II SA/Ol 492/12

Dnia 2 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 roku sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Burmistrza S. przez Naczelnika Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w S. umorzono postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w S. przy ulicy B. S. oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu 1 Miasta S. jako działka nr "[...]" będącej współwłasnością I. Z. w 5/8 części, K. E. C. w 2/8 części i B. E. K. w 1/8 części, zapisanej w księdze wieczystej KW "[...]" z nieruchomością położoną w S. przy ulicy B. S. oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu 1 Miasta S. jako działka nr "[...]" będącej własnością E. G. L., zapisanej w księdze wieczystej KW "[...]". W uzasadnieniu organ podniósł, iż postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte na skutek wniosku I. Z. z dnia 31 marca 2011 r. jest tożsame z postępowaniem rozgraniczeniowym przeprowadzonym w 1970 roku i zatwierdzonym decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia "[...]", znak: "[...]", gdyż stronami postępowania są następcy prawni ówczesnych stron postępowania oraz dotyczy ono granicy pomiędzy działkami nr "[...]" i "[...]", która jest częścią granic działek nr "[...]","[...]" i "[...]" ustalonych i zatwierdzonych wskazaną wyżej decyzją z 1970 roku. W związku z powyższym, niniejsze postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości składającej się z działki nr "[...]" z nieruchomością składającą się z działki nr "[...]" stało się bezprzedmiotowe, gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzja ta została doręczona B. E. K. w dniu 20 lutego 2012r. W dniu 21 marca 2012 r. B. E. K., działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik I. Z. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Odwołująca podniosła, iż decyzję organu pierwszej instancji otrzymała w dniu 19 lutego 2012 r., jednakże przebywała zagranicą i do Polski mogła przyjechać dopiero w dniu 16 marca 2012 r., bowiem w dniu 18 lutego 2012 r. przeszła zabieg chirurgiczny we Francji. W uzasadnieniu odwołania wymieniona podkreśliła, iż przedmiotowa sprawa jest bardzo skomplikowana. Ponadto nie zgodziła się ze wskazaną przez geodetę wersją granicy między nieruchomościami nr "[...]" oraz nr "[...]". Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, iż organ pierwszej instancji zasadnie zakończył niniejsze postępowanie decyzją o jego umorzeniu, bez rozstrzygania sprawy co do istoty, gdyż od początku istniała trwała i nieusuwalna przeszkoda do prowadzenia rozgraniczenia, tj. res iudicata. Bezsporny jest bowiem fakt, iż w obrocie prawnym istnieje decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia "[...]" dotycząca rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości. Rozstrzygnięcie sprawy ostateczną decyzją administracyjną rodzi stan prawomocności. Tym samym, obowiązywanie takiej decyzji jest przeszkodą uniemożliwiającą wszczęcie i kontynuowanie nowego postępowania w tej samej sprawie, a każda kolejna decyzja wydana w tej samej sprawie dotknięta będzie wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła B. E. K., zarzucając zbyt pobieżne rozpatrzenie złożonego odwołania. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła nieprawidłowości, jakie jej zdaniem zaistniały w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i poprosiła o wnikliwe rozpatrzenie sprawy i podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli, zgodnie z zasadą praworządności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Należy również podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej w dalszej części uzasadnienia p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, jednakże z innych względów niż wskazanych w skardze. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że organ odwoławczy może podjąć czynności procesowe w postępowaniu drugoinstancyjnym wyłącznie na skutek czynności strony, jaką jest skuteczne wniesienie zwyczajnego środka odwoławczego w postaci odwołania bądź zażalenia. Tym samym, organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Zgodnie zaś z art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst .jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Uchybienie temu terminowi powoduje, że organ odwoławczy na podstawie art. 134 kpa stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie jednak do art. 58 § 1 kpa możliwe jest przywrócenie uchybionego terminu na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa). O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 § 1 kpa). Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału decyzja organu pierwszej instancji z dnia "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego została doręczona stronie skarżącej w dniu 20 lutego 2012 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, na którym widnieje podpis K. C., siostry skarżącej, jako osoby, która przesyłkę odebrała. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż strona skarżąca nie kwestionuje sposobu ani daty doręczenia decyzji. Zatem termin do złożenia odwołania od wskazanej wyżej decyzji upłynął w dniu 5 marca 2012 r. Tymczasem skarżąca dopiero w dniu 21 marca 2012 r. złożyła w siedzibie organu pierwszej instancji odwołanie, wnosząc jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu do jego wniesienia. Jednakże organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pomijając całkowicie ten fakt i jednocześnie rozpoznał wniesione z uchybieniem terminu odwołanie, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Należy wskazać, iż w świetle powołanych wyżej przepisów wniesienie odwołania po upływie określonego terminu, co do zasady, skutkuje jego bezskutecznością, a organ drugiej instancji, stosownie do treści art. 134 kpa, ma obowiązek wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W przypadku zaś, gdy odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 kpa, organ odwoławczy w pierwszej kolejności jest zobowiązany wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu, a następnie - w zależności od treści ostatecznego postanowienia w tej sprawie - wydaje postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 kpa) lub rozpoznaje merytorycznie sprawę. Należy przy tym podkreślić, iż nie jest możliwe jednoczesne rozstrzygnięcie tych spraw w jednym akcie administracyjnym, bowiem stosownie do art. 59 §2 kpa o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia tego środka zaskarżenia. Na postanowienie przywracające termin nie służy wprawdzie zażalenie, ale bez rozpoznania wniosku o przywrócenia terminu nie jest możliwe dalsze procedowanie przez organ odwoławczy w przedmiocie wniesionego po terminie odwołania. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, przedstawionym na rozprawie w dniu 2 października 2012 r., iż jedynie odmowa przywrócenia terminu powinna przybrać postać postanowienia, natomiast uwzględnienie takiego wniosku nie obliguje organu do podjęcia żadnych odrębnych czynności procesowych. Przepisy postępowania administracyjnego wyraźnie stanowią, iż w kwestii przywrócenia terminu organ "postanawia", a zatem organ ma obowiązek rozpoznać złożony przez zainteresowanego wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i wydać stosowne rozstrzygnięcie w tym zakresie, tj. przywrócić termin bądź odmówić przywrócenia terminu. Dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, organ odwoławczy może załatwić sprawę główną. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości decyzji - art. 16 § 1 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy weźmie pod uwagę wskazane wyżej rozważania Sądu. Reasumując, Sąd stwierdził, iż zaskarżoną decyzją organ odwoławczy rozpoznał spóźnione odwołanie bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia uchybionego terminu w przepisanej formie procesowej, mimo złożonego przez skarżącą wniosku w tym przedmiocie, a tym samym, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.