II OZ 151/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.Z.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 804/12, w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie z wniosku M.Z.M. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia [..] lipca 2012 r., znak [..] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 804/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M.Z.M. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że M.Z.M. pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. wniósł do WSA w Łodzi skargę na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia [..] lipca 2012 r. (znak [..]) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania. Pismem z dnia 3 października 2012 r., skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dwóch odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wezwania został doręczony skarżącemu w dniu 9 października 2012 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji w aktach sprawy (k. 22). W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 27 października 2012 r. zwrócił się do sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. We wniosku wskazał, że nie dysponuje kopią skargi wniesionej do sądu, gdyż przesłany egzemplarz był jedynym jaki sporządził. W związku z powyższym wniósł o umożliwienie mu wykonania kserokopii przedmiotowej skargi celem realizacji wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi - przekazania dwóch dodatkowych egzemplarzy skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Sąd przyjmując za wiarygodne twierdzenie skarżącego, że jedyny egzemplarz skargi przesłał do sądu i nie dysponował dodatkowymi jego kopiami wskazał, iż nie zmienia to faktu, że w dacie otrzymania wezwania, tj. w dniu 9 października 2012 r. skarżący dowiedział się o konieczności uzupełnienia braków formalnych skargi. W dacie tej posiadał też wiedzę (co wynika z treści jego wniosku o przywrócenie terminu), że nie dysponuje dodatkowymi egzemplarzami skargi, a jedyny jej egzemplarz przesłał do sądu. Tym samym skarżący w dniu odbioru wezwania wiedział już, że nie jest w stanie zrealizować żądania sądu co do nadesłania brakujących egzemplarzy skargi. W świetle okoliczności sprawy sąd uznał zatem, że skarżący powinien najpóźniej w ostatnim dniu terminu zakreślonego w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. w dniu 16 października 2012 r. wystąpić do sądu z prośbą o sporządzenie kserokopii skargi, celem wykonania wezwania. Skarżący jednak z takim wnioskiem wystąpił dopiero w dniu 27 października 2012 r., a zatem już po upływie terminu do uzupełnienia braku formalnego. W ocenie sądu skarżący nie zachował więc należytej staranności w realizacji swoich uprawnień i obowiązków na nim spoczywających. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.Z.M.. W zażaleniu tym podniósł, że gdyby wezwanie z dnia 3 października 2012 r. o uzupełnienie braków formalnych skargi z podanym rygorem ich nieuzupełnienia otrzymał łącznie z formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. w dniu 18 września 2012 r., to będąc w tym okresie dwukrotnie w Łodzi, mógłby bezpośrednio w siedzibie sądu poprosić o sporządzenie kserokopii skargi i złożyć brakujące egzemplarze do akt. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W sprawie niniejszej przepisy powyższe zostały zastosowane w sposób prawidłowy. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi sąd oddalił z uwagi na nieuprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący brak swojej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności upatruje w tym, iż w dacie otrzymania wezwania nie dysponował odpisami skargi, gdyż jedyny posiadany egzemplarz złożył do sądu. Zaistniała zatem konieczność wystąpienia do sądu o sporządzenie kserokopii wniesionej skargi i zaopatrzenia kopii własnoręcznym podpisem. Podniósł również, że gdyby wezwanie to otrzymał wcześniej, to mógłby sam będąc w Łodzi złożyć do akt sporządzone w siedzibie sądu kserokopie skargi. W konsekwencji powyższego skarżący nie uzupełnił barków formalnych skargi w terminie, a nawet w zakreślonym przez sąd terminie nie wystąpił z wnioskiem o wykonanie kserokopii skargi. Słusznie zatem sąd uznał, że w dniu otrzymania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch egzemplarzy skargi, skarżący wiedział już, że nie jest w stanie zrealizować żądania sądu. Powinien zatem w zakreślonym przez sąd terminie co najmniej wystąpić do sądu z prośbą o sporządzenie dwóch kserokopii skargi w celu ich podpisania i złożenia do akt. Z wnioskiem takim skarżący wprawdzie wystąpił, ale już po terminie określonym w wezwaniu. Natomiast okoliczności podane przez skarżącego dotyczące uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, sprowadzają się w zasadzie do otrzymania wezwania z sądu w niedogodnym dla niego terminie. Zauważyć należy, że skarżący należycie dbający o swoje interesy powinien dołożyć wszelkich starań w celu realizacji spoczywających na nim obowiązków. Tym bardziej, że o skutkach niewykonania wezwania został on prawidłowo pouczony. Skarżący nie wykazał zatem braku winy w uchybieniu terminu, gdyż podane w zażaleniu okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Podkreślić należy, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Przy ocenie natomiast winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Ponadto jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. LEX nr 45637). Mając powyższe na uwadze, sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu, a zatem nie ma podstaw do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.