliwymi dokumentami. Jednocześnie, należy zwrócić uwagę, że powołany przepis ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że sąd może, dokonując oceny podniesionych okoliczności, przyjąć że zachodzą w sprawie przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. W niniejszej sprawie, mając na uwadze wszelkie okoliczności faktyczne, należy stwierdzić, iż Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarżący wykazał istnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika bowiem, iż skarżący od dnia 3 października 2012 r. kontynuuje naukę w [...] LO w Katowicach. W takiej sytuacji nieuczęszczanie przez skarżącego do szkoły przed zakończeniem postępowania sądowego mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wskazać należy, iż zmiana szkoły w trakcie trwającego roku szkolnego, środowiska uczniowskiego może zdezorganizować proces nauki oraz negatywnie wpłynąć na rozwój intelektualny skarżącego. A zatem, wykonanie zaskarżonej decyzji Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach oznaczające konieczność zaprzestania nauki spowodować może dla skarżącego istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, której przywrócenie do stanu poprzedniego będzie mogło nastąpić jedynie po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, nie publ.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji