II GSK 1165/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 października 2012 r.; sygn. akt VI SA/Wa 1514/12 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r.; nr [...] w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 2 października 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1514/12 odrzucił skargę G. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Stwierdził, że G. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na powyższą decyzję. Zarządzeniem z 3 sierpnia 2012 r. wnioskodawca został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od złożonego środka prawnego, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie wysłane na podany w skardze adres skarżącego, tj. ul. [...], [...] M., po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach 17 sierpnia 2012 r. i 27 sierpnia 2012 r., urząd pocztowy zwrócił do Sądu, z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie. Sąd wskazał, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w skrytce pocztowej adresata. Tym samym termin do uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego biegł od 31 sierpnia 2012 r. i upłynął 7 września 2012 r. Zgodnie natomiast z notatką służbową z 19 września 2012 r., po sprawdzeniu w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych, nie zidentyfikowano do 17 września 2012 r. wpłaty do sprawy. Biorąc powyższe pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa) wskazując, że zgodnie z tym przepisem skarga podlega odrzuceniu, gdy w wyznaczonym terminie pomimo wezwania nie został uiszczony wpis. G. W. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył postanowienie w całości; wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W środku prawnym zawarł jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 73 § 4 ppsa poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że przesyłka sądowa z 14 sierpnia 2012 r. zawierająca zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, dwukrotnie awizowana w dniach 17 i 27 sierpnia 2012 r. została doręczona skarżącemu 31 października 2012 r., a w konsekwencji, 2. błędne zastosowanie art. 220 § 3 ppsa i uznanie, że skarżący w terminie nie usunął braków fiskalnych skargi, a w efekcie odrzucenie skargi. Postanowieniem z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1514/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 § 1 ppsa (w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 ppsa). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Z kolei, w myśl art. 73 § 4 ppsa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie uregulowane w omawianym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 ppsa jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. o wezwaniu do uiszczenia wpisu zostało nadane jako przesyłka polecona na adres wskazany w skardze. Z adnotacji poczynionych na potwierdzeniu odbioru wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej - Miejska Górka umieszczono w skrytce pocztowej, chociaż z akt nie wynika, aby skarżący wskazał, jako adres do doręczeń skrytkę pocztową. Podkreślić należy, co już wyżej zostało wskazane, że miejsca w których doręczyciel może pozostawić przedmiotowe zawiadomienie zostały w sposób enumeratywny wskazane w treści art. 73 § 2 ppsa. Są to: oddawcza skrzynka pocztowa, a gdy to nie jest możliwe - drzwi mieszkania adresata lub miejsce wskazane jako adres do doręczeń, drzwi biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, w skrytce pocztowej, która nie została przez skarżącego wskazana jako adres do doręczeń, uniemożliwia przyjęcie skutku doręczenia, o którym mowa w art. 73 § 4 ppsa. Skoro nie można uznać, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało stronie skutecznie doręczone, tym samym nie można uznać, że rozpoczął bieg termin do jego opłacenia i że termin ten upłynął bezskutecznie. Odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 ppsa było zatem przedwczesne. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że G. W. postanowieniem z 22 stycznia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1514/12 został zwolniony od kosztów sądowych. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art.182 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. Jeżeli chodzi o zawarty w skardze kasacyjnej wniosek pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, to Naczelny Sąd Administracyjny nie zawarł w niniejszym postanowieniu rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii, z uwagi na to, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza, że następuje to po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i przez wydanie odrębnego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uprawnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do orzekania w tym przedmiocie związane jest zatem z kontrolą instancyjną takich postanowień.