VIII SA/Wa 458/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-03
Skład orzekający: Renata Nawrot, Artur Kot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo pozostawił zażalenie bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w postaci pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnik złożył jedno pełnomocnictwo do dwóch spraw i organ miał świadomość tej sytuacji?Ratio decidendi
Dyrektor Izby Celnej nieprawidłowo pozostawił zażalenie bez rozpoznania. Organ podatkowy, mając świadomość, że pełnomocnik złożył jedno pełnomocnictwo do dwóch odrębnych spraw, powinien był rozpoznać zażalenie. Skoro pełnomocnik był umocowany do czynności związanych z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, a następnie złożył zażalenie, należy uznać, że brak formalny został usunięty, a postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego zostało skutecznie doręczone i zaskarżone.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej pozostawił bez rozpoznania zażalenie Spółki na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku akcyzowego. Organ uznał, że pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych w postaci pełnomocnictwa, mimo że pełnomocnik złożył jedno pełnomocnictwo do dwóch spraw i organ miał tego świadomość. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędziowie sędzia WSA Artur Kot, sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent-stażysta Dorota Jaworska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpoznania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. – kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. znak : [...] Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 169 § 1 i § 4 w związku z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa) pozostawił bez rozpatrzenia zażalenie z dnia [...] stycznia 2011 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił Spółce z o.o. [...] (zwanej dalej "podatnikiem"), zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy listopad 2005 r. w wysokości [...] zł. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w R. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nadał ww. decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności.
Postanowienie to zostało doręczone na adres pełnomocnika podatnika w dniu [...] stycznia 2011 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik podatnika złożył zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Naczelnik Urzędu Celnego w R. uznał, że zażalenie wniesiono z zachowaniem obowiązującego terminu, nie mniej nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia.
Pismem z dnia [...] października 2011 r. organ podatkowy (Izba Celna w W.) zwrócił się z prośbą do pełnomocnika podatnika o nadesłanie w terminie 7 dni oryginału bądź urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa dla doradcy podatkowego, do reprezentowania Spółki [...] w postępowaniu zażaleniowym, zaznaczając, że w przypadku nieuzupełnienia braku we wskazanym terminie, stosownie do art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, zażalenie zostanie pozostawione bez rozpatrzenia.
Pełnomocnik podatnika otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków w dniu [...] listopada 2011 r. (k-[...] akt podatkowych), zaś w dniu [...] listopada 2011 r. przesłał na adres Dyrektora Izby Celnej w W. : żądane pełnomocnictwo wraz z pismem procesowym, w którym zaznaczono, że przesyłane pełnomocnictwo dotyczy wezwań : [...] i [...]. Do akt administracyjnych niniejszej sprawy dołączono kserokopię pisma przewodniego nadesłanego przez pełnomocnika podatnika, kserokopię pełnomocnictwa i opłaty skarbowej (k-[...],[...],[...]).
Ponownie Dyrektor Izby Celnej w W. pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., wskazując odrębne sprawy zażaleniowe o nr [...] i [...], wezwał pełnomocnika podatnika – doradcę podatkowego do wyjaśnienia, do akt której ze spraw zażaleniowych należy dołączyć przesłane pełnomocnictwo udzielone do reprezentowania [...] Spółki z o.o., wyjaśniając, że wezwanie należy wypełnić w terminie 7 dni. Jednocześnie w piśmie tym zaznaczono, iż nieudzielenie odpowiedzi bądź nie wskazanie numeru jednej z powyżej wymienionych spraw, spowoduje dołączenie pełnomocnictwa do akt sprawy, która jako pierwsza wpłynęła do Izby Celnej w W. i jest prowadzona pod nr [...].
W dniu [...] stycznia 2012 r. pełnomocnik podatnika w odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Celnej poinformował (pisemnie), że złożone pełnomocnictwo dotyczy obu spraw, nie mniej pełnomocnik przesłał kolejne pełnomocnictwo z opłatą skarbową (udzielone w dniu [...] marca 2011 r., kserokopie pisma, pełnomocnictwa i opłaty skarbowej k-[...], [...],[...] akt administracyjnych).
Dyrektor Izby Celnej w W. w dniu [...] marca 2012 r. wydał zaskarżone postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia zażalenia z dnia [...] stycznia 2011 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Dyrektor Izby Celnej uznał, że w sprawie nie uzupełniono braków formalnych wniesionego zażalenia, tzn. pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie dla doradcy podatkowego do reprezentowania podatnika. Dalej organ podatkowy wskazał, że dopiero od momentu złożenia pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w określonym postępowaniu. Wobec tego, że pełnomocnik – doradca podatkowy nie wskazał, do akt której ze spraw zażaleniowych należy dołączyć pierwotnie przesłane pełnomocnictwo, jako wypełnienie braku formalnego złożonego zażalenia, zostało ono dołączone do akt sprawy która wpłynęła do Izby Celnej w W. jako pierwsza i zarejestrowana została pod nr [...].
Ponadto Dyrektor Izby Celnej zauważył, że nie zmienia sytuacji, fakt przedłożenia przez pełnomocnika – doradcę podatkowego drugiego egzemplarza uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa z dnia [...] marca 2011 r., bowiem czynność ta została wykonana po upływie wyznaczonego siedmiodniowego terminu.
W rezultacie Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w takiej sytuacji zasadne jest wydanie postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia.
W skardze na powyższe postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia z dnia [...] stycznia 2011 r., pełnomocnik podatnika – doradca podatkowy, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów. Skarżący zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 5, art. 219 oraz art. 169 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że Dyrektor Izby Celnej miał świadomość złożenia jednego pełnomocnictwa do dwóch spraw, zatem jego działanie naruszyło art. 169 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższej regulacji wynika, iż sądowa kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego jest dokonywana według kryterium legalności, przy czym sąd administracyjny w granicach danej sprawy bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, choćby nie były one podniesione w skardze.
Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie w powyżej określonych granicach, Sąd stwierdził naruszenie prawa, uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 169 § 1 i § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ odwoławczy orzeka w formie postanowienia o pozostawieniu podania (zażalenia) strony bez rozpoznania.
W sytuacji, gdy wniesione zażalenie zawierało braki formalne, organ podatkowy, zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, wzywa wnoszącego do usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunki spowoduje wydanie przez organ odwoławczy postanowienia o pozostawieniu zażalenia bez rozpoznania. Pełnomocnictwo to powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Z przepisu art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej jednoznacznie wynika natomiast obowiązek pełnomocnika dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Brak pełnomocnictwa stanowi brak formalny zażalenia i organ prowadzący sprawę ma obowiązek wezwania do jego nadesłania w ustawowym terminie i ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Istotnym jest przede wszystkim to, aby treść tego wezwania nie nastręczała trudności w jego zrozumieniu, była precyzyjna.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że w jednym czasie organ podatkowy – Izba Celna w W. wezwała pełnomocnika podatnika do złożenia pełnomocnictw do dwóch odrębnych spraw. Poza sporem pozostaje, że pełnomocnik przesłał jedno pełnomocnictwo, ale wyraźnie zaznaczył w piśmie przewodnim, iż dotyczy ono dwóch spraw toczących się przed organem podatkowym. Wysyłając do domniemanego pełnomocnika wezwanie obligujące go do pisemnego wyjaśnienia, do której ze spraw zażaleniowych należy dołączyć przesłane pełnomocnictwo, organ miał świadomość, że prowadzi dwa odrębne postępowania. Zatem w ocenie sądu, skoro organ podatkowy dysponował jednym pełnomocnictwem złożonym do dwóch spraw (złożonym w terminie) oraz kolejnym odpisem pełnomocnictwa złożonym przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, to należało uznać, że brak formalny został usunięty.
Na marginesie zauważyć należy, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone pełnomocnikowi strony ustanowionemu w postępowaniu głównym - w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc listopad 2005 r. W wyniku tego doręczenia ów pełnomocnik złożył w imieniu podatnika ([...] spółki z o.o.) zażalenie na powyższe postanowienie, doręczając jednocześnie pełnomocnictwo procesowe z dnia [...] listopada 2010 r. Złożone do organu podatkowego pełnomocnictwo (k-[...] akt podatkowych [...]), dotyczyło również czynności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności za lata 2005-2009. W piśmie przewodnim pełnomocnik wyraźnie zaznaczył, że złożone pełnomocnictwo dotyczy dwóch spraw. Oznacza to, że skoro pełnomocnik był umocowany skutecznie do czynności związanych z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, tym samym był uprawniony i umocowany do odbioru postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, które to postanowienie wydane zostało w dniu [...] grudnia 2010 r. Postanowienie to zatem weszło do obrotu prawnego – poprzez doręczenie go pełnomocnikowi strony na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. Co więcej, strona, działając przez tegoż pełnomocnika, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W tej sytuacji należy uznać, że powyższe postanowienie weszło do obrotu prawnego i zostało zaskarżone przez podatnika. W okolicznościach niniejszej sprawy można zatem mówić o konwalidowaniu doręczenia poprzez złożenie pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2010 r., czyli de facto usunięcia braków w zakresie doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru.
W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności zostało skutecznie doręczone, jak również skutecznie zostało wniesione zażalenie na to postanowienie. W konsekwencji organ podatkowy (Dyrektor Izby Celnej w W.) powinien rozpoznać zażalenie z dnia [...] stycznia 2011 r.
Bezzasadne i nieuprawnione w ocenie Sądu pozostawały natomiast pozostałe zarzuty skargi, które podniesiono w stopniu opisowym i bardzo ogólnym. Skarżący nie sprecyzował na jakiej podstawie prawnej opiera stwierdzenie nieważności postanowienia. Kwestia wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia nie została w żaden sposób wykazana przez skarżącego. Z drugiej zaś strony skarżący wnosi o uchylenie postanowienia.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 powyższej ustawy. .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło