II SA/Po 347/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-10-03
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana, jeśli analiza urbanistyczna nieprawidłowo pominęła istniejącą zabudowę, w tym zabudowę potencjalnie samowolnie wzniesioną, lub nie rozważyła wystarczająco zabudowy znajdującej się na granicy lub w niewielkiej odległości od analizowanego obszaru?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej nie rozważyły materiału dowodowego w sposób dostateczny. Kluczowe uchybienia dotyczyły nieprawidłowego przeprowadzenia analizy urbanistycznej, w szczególności pominięcia istniejącej zabudowy na działkach nr [...] i [...] bez odpowiedniego uzasadnienia lub uzyskania orzeczenia organu nadzoru budowlanego, a także niewystarczającego rozważenia zabudowy na działkach nr [...] i [...] znajdujących się w pobliżu lub na granicy analizowanego obszaru. Naruszenie to dotyczyło przepisów prawa materialnego (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka K.-B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Burmistrz Miasta i Gminy P. odmówił ustalenia warunków, uznając, że nie został spełniony wymóg dobrego sąsiedztwa, ponieważ planowana inwestycja stanowiłaby nową jakość przestrzenną w obszarze zdominowanym przez tereny rolne i zalesione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko o niespełnieniu wymogu dobrego sąsiedztwa, m.in. z uwagi na fakt, że niektóre budynki w obszarze analizowanym miały zostać wybudowane bez pozwolenia. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2012 r. sprawy ze skargi "K.-B." P. I.-H. i P. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] znak: [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 500,- (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r., znak [...], Burmistrz Miasta i Gminy P. na podstawie art. 4 ust. 2, art. 59 ust. 1, art. 60i art. 61 ustawy z dnia 17 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz. 717 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) odmówił spółce K.-B. Sp. z o.o. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki na terenie działki nr [...], ark. [...], położonej w S., gmina P.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż podstawą wydania decyzji negatywnej jest niespełnienie wymogu dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Teren S. to głównie obszary rolnicze, w części południowej zalesione. Obszar ten przedstawia się malowniczo oraz posiada ciekawą rzeźbę. Działka objęta wnioskiem zlokalizowana jest przy drodze gminnej (działka nr [...]) i graniczy z terenem upraw rolnych, w części jest zadrzewiona i zakrzewiona. Jedyną zabudową, znajdującą się już poza obszarem analizowanym, jest zabudowa siedliskowa, a więc pełniąca odmienną funkcję od planowanej inwestycji. Dla sąsiadujących działek nr [...], [...] i [...] wydano wprawdzie warunki zabudowy dla domów jednorodzinnych w pierwszej linii zabudowy wzdłuż ul. W., lecz nieruchomości te nie są jeszcze zabudowane. W koncepcji inwestora przedmiotowa działka o pow. 0,4052 ha ma być zabudowana domem jednorodzinnym, w linii zabudowy równoległej do drogi na działce nr [...], co nie ma waloru kontynuacji, gdyż wzdłuż tej drogi nie istnieje żadna zabudowa. Nie można zatem mówić o uzupełnieniu istniejącej już zabudowy, skoro w sąsiedztwie wnioskowanej działki nie ma terenu zabudowanego w sposób podobny do zabudowy planowanej przez inwestora. Rozważane przedsięwzięcie stanowi nową jakość w tym obszarze, wobec czego wydanie decyzji o warunkach zabudowy prowadziłoby do tworzenia nowego ładu przestrzennego, co z kolei wykracza poza pojęcie kontynuacji istniejącej zabudowy, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Aby zrealizować opisaną inwestycję konieczne byłoby raczej sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym bardziej, że rozpatrywany teren w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania został zakwalifikowany jako strefa II rolno-przyrodnicza.
Pismem z dnia [...] września 2011 r. spółka K.-B. sp. z o.o. odwołała się od tej opisanej decyzji organu I instancji.
W odwołaniu zakwestionowano pogląd o braku spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa. Podniesiono, iż w najbliższym sąsiedztwie działki nr [...] znajduje się zabudowa o funkcji wyłącznie mieszkaniowej oraz tereny, które uzyskały już decyzje o warunkach zabudowy. Wbrew twierdzeniom organu poza obszarem analizowanym znajduje się nie tylko zabudowa siedliskowa, lecz także mieszkaniowa letniskowa (działka nr [...]) i jednorodzinna (działka nr [...]). Dawna zabudowa siedliskowa zmieniła w tym przypadku dotychczasowy charakter, ponieważ nieruchomość została podzielona na mniejsze działki, co do których wydano następnie decyzje o warunkach zabudowy dla budynków mieszkalnych. Dawne zabudowania gospodarcze obecnie pełnią funkcję garażową. Poza tym po przeciwnej stronie działki inwestora, a więc w jej bezpośrednim sąsiedztwie, wyznaczono ponadto 200 działek z przeznaczeniem pod zabudowę. Organy administracji publicznej powinny rozstrzygać wszelkie wątpliwości na korzyść inwestora. Organ powinien był zatem rozważyć, czy w przedmiotowej sprawie nie istnieje jednak możliwość ustalenie linii zabudowy dla przyszłej inwestycji. Tym samym nie było również podstaw do wydania negatywnego rozstrzygnięcia dla inwestora.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P.
W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny. Wskazano, iż obszar analizowany został wyznaczony w sposób prawidłowy, jego promień odpowiada trzem szerokościom frontu działki (210 m). Większy zasięg obszaru analizowanego nie miałby wpływu na ustalenie parametrów dla ewentualnej nowej zabudowy. Kolegium podzieliło pogląd Burmistrza Miasta i Gminy P. co do niespełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa, uznając że ma ono oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wprawdzie z mapy stanowiącej załącznik graficzny do decyzji organu I instancji wynika, że w obszarze analizowanym znajdują się dwa budynki mieszkalne (działka nr [...] i [...]), lecz zostały one wybudowane bez wymaganego pozwolenia. Zabudowa niezgodna z porządkiem prawnym nie może stanowić podstawy do ustalania warunków zabudowy. Kolegium zauważyło ponadto, iż w obszarze analizowanym występuje zabudowa na działce nr [...], pominięta w analizie urbanistycznej, jednak znajduje się ona na skraju obszaru analizowanego i jest istotnie oddalona od działki inwestora, wobec czego jej parametry nie mogły stanowić podstawy do ustalenia wymogów dobrego sąsiedztwa. Mając na uwadze, że zasada dobrego sąsiedztwa zmierza do zapewnienia odpowiedniego ładu przestrzennego, pojęcie działki sąsiedniej powinno być wprawdzie interpretowane szeroko, lecz nie w sposób nadmierny. W części tekstowej analizy urbanistycznej wskazano, iż w otoczeniu działki inwestora znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i gospodarcza w ramach istniejącego siedliska rolniczego, wolnostojąca o pow. do 250 m2, o wysokości do 9 m. Jednak część graficzna analizy urbanistycznej prowadzi do wniosku, iż na analizowanym obszarze nie znajduje się żadna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna lub gospodarcza w ramach siedliska. Pomimo tego błędu należy uznać, iż sporządzona analiza jest prawidłowa. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ odwoławczy wyjaśnił, iż działki nr [...] i [...] znajdują się poza wyznaczonym obszarem analizowanym i dlatego nie powinny być przedmiotem jakichkolwiek rozważań. Bez znaczenia z tej perspektywy jest również powoływanie się na fakt wydania decyzji o warunkach zabudowy dla sąsiednich działek. Podstawę do wyznaczenia warunków dla nowej zabudowy stanowi bowiem jedynie zabudowa istniejąca, pozwalająca na ustalenie warunków w zakresie kontynuacji funkcji, cech i parametrów istniejącej zabudowy. Nie zaistniały poza tym w niniejszej sprawie uzasadnione powody by rozszerzać na mocy § 3 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury granic obszaru analizowanego. Na marginesie Kolegium zauważyło jeszcze, iż wniosek skarżącego o wydanie warunków zabudowy był niekompletny, gdyż nie zawierał załącznik graficznego, przedstawiającego planowane zamierzenie budowlane.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r. spółka K.-B. zaskarżyła powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie (1) art. 6-11, art. 77 i art. 107 k.p.a., (2) art. 2, art. 7, art. 21, art. 64 Konstytucji RP, (3) art. 61 ust. 1 powołanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie powołało żadnych dowodów na poparcie wniosku o samowolnym wybudowaniu budynków mieszkalnych na działkach nr [...] i [...]. Nietrafnie zatem przyjęto, iż istniejąca tam zabudowa nie mogła być wzięta pod uwagę w ramach prowadzonej analizy urbanistycznej. Konieczne byłoby w takim wypadku uzyskanie odpowiedniego orzeczenia właściwego organu nadzoru budowlanego. Okoliczności te nie mieszczą się w pojęciu faktów powszechnie znanych lub znanych organowi z urzędu. Ponadto, Burmistrz Miasta i Gminy P. nie zgromadził w stopniu wymaganym materiału dowodowego, w efekcie doprowadził do naruszenia szeregu zasad postępowania administracyjnego. Poza tym w toku postępowania nie skierowano do skarżącego żadnego pisma informującego o wydłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Nie wskazano również kryteriów, jakimi kierował się organ I instancji przy wyznaczaniu obszaru analizowanego. Tymczasem ograniczenie się jedynie do minimalnego zasięgu obszaru analizowanego nie jest prawidłowe, skoro na obrzeżach tak wytyczonej granicy znajduje się zabudowa zgodna z wnioskowaną. Zwłaszcza, że wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść inwestora. Wbrew twierdzeniom organu I instancji nie jest też tak, że jedyną zabudową, stanowiącą do tego dalsze sąsiedztwo, jest zabudowa zagrodowa, skoro jak podnoszono na działkach nr [...] i [...] znajduje się zabudowa mieszkaniowa. Wreszcie, analiza – zarówno załącznik graficzny, jak i tekstowy – nie została opatrzona oryginalnym podpisem i pieczęcią architekta uprawnionego do wykonania tego opracowania, gdyż stanowi jedynie kserokopię, która nie ma przymiotu dokumentu. Ponadto zakwestionowano również fakt sporządzenia projektu decyzji o warunkach zabudowy przez uprawnionego architekta lub urbanistę. Brakuje bowiem podpisu takiej osoby wraz z odpowiednią pieczęcią potwierdzającą niezbędne kwalifikacje zawodowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 tejże ustawy – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz. 717 z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ustalenie sposobu zagospodarowania i zabudowy terenu następuje co do zasady w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku – w decyzji o warunkach zabudowy. Potwierdzeniem tego przepisu jest art. 59 ust. 1 wymienionej ustawy, wedle którego zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Jak wynika przy tym z art. 61 ust. 12 tejże ustawy, wydanie takiego rozstrzygnięcia uzależnione jest od łącznego spełnienia pięciu warunków, tj. (1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowa w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, (2) teren ma dostęp do drogi publicznej, (3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, (4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu poprzednio obowiązujących miejscowych planów i (5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Na tle niniejszej sprawy trzeba zatem zauważyć, iż kwestia spełnienia przez inwestora wymogów opisanych w pkt 2-5 nie budziła wątpliwości. Z przeprowadzonej analizy urbanistycznej z dnia [...] lipca 2011 r. (k. 28-33 akt adm. organu I instancji) oraz map (k. 1, 2 i 9 akt adm. organu I instancji), załączonych do wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy z dnia [...] maja 2011 r. (k. 10-12 akt adm. organu I instancji) wynika bowiem, iż działka nr [...], objęta przedmiotową inwestycją, posiada dostęp do drogi publicznej, oznaczonej jako działka nr [...]. Ponadto, umowa nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w zakresie wywozu nieczystości, zapewnienie dostawy energii elektrycznej z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak [...], oraz dostawy wody z dnia [...] kwietnia 2011 r. (k. 6-8 akt adm. organu I instancji) potwierdzają dostateczne uzbrojenie terenu. Z kolei z wypisu z gruntów ornych z dnia [...] maja 2011 r. (k. 17 akt adm. organu I instancji) wynika, iż działka nr [...] stanowi grunty orne R VI, a zatem nie jest konieczne uzyskiwanie zgody na zmianę jej przeznaczenia w świetle przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron.
Wątpliwości w rozważanej sprawie wzbudziła natomiast kwestia spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na wstępie trzeba zauważyć, iż przepis ten znajduje swoje uszczegółowienie w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164 poz. 1588). W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu– zgodnie z § 3 przywołanego rozporządzenia – właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Granice tego obszaru wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej powyższym wnioskiem, lecz zarazem nie mniejszej niż 50 m.
Jak wynika z analizy urbanistycznej z dnia [...] lipca 2011 r., dla potrzeb kontrolowanego postępowania przyjęto minimalny obszar analizowany, wyznaczony w promieniu o długości 3-krotności szerokości frontu działki nr [...]. Uznano bowiem, iż analiza większego obszaru nie wpływa na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie art. 61 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, za czym miał przemawiać fakt, iż tereny otaczające działkę inwestora stanowią głównie rola, lasy, luźno rozrzucone siedliska i domy, tworzące krajobraz otwarty, bez wyraźnych ram urbanistycznych. Niemniej, w części tekstowej tego dokumentu wskazano jednocześnie, iż w sąsiedztwie działki nr [...] występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i gospodarcza w ramach istniejącego siedliska rolniczego, choć zarazem planowane przedsięwzięcie nie spełnia wymóg dobrego sąsiedztwa. Powołano się w tej mierze na działki nr [...], [...], [...] i [...].
Wnioski te budzą jednak zastrzeżenia. Na mapie załączonej do analizy urbanistycznej nie naniesiono bowiem w ogóle działek nr [...] i [...], podczas gdy działki nr [...] i [...] znajdują poza wyznaczonym obszarem analizowanym, a zatem konsekwentnie nie powinny być wcale brane pod uwagę. Jednocześnie, z powyższego załącznika graficznego wynika, iż w obszarze analizowanym położone są również nieruchomości zabudowane, tj. działki nr [...], [...], [...], a nadto w granicy tego obszaru także działka [...]. Niemniej, nieruchomości te zostały pominięte – bez szerszego uzasadnienia – w toku badania kontynuacji funkcji, cech i parametrów istniejącej zabudowy. Analiza urbanistyczna ogranicza się w tej mierze jedynie do wskazania na załączniku graficznym, iż działki nr [...] i [...] zostały zabudowane "bez uzyskania stosownych pozwoleń". Stwierdzenie to powtarza następnie także Burmistrz Miasta i Gminy P. w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2011 r., znak [...] (k. 49-51 akt adm. organu I instancji), a za nim także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...] (k. 16-19 akt adm. organu II instancji), przy czym organy administracji publicznej poprzestają tylko na tym ogólnym stwierdzenia, nie rozwijając go dalej.
Takiego stanowiska nie można jednak podzielić. Trzeba bowiem zauważyć, iż istotnie funkcje oraz parametry samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego nie stanowią wprawdzie podstawy do wyznaczania warunków dla nowej zabudowy, lecz niemniej konieczne jest w tym wypadku uzyskanie odpowiedniego orzeczenia organu administracji architektoniczno-budowlanej lub organu nadzoru budowlanego. Tylko w takim wypadku nieuwzględnienie danego obiektu budowlanego w ramach analizy urbanistycznej wolne jest od cechy dowolności. Na gruncie powoływanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można bowiem domniemywać niezgodności istniejącego obiektu budowlanego z prawem. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika by Burmistrz Miasta i Gminy P. lub Samorządowe Kolegium Odwoławcze dysponowali jakimkolwiek dokumentem stwierdzającym samowolne wzniesienie obiektów na działkach nr [...] i [...] lub choćby prowadzenie postępowania w tym przedmiocie przez organy nadzoru budowlanego. Wobec tego należy uznać za niedopuszczalne pominięcie wymienionych działek w ramach analizy urbanistycznej
Abstrahując od powyższego uchybienia, trzeba podkreślić, iż organy administracji publicznej nie przedstawiły również przekonującego uzasadnienia dla pominięcia działki nr [...] w toku badania kontynuacji funkcji, cech i parametrów istniejącej zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło jedynie, iż nieruchomość ta znajduje się na skraju obszaru analizowanego, w znacznym oddaleniu od rozpatrywanej inwestycji, a nadto występująca tam zabudowa odbiega od planowanej. Konkluzja ta nie wydaje się jednak trafna. Z punktu widzenia art. 61 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym istotne jest bowiem by w analizowanym obszarze występowała choćby jedna działka zabudowana w sposób pozwalający ustalić warunki dla przyszłego przedsięwzięcia. Tym samym pozostawanie określonych działek w pewnej odległości jako takie nie jest jeszcze wystarczającym argumentem do pominięcia w ramach analizy urbanistycznej położonej dalej nieruchomości – w kontekście niniejszej sprawy działki nr [...]. Zwłaszcza, że ogólnikowe stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do występującej tam zabudowy nie znajduje żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Wreszcie, należy zauważyć, iż w granicy obszaru analizowanego znajdowała się także zabudowana działka nr [...], co do której organy administracji publicznej nie poczyniły jednak żadnych ustaleń w toku postępowania. Sam budynek zlokalizowany na tej nieruchomości pozostawał wprawdzie poza obszarem analizowanym, lecz niemniej nie zwalniało to organów z konieczności ustosunkowania się co do zasadności uwzględnienia występującej tam zabudowy w ramach analizy urbanistycznej. Lakoniczne stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r., iż obszar analizowany został wyznaczony w promieniu 210 m od granicy działki inwestora trudno uznać w tej mierze za wystarczające. Zgodnie bowiem z § 3 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. organy administracji publicznej dysponują pewnym marginesem swobody przy określaniu terenu poddanego badaniu występującej tam zabudowy. Tym samym należało rozważyć, czy zasadne nie okazałoby się nieznaczne rozszerzenie obszaru analizowanego, tak by objął on działkę nr [...] oraz działkę [...], na której również wedle załącznika graficznego do analizy urbanistycznej z dnia [...] lipca 2011 r. znajduje się budynek. Kwestia ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia w sposób niebudzący wątpliwości.
W świetle powyższych uwag nie powinno zatem ulegać wątpliwości, że organy administracji publicznej nie rozważyły materiału dowodowego w sposób dostateczny. Jak wynika tymczasem wprost z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.), organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności oraz podejmować działania niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada ta jest z kolei uszczegółowiona przez art. 77 § 1 k.p.a., nakazujący gromadzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz rozpatrzenie go jako całość. Jak wynika ponadto z art. 80 k.p.a., dopiero na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego możliwe jest stwierdzenie, czy określona okoliczność została w rzeczywistości udowodniona. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi zatem wadę postępowania, która może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Na aprobatę nie zasługują natomiast zarzuty skarżącego co do uchybień formalnych w zakresie sporządzenia analizy urbanistycznej oraz projektu decyzji o warunkach zabudowy. Z materiału dowodowego wynika bowiem wyraźnie, iż oba dokumenty sporządziła i podpisała A. K.-P., legitymująca się wymaganymi uprawnieniami, co potwierdza decyzja nr [...] Przewodniczącego Wielkopolskiej Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Wielkopolskiej Okręgowej Izby Architektów w P. z dnia [...] grudnia 2007 r., znak [...], oraz zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2011 r. (k. 27 akt adm. organu I instancji).
W tej sytuacji należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę organy administracji publicznej winny uwzględnić dotychczasowe uwagi Sądu, a zwłaszcza sporządzić prawidłowo analizę urbanistyczną na odpowiednim obszarze analizowanym oraz ustalić, czy zabudowa na działkach [...] i [...] istotnie ma charakter samowolny
Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o wykonalności zaskarżonej na mocy art. 152 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło