II SA/Łd 670/12
WyrokWSA w Łodzi2012-10-02
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego, opierając się na ustaleniach z oględzin, w których strona nie brała czynnego udziału, a także czy cel nałożenia tego obowiązku (legalizacja czy przywrócenie stanu technicznego) został jasno określony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Kluczowe naruszenia to brak zapewnienia stronie czynnego udziału w oględzinach, które stanowiły podstawę do wydania postanowienia, oraz niejasność co do tego, jaki konkretnie budynek jest przedmiotem postępowania i czy celem jest legalizacja, czy przywrócenie stanu technicznego. Sąd wskazał, że organ powinien jednoznacznie określić przedmiot postępowania i cel nałożenia obowiązku ekspertyzy, przestrzegając jednocześnie zasad postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nakładające na K. R. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego. Obowiązek ten wynikał z ustaleń oględzin wskazujących na zły stan techniczny gzymsu stropodachu oraz pęknięcia ścian. K. R. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości czynnego udziału w oględzinach i niejasność co do celu nałożenia obowiązku ekspertyzy. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i stwierdzono, że postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 roku sprawy ze skargi K. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego K. R. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] (znak: [...]), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., skrócie K.p.a.) oraz art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm., powoływana także jako ustawa), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...], nakładające na K. R. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego. Jednocześnie organ II instancji określił, że wykonanie nałożonego obowiązku ma nastąpić do dnia 16 lipca 2012r.
W toku postępowania ustalono, iż pismem z dnia 2 sierpnia 2011r. T. G. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o sprawdzenie zgodności z obowiązującymi przepisami odprowadzenia wód opadowych z dachów budynków, znajdujących się na działce K. R. w J. 39, przy granicy z jego działką. Zainteresowany wniósł o sprawdzenie legalności wybudowania tych budynków, w związku z tym, że dachy ww. budynków mają spadek w kierunku jego działki.
W związku z powyższym w dniu [...] organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowego budynku, z których wynikało, iż na przedmiotowej działce znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach 4,80m x 5,20m ze stropodachem, krytym papą, jednospadowym w kierunku granicy działki. Budynek usytuowany jest w odległości 0,5m od granicy działki sąsiedniej. W budynku znajduje się instalacja elektryczna. Jest to budynek murowany, w którego ścianach widoczne są pęknięcia ścian (rysy skośne) oraz pęknięte nadproże nad drzwiami. Właściciel nie posiada protokołów kontroli stanu technicznego budynku. Wody opadowe z dachu budynku odprowadzane są na nieutwardzony teren własnej działki, do ogródka od strony drogi. Obecna podczas oględzin J. R. oświadczyła, że budynek gospodarczy został wybudowany w latach 50 przez jej ojca. Z dachu budynku woda spływa na teren ich działki. Pęknięcia spowodowane są z winy sąsiada ponieważ jeżdżą ciężkie samochody do kurników i innych budynków sąsiada. Budynek użytkowany jest jako gospodarczy i usytuowany jest w odległości 0,5m od granicy.
Następnie organ podjął próby ustalenia istnienia jakiekolwiek dokumentów związanych z budową budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. 316 w miejscowości J. 39, gm. Z.. Ponadto organ wystąpił do Urzędu Gminy w Z. o przesłanie wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr 316, zlokalizowanej w miejscowości J., gm. Z. oraz o podanie informacji czy zgodnie z obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym budynki wybudowane w latach 1930, 1950 i 1976 znajdują się na terenie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę. W odpowiedzi organ gminy poinformował, że zgodnie z obowiązującym w latach 1984 – 1993 planem zagospodarowania przestrzennego gminy Z., ww. działka znajdowała się w terenach skupionej zabudowy zagrodowej. Z kolei zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym na dzień 31 grudnia 2003r. działka, o której mowa znajdowała się w terenach zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług podstawowych. Dopuszczono powstawanie nowych i uzupełnienie istniejących siedlisk rolniczych, pod warunkiem zachowania innych ustaleń planu. Obecnie natomiast na terenie gminy Z. nie obowiązuje plan miejscowy.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] organ I instancji, działając w trybie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.), zobowiązał K. R. do dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego – pierwszego budynku, licząc od strony drogi, usytuowanego na działce nr ewid. 316, położonej w J. nr 39, gm. Z., dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 77 § 2 K.p.a., uchylił ww. rozstrzygnięcie, a następnie 21 lutego 2012r. przeprowadzone ponowne oględziny nieruchomości, na której usytuowany jest budynek objęty niniejszym postępowaniem. W toku oględzin ustalono, że w pierwszym budynku gospodarczym gzyms stropodachu jest w złym stanie technicznym. Gzyms wystaje poza lico ściany o około 40cm, ściana usytuowana jest w odległości około 40cm od granicy z działką sąsiada – T. G.. W gzymsie są liczne pęknięcia w strukturze betonowej oraz jej ubytki. Z gzymsu wystają skorodowane elementy konstrukcyjne oraz pręty zbrojeniowe. Skorodowania oraz ubytki i pęknięcia betonu spowodowane są zamarzaniem spływających wód opadowych po tych elementach. Brak jest rynien i rur spustowych.
W związku z powyższymi ustaleniami w dniu 29 lutego 2012r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wydał, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, postanowienie nr [...], nakładające na K. R. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego, tj. pierwszego budynku, licząc od strony drogi, usytuowanego na działce nr ewid. 316, położonej w J. nr 39, gm. Z., dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego, zawierającej stanowisko odnośnie zgodności tego budynku z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, stanu technicznego poszczególnych elementów konstrukcyjnych budynku i ich wytrzymałości oraz przydatności do użytkowania całego budynku wraz z instalacją elektryczną, a także zawierającej zakres robót budowlanych, niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami, z uwzględnieniem prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z dachu tego budynku z zastrzeżeniem, iż ekspertyza techniczna winna być sporządzona przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń oraz instalacyjne w zakresie instalacji elektrycznych i należące do właściwej izby samorządu zawodowego.
Na powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji zażalenie złożył K. R., którego zadaniem nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy może nastąpić tylko i wyłącznie w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu lub jego części mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, lub środowiska co w sprawie przedmiotowego budynku nie ma miejsca. Skarżący podniósł nadto, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ I instancji nie zawiadomił stron postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Skarżący nie został również poinformowany o mających się odbyć w dniu 21 lutego 2012r. oględzinach na przedmiotowej nieruchomości, w konsekwencji czego nie brał w nich udziału.
Po rozpatrzeniu zażalenia organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w inkryminowanym rozstrzygnięciu, że zarówno stan techniczny rzeczonego budynku gospodarczego, jak również jego długi okres istnienia i użytkowania, bez dokonywania okresowych kontroli jego stanu technicznego, uprawnia organ nadzoru budowlanego do skorzystania z unormowania przewidzianego w art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż ekspertyza techniczna to inaczej ocena stanu technicznego budynku poparta badaniami i wyliczeniami wytrzymałości jego fundamentów, ścian, stropów i innych elementów konstrukcji, elewacji oraz dachu. Obok elementów oceny, ekspertyza winna również wskazywać sposoby usunięcia powstałych zagrożeń, wad czy nieprawidłowości. Organ II instancji powołał się na art. 5 i art. 61 ustawy – Prawo budowlane i stwierdził, iż to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ponosi wszelkie skutki finansowe działań związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym, niezależnie od przyczyn, które miały wpływ na ów stan techniczny. Jeżeli zatem organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, jest władny nałożyć na właściciela obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, iż zła sytuacja materialna strony nie stanowi okoliczności, która mogłaby spowodować podjęcie odmiennego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Powyższa kwestia nie ma wpływu na przebieg postępowania przed organami nadzoru budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem zakwestionowanego rozstrzygnięcia, organ II instancji stwierdził, iż jest on w pełni zasadny. Co prawda pismem z dnia 4 listopada 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., w myśl art. 10 § 1 K.p.a., poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami omawianej sprawy, niemniej jednak w dniu 21 lutego 2012r. przeprowadził ponowne oględziny na przedmiotowej nieruchomości, których wyniki w postaci protokołu, wraz z dokumentacją fotograficzną sporządzoną na niniejszą okoliczność, zostały załączone do akt sprawy. Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie pojawiły się nowe dowody obowiązkiem organu I instancji było, przed wydaniem postanowienia, umożliwić stronie skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 10 § 1 K.p.a. Pomimo jednak tego, że organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego pozbawił stronę czynnego udziału w postępowaniu, uchybienie to zostało w toku postępowania zażaleniowego konwalidowane.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż z wyjaśnień organu stopnia podstawowego w piśmie z dnia 19 marca 2012r., wynika, że dokonana w dniu 21 lutego 2012r. przez przedstawicieli Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. kontrola, odbyła się przy udziale właściciela nieruchomości K. R.. Kontrola została przeprowadzona w związku z zakwestionowaniem wymiarów budynku gospodarczego usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości (obiekt ten stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego). Protokół z kontroli został odczytany K. R., który odmówił jego podpisania. Adnotacja o takiej treści została umieszczona w niniejszym protokole. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji stwierdził, iż nie ma podstaw do uznania, wbrew twierdzeniom skarżącego ujętym w zażaleniu, jak również zawartym w piśmie z dnia 2 kwietnia 2012r., że nie brał on udziału w czynnościach kontrolnych przeprowadzonych w dniu 21 lutego 2012r.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego postanowienia w części merytorycznej. Jednakże ze względu na znaczny upływ czasu przewidzianego na wykonanie nałożonego obowiązku, organ II instancji, korzystając z kompetencji zawartej w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., postanowił o zmianie terminu wykonania tego obowiązku.
Na ostateczne rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do sądu administracyjnego wniósł K. R., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia tj. art. 7, art. 107 § 3, w związku z art. 126 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, a także naruszenie art. 7 K.p.a., w związku z art. 77 K.p.a. poprzez nałożenie na stronę obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego bez przeprowadzenia wcześniejszego postępowania dowodowego w sposób zgodny z powołanymi przepisami, jak również naruszenie art. 79 K.p.a. poprzez oparcie postanowienia na protokole kontroli przeprowadzonej w formie oględzin bez udziału strony.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy okoliczności sprawy nie dają ku temu uzasadnionych podstaw.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 2 października 2012r. skarżący wyjaśnił, iż nie wie kiedy i w jakim miejscu protokół z kontroli został sporządzony i podpisany. Oświadczył, że nie wie, czy była kontrola w sprawie tego budynku, choć tego samego dnia była kontrola dotycząca innego budynku na jego nieruchomości. Wyjaśnił także, że nie odmówił podpisania protokołu, bowiem ten nie został mu w ogóle przedstawiony do odczytania. Oświadczył, że nie ma pewności, co pokazują zdjęcia załączone do protokołu, gdyż przedmiotowy budynek znajduje się około 0,5m od granicy sąsiada, zaś dach jest skierowany w stronę sąsiada na długości około 35 cm. Ogrodzenie jest przy granicy z działką sąsiednią, nie jest natomiast w linii granicznej. Wskazał, iż jeśli zdjęcia dotyczą jego budynku, to zostały zrobione od strony nieruchomości sąsiedniej, na którą on nie ma wstępu z uwagi na sąsiedzki konflikt. W takiej jednak sytuacji protokół z kontroli powinien być sporządzony w obecności sąsiada, o czym protokół ten milczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, powoływana dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie bowiem z art. 67 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. W szczególności sporządza się protokół oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej (art. 67 § 2 pkt 3 K.p.a.). Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole (art. 68 § 1 i 2 K.p.a.). Jednakże stosownie do art. 79 § 1 strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 K.p.a.).
Jak wynika z powyższego organ administracji ma obowiązek zapewnić stronie udział w przeprowadzanych przez niego czynnościach, co wynika nie tylko z powołanego art. 79 K.p.a., ale przede wszystkim z art. 10 K.p.a. statuującego ogólną zasadę zapewniania stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.
Rację należy zatem przyznać skarżącemu, co do pozbawienia go prawa udziału w oględzinach, których ustalenia były podstawą do wydania postanowienia przez organ I instancji. Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 21 lutego 2012r., oględziny spornego budynku zostały dokonane przy udziale skarżącego. Jednakże w aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który wskazywałby na to, iż skarżący został o oględzinach powiadomiony. W protokole oględzin – na pierwszej stronie – wskazano, że w oględzinach uczestniczyli wyłącznie pracownicy organu nadzoru budowlanego, natomiast na drugiej stronie znajduje się adnotacja, że skarżący odmówił podpisania protokołu. Skarżący nie zaprzecza temu, iż w tym dniu uczestniczył w oględzinach, ale dotyczących innego budynku usytuowanego na jego działce. Natomiast nic nie wiadomo mu było o tym, że w tym samym dniu organ będzie prowadził oględziny budynku, stanowiącego przedmiot postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu wyjaśnienia skarżącego w tym przedmiocie po skonfrontowaniu z treścią sporządzonego protokołu są wystarczające i przekonujące.
Drugą kwestią wymagającą wyjaśnienia są wątpliwości, co do ustaleń organu zebranych w czasie oględzin. Z protokołu z dnia 25 sierpnia 2011r. wynika, że przedmiotem oględzin jest budynek gospodarczy ze stropodachem krytym papą, jednospadowym w kierunku granicy działki. Wody opadowe z dachu budynku odprowadzane są na nieutwardzony teren własnej działki, do ogródka od strony drogi. Natomiast w treści postanowienia organu I instancji stwierdzono, iż wody opadowe ze stropodachu spływają w stronę działki sąsiada. W związku z tym powstają w ocenie Sądu uzasadnione wątpliwości, którego budynku tak naprawdę dotyczy przedmiotowe postępowanie i czy organ nadzoru poczynił prawidłowe ustalenia okoliczności faktycznych. Organ I instancji przyjął, iż jest to pierwszy budynek na działce skarżącego. Jednakże z akt administracyjny trudno jest wywnioskować, czy budynek znajdujący się na zdjęciach stanowiących załącznik do protokołu oględzin z dnia 21 lutego 2012r., na których uwidocznione jest wyłącznie zbliżenie gzymsu stropodachu, jest tym samym budynkiem, który został uwidoczniony na zdjęciach załączonych do protokołu oględzin w dniu 25 sierpnia 2011r.. Ma to znaczenie o tyle, że w stosunku do innych budynków znajdujących się na działce skarżącego organ nadzoru budowlanego również prowadzi odrębne postępowania.
Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Powołany przepis posługuje pojęciem "uzasadnionych wątpliwości", które jest pojęciem nieostrym, a zatem wyjaśnienie zastosowania tego przepisu wymaga wyczerpującego uzasadnienia opartego na wnikliwej analizie materiału dowodowego. Nie może być zatem żadnych zastrzeżeń co do tego, jakiego obiektu budowlanego postępowanie dotyczy oraz jakie okoliczności faktyczne spowodowały po stronie organu administracji powstanie "uzasadnionych wątpliwości" dotyczących stanu technicznego budynku. Tymczasem w niniejszej sprawie nie wiadomo, dlaczego organ nadzoru budowlanego I instancji zdecydował się na ponowne oględziny budynku w dniu 21 lutego 2012r. Podczas oględzin w dniu 25 sierpnia 2011r. stwierdzono m.in., że budynek jest murowany, w którego ścianach widoczne są pęknięcia ścian (rysy skośne) oraz pęknięte nadproże nad drzwiami, natomiast nie odnosił się w ogóle do gzymsu stropodachu. Z kolei zaś protokół z dnia 21 lutego 2012r. zawierał wyłącznie ustalenia dotyczące stanu technicznego stropodachu. Wobec tego nie jest jednoznaczne, czy "uzasadnione wątpliwości" organu nadzoru budowlanego odnoszą się do ustaleń wynikających zarówno z protokołu oględzin z dnia 25 sierpnia 2011r. oraz z dnia 21 lutego 2012r., czy może wątpliwości te zostały wywołane wyłącznie złym stanem gzymsu stropodachu, co w takim przypadku mogłoby uzasadniać nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej tylko względem stropodachu, a nie całego budynku.
Poza tym należy mieć również na uwadze art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym w razie stwierdzenia przez organ, że obiekt budowlany jest w złym stanie technicznym, powinien wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przepis art. 66 ust. 1 ustawy jest jedynie skonkretyzowaniem obowiązków wynikających z powołanych przez organ nadzoru budowlanego art. 61 i art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Jednakże zarówno przepis art. 61, jak i art. 66 ust. 1 ustawy odnoszą się wyłącznie do pewnych stanów faktycznych, czyli zmierzają do doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Celem powołanych przepisów nie jest natomiast doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, bowiem w tym zakresie zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Również art. 81c ustawy ma jedynie charakter dowodowy i ma na celu ustalenie okoliczności faktycznych sprawy. Tymczasem z treści rozstrzygnięcia organu I instancji wynika, iż ekspertyza techniczna powinna zawierać stanowisko odnośnie zgodności tego budynku z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi i uwzględniać zakres robót, niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami. Z tego wynika, iż tak naprawdę nie wiadomo, czy organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie w celu legalizacji spornego budynku, czy też w celu przywrócenia należytego stanu technicznego tego obiektu.
Ponownie prowadząc postępowanie organ nadzoru budowlanego w sposób jednoznaczny określi, którego budynku dotyczy postępowanie oraz oceni, czy w sprawie niezbędne jest przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku (całego lub jego części), czy też możliwe będzie wydanie decyzji w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, celem doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Jeżeli jednak intencją organu jest legalizacja spornego obiektu, to w tym przedmiocie organ powinien wszcząć właściwe postępowanie. Niezależnie od przyjętego stanowiska organ nadzoru budowlanego powinien zawsze przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady zapewnienia stronie udziału w postępowaniu na każdym jego etapie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), w zw. z art. 135 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia znalazło oparcie w art. 152 P.p.s.a.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło