II SA/Wa 956/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-02
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Janusz Walawski, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy student, który ukończył już jeden kierunek studiów i uzyskał tytuł magistra, może ubiegać się o stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012, jeśli osiągnięcia te zostały uzyskane w roku akademickim 2010/2011, kiedy obowiązywały przepisy w poprzednim brzmieniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o odmowie przyznania stypendium była zgodna z prawem. Organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, zgodnie z którym student, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim, nie może otrzymać stypendium, chyba że kontynuuje studia pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu magistra. Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani zasady równości wobec prawa.Stan faktyczny
Skarżący, P. Z., student III roku studiów pierwszego stopnia, ubiegał się o stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012. Minister odmówił przyznania stypendium, powołując się na fakt, że skarżący ukończył już jeden kierunek studiów i uzyskał tytuł magistra, co zgodnie z nowym brzmieniem art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym wykluczało możliwość przyznania stypendium. Skarżący argumentował, że jego osiągnięcia naukowe pochodzą z roku akademickiego 2010/2011, kiedy obowiązywały przepisy w poprzednim brzmieniu, a także zarzucił naruszenie zasady równości i prawa do czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy asystent sędziego Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce oddala skargę
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 K.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania P. Z., studentowi III roku studiów pierwszego stopnia Uniwersytetu [...], stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] października 2011 r. Prorektor Uniwersytetu [...] przedstawił wniosek Rady Wydziału [...] tej uczelni o przyznanie P. Z. stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 104 § 1 K.p.a., Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówił przyznania P. Z., studentowi III roku studiów pierwszego stopnia Uniwersytetu [...], stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż P. Z. ukończył już jeden kierunek studiów, uzyskując tytuł magistra. Zgodnie natomiast z art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium nie przysługuje studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, chyba że kontynuuje studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.
P. Z. wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zakwestionował dokonaną przez organ literalną interpretację przepisu art. 184 ust. 5 ustawy. Zdaniem skarżącego nie było intencją ustawodawcy pozbawienie osób posiadających tytuł zawodowy magistra stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, lecz nowego stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, obowiązującego od 1 października 2012 r. Jego wniosek winien być zatem rozpatrzony według dotychczasowych zasad. Zarzucił również naruszenie konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2012 r., wydaną na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2011 r. o odmowie przyznania stypendium.
W uzasadnieniu decyzji organ ponownie podniósł, iż P. Z. - w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, tj. [...] grudnia 2011 r., miał już ukończony jeden kierunek studiów [...]) i posiada tytuł zawodowy magistra, w związku z czym - zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy - stypendium mu nie przysługuje.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 184 ust. 5 ustawy, organ podkreślił, iż stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce stanowi jedno ze świadczeń pomocy materialnej wymienionych w art. 173 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Podstawowym celem pomocy materialnej dla studentów finansowanej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa jest wyrównywanie szans edukacyjnych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Priorytetem jest zatem przeznaczanie środków publicznych na udzielanie pomocy osobom, które samodzielnie nie mogą ponieść pełnych kosztów studiowania, aby uzyskać wykształcenie wyższe, tj. ukończyć jeden kierunek studiów pierwszego lub drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich.
Organ wskazał, że ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455) wprowadziła zasadę, iż w momencie ukończenia jednego z kierunków student traci prawo do pomocy materialnej, w tym stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, chyba że kontynuuje studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.
Według natomiast stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 października 2011 r., student, który ukończył już jeden kierunek studiów, miał prawo do otrzymywania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce i za wybitne osiągnięcia sportowe, stypendium za wyniki w nauce lub sporcie i stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych. Jednocześnie student będący w tej samej sytuacji nie miał prawa do otrzymywania stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego, chyba że kontynuował on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Od dnia 1 października 2011 r. przepis art 184 ust. 5 ustawy objął swym zakresem wszystkie świadczenia pomocy materialnej wymienione w art. 173 pkt 1, w tym również stypendia ministra za osiągnięcia w nauce. Tym samym, zasada udzielania pomocy studentom w celu uzyskania przez nich wyższego wykształcenia znalazła swoją pełną, konsekwentną realizację.
Przepis art. 184 ust. 5 ustawy w nowym brzmieniu stosowany jest zatem w stosunku do wszystkich studentów, którzy ubiegali się o stypendium ministra na rok akademicki 2011/2012, nawet jeżeli przedstawione przez nich osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa dotyczyły lat wcześniejszych. Organ zaznaczył, że uzyskanie przez danego studenta osiągnięć naukowych w okresie zaliczonych lat studiów nie powodowało nabycia uprawnień do otrzymania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012. Nabycie uprawnień do otrzymania tego stypendium następowało bowiem na podstawie decyzji administracyjnej i dotyczyło kolejnego roku lub semestru akademickiego, zaś osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa studenta stanowiły jedynie kryterium przyznania stypendium.
Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. sygn. akt SK 39/03 organ wskazał, iż w przypadku braku przepisów przejściowych, nawet w odniesieniu do stosunków w toku, zasadniczo przyjmuje się, że zakres stosowania ustawy jest wyznaczony - gdy idzie o datę początkową - datą jej wejścia w życie. Ustawodawca może bowiem przewidywać bezpośrednie działanie nowych przepisów ("przechwycenie sprawy" przez reżim nowego prawa, od daty jego wejścia w życie) albo przewidzieć dalsze stosowanie dawnej ustawy wobec takich stosunków. To oznacza, że ustawę nową należy stosować także co do stosunków zaistniałych wcześniej - zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, od daty jej wejścia w życie.
Organ zaznaczył jednocześnie, że ustawa z 18 marca 2011 r. została opublikowana w dniu 21 kwietnia 2011 r., a zatem zapewnione zostało blisko półroczne vacatio legis umożliwiające zapoznanie się z nowymi przepisami o pomocy materialnej dla studentów i dostosowanie się każdej uczelni do skutków wprowadzonych zmian. . :
Procedura przyznawania stypendium Ministra w roku akademickim 2011/2012 nie naruszała natomiast zasady równości podmiotów wobec prawa, ponieważ studenci, którzy nie ukończyli jeszcze żadnego kierunku i studenci, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów stanowili dwie grupy studentów będących w zróżnicowanej sytuacji.
Organ podniósł też, iż postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] października 2011 r. na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przekazany przez rektora uczelni, a więc po dacie wejścia w życie nowego brzmienia art. 184 ust. 5 ustawy.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Z. zarzucił organowi naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 181 ust. 2, art. 184 ust. 5 i art. 173 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, a także art. 1 pkt 122, art. 1 pkt 131 oraz art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz zmianie niektórych innych ustaw polegającą na przyjęciu przez organ niesłusznego stanowiska, zgodnie z którym skarżącemu według ustawy nie powinno przysługiwać ww. stypendium
2. przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 K.p.a., polegające na niezapewnieniu czynnego udziału strony w postępowaniu.
Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji jako wydanych z naruszeniem prawa, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym została znowelizowana ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta nastąpiła 18 marca 2011 r., na dwa miesiące przed końcem roku akademickiego 2010/2011. Oznacza to, iż student ubiegający się o stypendium ministra gromadził osiągnięcia i pracował na wysoką średnią praktycznie przez cały rok akademicki 2010/2011, w przeświadczeniu, że nie wykluczy go z procedury konkursowej fakt równoległego ukończenia w tym roku drugiego kierunku studiów. Zgodnie z instrukcją zawartą na stronie internetowej Ministerstwa, taka okoliczność miała być wręcz korzystna. Przy uwzględnieniu niebudzącej wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych motywacyjnej funkcji stypendium, nie można się zgodzić z opinią, aby interpretacja przepisów materialnych zaproponowana przez organ zgadzała się z intencją ustawodawcy.
Właściwą metodą wykładni, którą należało zastosować w tej sprawie jest wykładnia systemowa i temporalna pozwalająca na uchwycenie pełnego ratio legis wspomnianej regulacji. Oczywistym jest zatem, że postanowienia "nowego" art. 184 ust. 5 mają się odnosić do "nowego" brzmienia art. 173 ust. 1 pkt 4, na co dobitnie wskazuje skorelowana ze sobą zmiana ich treści w ramach jednego aktu normatywnego. Skarżący zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż przepisy art. 184 ust. 5 weszły w życie 1 października 2011 r., natomiast regulacja art. 173 ust. 1 pkt 4 uzyska moc obowiązującą dopiero 1 października 2012 r. W ocenie skarżącego jest to szczególnie istotne ze względu na treść art. 173 ust. 1 pkt 4, gdzie jako jedną z nowych form pomocy materialnej wyszczególnia się "stypendium ministra za wybitne osiągnięcia", zamiast wcześniejszego stypendium ministra za osiągnięcia naukowe.
W opinii skarżącego nie było intencją ustawodawcy pozbawienie mocą art. 184 ust. 5 studenta, który ukończył już jeden kierunek studiów prawa do ubiegania się o stypendium ministra za osiągnięcia naukowe. Przeciwnie tak określone terminy wejścia w życie jasno wskazują na stworzenie swoistego okresu vacatio legis tak, aby nie pozbawiać prawa do stypendium studentów, którzy rzetelnie pracowali niemal cały rok akademicki, aby to wyróżnienie otrzymać, jeszcze przed zmianą przepisów. Odmienna interpretacja ww. przepisów prawa materialnego prowadziłaby do naruszenia podstawowej zasady pewności prawa, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP.
Ponadto, treść znowelizowanego art. 184 ust. 5 i jego zastosowanie przez organ w niniejszej sprawie skłania do zastanowienia, czy nie doszło do złamania zasady równości, w myśl której wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relatywną) powinny być traktowane równo.
Skarżący nie zgodził się też z argumentacją organu, że celem stypendium ministra za osiągnięcia naukowe jako formy pomocy materialnej jest wyrównywanie szans edukacyjnych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący podniósł, iż stypendium ministra za osiągnięcia naukowe ma wyjątkowy charakter prestiżowej nagrody o motywującym charakterze i przeznaczeniu na dalszy rozwój naukowy poza zwykłymi ramami studiów, co potwierdza stanowisko samego Ministra wyrażane w innych sprawach, które znalazło uznanie i ma swój wyraz w ustalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.
Odnosząc się natomiast do powoływanego przez organ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. SK 39/03, skarżący podniósł, iż wspomniane "przechwycenie sprawy", jest raczej zabiegiem ustawodawcy o charakterze wyjątkowym i rozumowania go uwzględniające powinny być zawsze rozpatrywane w świetle zasady exceptiones non sunt exetendende.
Odnośnie natomiast argumentacji organu, że ustawa z 18 marca 2011 r. została ogłoszona w kwietniu i tym samym miała półroczne vacatio legis skarżący podniósł, iż wybitni studenci (potencjalni beneficjenci stypendium) właśnie na przełomie kwietnia i maja kończą rok akademicki za sprawą egzaminów zerowych. Półroczny okres przejściowy w stosunku do stypendium otrzymywanego za osiągnięcia w skali rocznej nie miałby zatem żadnego skutku w sferze prawnej i faktycznej.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, iż odmowa przyznania stypendium w przypadku osób posiadających już tytuł zawodowy magistra wynika wprost z art. 184 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a., organ podniósł, iż Minister w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. informował skarżącego o uprawnieniach wynikających z ww. przepisu, natomiast skarżący nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t. j.Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga P. Z. nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ przepisów postępowania należy podkreślić, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygniecie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ustalił istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 10 § 1k.p.a., poprzez niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu, nie przedstawił jakichkolwiek argumentów wskazujących na to, że powyższe uchybienie ze strony organu mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym podkreślić, że skarżący na etapie rozpoznawania przez organ wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pismem z dnia 23 stycznia 2012 r. został poinformowany o przysługujących mu uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący z przysługujących mu uprawnień jednak nie skorzystał i nie zajął żadnego stanowiska w sprawie.
Decyzja odmawiająca przyznania P. Z. stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce na roku akademicki 2011/2012 oparta została na przepisie art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym w wersji obowiązującej od dnia 1 października 2011 r., wprowadzonej ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455).
Przepis art. 184 ust. 5, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2011 r. stanowi, że studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.
W sprawie niniejszej jest okolicznością niesporną, że P. Z. ukończył już jeden kierunek studiów uzyskując tytuł magistra. W świetle przepisu art. 184 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, obowiązującego w dacie orzekania przez organ, nie przysługiwało mu zatem prawo do ubiegania się o stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce.
W ocenie skarżącego, w jego sprawie powinien mieć jednak zastosowanie przepis art. 184 ust. 5 w wersji obowiązującej przed 1 października 2011 r., który nie wykluczał studentów posiadających już ukończone studia magisterskie z możliwości ubiegania się o stypendium ministra za osiągnięcia w nauce.
Skarżący swoje stanowisko uzasadniał tym, iż podstawę przyznania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012 stanowiły osiągnięcia naukowe z roku akademickiego 2010/2011, a więc z okresu, gdy obowiązywał jeszcze przepis art. 184 ust. 5 w poprzednim brzmieniu. Ponadto, jego zdaniem postanowienia "nowego" art. 184 ust. 5 mają się odnosić do "nowego" brzmienia art. 173 ust. 1 pkt 4, na co dobitnie wskazuje skorelowana ze sobą zmiana ich treści w ramach jednego aktu normatywnego. "Nowa" regulacja art. 173 ust. 1 pkt 4 uzyska natomiast moc obowiązującą dopiero 1 października 2012 r., wprowadzając jako nową formę pomocy materialnej "stypendium ministra za wybitne osiągnięcia", zamiast wcześniejszego "stypendium ministra za osiągnięcia naukowe".
W ocenie skarżącego, odmienna interpretacja powyższych przepisów oznacza naruszenie podstawowej zasady pewności prawa, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP.
Odnosząc się do powyższej argumentacji wskazać należy, iż zgodnie z ugruntowaną zasadą wyprowadzaną w orzecznictwie z art. 6 i 138 K.p.a., organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną, stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Zasada ta nie ma zastosowania jedynie w przypadku decyzji deklaratoryjnych - stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, gdyż wtedy stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku - przepisy poprzednie (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06, LEX nr 182508).
Decyzje Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozstrzygające w przedmiocie przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce są niewątpliwie decyzjami konstytutywnymi wydawanymi w ramach uznania administracyjnego organu. Wskazuje na to wyraźnie treść art. 181 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, który stanowi, że stypendium ministra za osiągnięcia w nauce może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe.
W ustawie z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw w jej art. 16-36 ustawodawca zawarł regulacje intertemporalne dotyczące stosowania znowelizowanych przepisów do stanów faktycznych powstałych przed datą wejścia w życie tych przepisów w życie. Wśród tych regulacji nie ma przepisu, z którego wynikałoby, że do rozpoznawania wniosków o przyznanie stypendiów ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012 należy stosować przepis art. 184 ust. 5 w dotychczasowym brzmieniu.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rozpoznając wniosek skarżącego, zobligowany był zatem zastosować w niniejszej sprawie przepis art. 184 ust. 5 w wersji obowiązującej w dacie orzekania.
Zgodnie natomiast z tym przepisem studentowi, który po uzyskaniu tytułu zawodowego magistra na jednym kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku nie przysługuje stypendium ministra za osiągnięcia w nauce.
W ocenie Sądu, obowiązku stosowania art. 184 ust. 5 w wersji sprzed nowelizacji do stypendiów przyznawanych na rok akademicki 2011/2012 nie można w żadnym razie wywodzić z faktu, iż znowelizowany przepis art. 173 ust. 1 pkt 4 ustawy, który w miejsce dotychczasowego "stypendium ministra za osiągnięcia naukowe" wprowadził nowe "stypendium ministra za wybitne osiągnięcia", wszedł w życie dopiero z dniem 1 października 2012 r.
Różne daty wejścia w życie tych przepisów związane są z tym, że regulują one różne kwestie, niepozostające ze sobą w bezpośrednim związku. Przepis art. 173 ust. 1 określa bowiem formy pomocy materialnej, o które studenci mogą ubiegać się ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa, natomiast art. 184 ust. 4 określa kategorie studentów, którzy wyłączeni zostali przez ustawodawcę z możliwości ubiegania się o świadczenia przewidziane w art. 173 ustawy.
W ocenie Sądu, wyłączenie przez ustawodawcę studentów, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów i uzyskali tytuł zawodowy magistra lub równorzędny z możliwości ubiegania się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa nie świadczy o naruszeniu konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa, ponieważ studenci, którzy nie ukończyli jeszcze żadnego kierunku i studenci, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów stanowią dwie grupy studentów będących w zróżnicowanej sytuacji. Zgodnie natomiast z zasadą równości, do której odwołuje się skarżący, wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relatywną) powinny być traktowane równo.
W realiach niniejszej sprawy nie zostało też wykazane, aby Minister przyznał stypendium na rok akademicki 2011/2012 jakiemuś studentowi, który ukończył już jeden kierunek studiów magisterskich. Oznacza to, że w stosunku do skarżącego zostały zastosowane te same zasady, jakie były uwzględnione wobec innych studentów, którzy ubiegali się o przyznanie stypendium po ukończeniu jednego kierunku studiów. Tym samym został zrealizowany nakaz jednakowego traktowania skarżącego w obrębie określonej kategorii studentów.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2011 r. odpowiadają prawu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło