II SO/Łd 3/12

Dnia 31 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska - Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2012 roku przy udziale --- sprawy z wniosku R. B. o wymierzenie grzywny Komendantowi Komisariatu Policji w O. w trybie art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi na bezczynność w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Komendantowi Komisariatu Policji w O. grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych za nieprzekazanie sądowi skargi R. B.; 2. zasądzić od Komendanta Komisariatu Policji w O. na rzecz skarżącego R. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] R. B. złożył do sądu administracyjnego wniosek o wymierzenie Komendantowi Komisariatu Policji w O. grzywny w kwocie 1.000 złotych za nieprzekazanie do sądu skargi na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji w O. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż w dniu [...] wniósł za pośrednictwem Komendanta Komisariatu Policji w O. skargę w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jednakże mimo upływu terminu do przekazania do sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę organ nie wykonał tego obowiązku. W odpowiedzi na powyższy wniosek Komendant Komisariatu Policji w O. podkreślił, iż odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy została przekazana do sądu administracyjnego w dniu [...]. Następnie organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2011r., nr 287, poz. 1687 ze zm.) organem administracji rządowej właściwym w sprawach bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego na obszarze powiatu [...] jest Komendant Powiatowy Policji w Z., zaś na obszarze Gminy [...] Komendant Komisariatu Policji w O.. Natomiast zgodnie z art. 6a ustawy o Policji w postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) Policji. W związku z powyższym w ocenie organu Komendant Komisariatu Policji w O. nie ma statusu organu administracji w postępowaniu administracyjnym, dlatego skargę w przedmiotowym zakresie przekazał Komendantowi Powiatowemu Policji w Z.. Na tej podstawie organ wniósł o odstąpienie od ukarania grzywną za nieprzekazanie skargi do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, w skrócie p.p.s.a.) organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę na jego działanie lub bezczynność obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z powołanego wyżej art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić zatem w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza bowiem, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w takiej sprawie powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Uwzględnienie wniosku w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, publ. ONSAiWSA/6/2006/156). Podkreślenia również wymaga to, iż w sprawach z zakresu udostępniania informacji publicznej termin ustawowy do przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy zastał zakreślony w art. 21 pkt 1 ustawy 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). i wynosi piętnaście dni od dnia otrzymania skargi. Powołany przepis ma zatem szczególny charakter względem art. 54 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z informacji znanych Sądowi z urzędu w dniu 13 marca 2012r. R. B. wniósł za pośrednictwem Komendanta Komisariatu Policji w O. skargę na bezczynność tego organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Powyższa skarga została przekazana przez Komendanta Komisariatu Policji w O. Komendantowi Powiatowemu Policji w Z., który z kolei przekazał skargę do sądu informując, że z uwagi na konieczność dokonania dodatkowych ustaleń w sprawie termin rozpatrzenia skargi został przedłużony do dnia 13 kwietnia 2012r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 marca 2012r. skarga R. B. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji w O. w zakresie udostępnienia informacji publicznej została przekazana temu organowi celem udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej wraz z aktami administracyjnymi, stosownie do art. 54 p.p.s.a. i art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W dniu 6 kwietnia 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na skargę udzieloną przez Komendanta Powiatowego Policji w Z. oraz z aktami sprawy. Wobec powyższego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 kwietnia 2012r. powyższa skarga ponownie została przekazana do Komendanta Komisariatu Policji w O. celem udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej wraz z aktami administracyjnymi, stosownie do art. 54 p.p.s.a. i art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie poinformowano organ, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie informacji publicznej podmioty, które wykonują zadania publiczne są obowiązane do udostępnienia informacji publicznej. W dniu 9 maja 2012r. Komendant Komisariatu Policji w O. przekazał do Sądu skargę R. B. na bezczynność tego organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Sprawie została nadana sygn. akt II SAB/Łd 73/12. Z powyższych ustaleń bezsprzecznie wynika, iż skarga R. B. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji w O. w zakresie udostępnienia informacji publicznej została przekazana Sądowi z naruszeniem art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. po ustawowych piętnastu dniach od dnia doręczenia skargi organowi, a wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny został złożony przed przekazaniem skargi do Sądu przez właściwy organ. W ocenie Sądu nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia fakt nieprzekazania skargi do Sądu przez właściwy organ w ustawowym terminie. Z pewnością nie usprawiedliwia tego powoływanie się przez organ na błędną interpretację przepisu art. 6a ustawy o Policji. Wskazać bowiem należy, iż przekazanie skargi przez Sąd właściwemu organowi już za pierwszym razem powinno wywołać skutek, o którym mowa w art. 54 p.p.s.a. i art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym czasem w niniejszej sprawie Sąd dwukrotnie przesyłał przedmiotową skargę do Komendanta Komisariatu Policji w O., celem udzielenia na nią odpowiedzi oraz przekazania jej Sądowi wraz z aktami sprawy, aby organ zareagował stosownie do powołanych wyżej przepisów. Należy stanowczo podkreślić, iż obowiązkiem organu, któremu Sąd przekazał skargę, było bezwzględne zastosowanie się do powyższych przepisów. Skarga do sądu administracyjnego jest pismem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne i jej ocena, zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym należy wyłącznie do sądu. To Sąd jest gospodarzem postępowania i to Sąd, a nie organ decyduje, czy skarga została skierowana do właściwego podmiotu, a w przypadku skarg na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej, to Sąd ocenia, czy podmiot, którego bezczynność jest przedmiotem zaskarżenia, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Jeżeli zatem Komendant Komisariat Policji w O. uznał, iż na podstawie art. 6a ustawy o Policji nie jest on organem właściwym do udostępnienia żądanej informacji publicznej, to takie stanowisko powinien wyrazić w odpowiedzi na skargę, stosując się jednocześnie do przepisów art. 54 p.p.s.a. i art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast weryfikacja zasadności skargi jest zastrzeżona wyłącznie dla Sądu. Zatem to Sąd będzie oceniał, czy sprawa udzielenia żądanej informacji publicznej jest (albo nie jest) sprawą związaną z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji wymienionych w ustawie o Policji oraz czy powołany wyżej art. 6a ustawy o Policji będzie miał w niniejszej sprawie zastosowanie. Pamiętać bowiem należy, iż właściwości organu w sprawie udzielenia informacji publicznej nie można domniemywać, gdyż ta musi w sposób jednoznaczny wynikać z przepisów prawa. W związku z tym właściwości podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publiczne należy przede wszystkim poszukiwać w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a w szczególności w art. 4 ust. 1 powołanej ustawy. Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, iż celowym i zasadnym jest nałożenie na Komendanta Komisariatu Policji w O. grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie piętnastu dni od dnia jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. uznając, iż wysokość wymierzonej grzywny osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej. n.k ----------------------- 1