II FZ 144/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 748/12 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 2 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 748/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił K. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 31 sierpnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, iż posiada dom o pow. 180 m², mieszkanie o pow. 100 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 5 ha. Oświadczył, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych zajął mu konto bankowe na kwotę około 30.000 zł wobec czego stracił płynność finansową. Wskazał również, iż prowadzi działalność gospodarczą, która obecnie nie przynosi dochodu. Wnioskodawca podał, iż na jego utrzymaniu pozostaje żona oraz czwórka dzieci. Innego majątku nie posiada. W motywach orzeczenia Sąd zauważył, że skarżący nie wykonał w całości i nie przedstawił przyczyny zaniechania w tym zakresie, wezwania referendarza z dnia 12 września 2012r., co do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną. Przede wszystkim wnioskodawca nie przedstawił zeznań podatkowych małżonka oraz pozostałych domowników, wyciągów i wykazów z posiadanych kont bankowych, bilansu z bieżącej działalności przedsiębiorstwa, udokumentowanego oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznie przez skarżącego wydatków związanych z utrzymaniem, wynajęciem mieszkania, domu, samochodu, zakupem lekarstw. Dlatego też – zdaniem Sądu - wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem dane przedstawione przez wnioskodawcę uniemożliwiają pełną ocenę jego sytuacji majątkowej. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wnioskując o jego zmianę lub uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Podkreślić należy, że stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Należy mieć również na uwadze, że strona wnosząca o przyznania prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji materialnej wnoszącego. W razie pojawiania się wątpliwości co do przedstawionych w formularzu danych sąd ma instrumenty prawne służące ich wyjaśnieniu. Na mocy art. 255 p.p.s.a. Sąd może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Sąd I instancji skorzystał z art. 255 p.p.s.a., uznając, że zawarte na wypełnionym formularzu PPF informacje nie są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i wezwał stronę do nadesłania dokumentów enumeratywnie wyliczonych w zarządzeniu z dnia 12 września 2012 r. Skarżący – jak słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji - tylko częściowo wywiązał się z nałożonego przez Sąd obowiązku. Przedłożył jedynie zeznania podatkowe za 2010 r. i za 2011 r. Słusznie wobec tego Sąd I instancji uznał, że skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej i rodzinnej w sposób wystarczający i wobec zaniechania skarżącego odmówił przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie.