I OZ 67/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. - redaktora naczelnego dziennika "[...]" w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi E. S. - redaktora naczelnego dziennika "[...]" w C. na bezczynność Prezydenta Miasta Chorzów w przedmiocie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił E. S. - redaktorowi naczelnemu dziennika "[...]" w C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 1 lipca 2013 r. skarżący zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 14 maja 2013 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV E. S. wezwany został do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wniosku na urzędowym formularzu PPF - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nadesłał wypełniony formularz, w którym wniósł o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest studentem, a jednocześnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się głównie z pomocy najbliższych osób oraz pomocy społecznej. E. S. wskazał ponadto, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie oraz że nie posiada żadnych wartościowych rzeczy, które pomogłyby mu sfinansować koszty przygotowania skargi kasacyjnej. Skarżący podkreślił, że prowadzona przez niego działalność społeczna ma charakter non - profit i służy umacnianiu demokracji lokalnej. E. S. poinformował również, że nie posiada żadnych dochodów. Zarządzeniem z dnia 7 października 2013 r. skarżący wezwany został do wykazania dochodów pozwalających na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych. W odpowiedzi E. S. nadesłał pismo, w którym oświadczył, że utrzymuje się głównie z pomocy babci zamieszkałej w S., która wspiera go w zakresie wyżywienia oraz pomocy finansowej. Jak wskazał skarżący środki na utrzymanie uzyskuje również ze zbierania i sprzedaży produktów podlegających recyklingowi. Wsparcia okresowego oraz doraźnego, jak informuje, udziela mu także Ośrodek Pomocy Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazał, że skarżący pomimo prawidłowego i precyzyjnego wezwania nie uprawdopodobnił okoliczności dotyczących swojej trudnej sytuacji materialnej ani nie udokumentował okoliczności, na które powołał się we wniosku. Fakt ten w zasadzie uniemożliwia dokonanie właściwej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy. Nie jest bowiem możliwe obiektywne stwierdzenie, że wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Aby wykazać zasadność swojego wniosku, strona powinna przedłożyć takie dokumenty, które uprawdopodobnią, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy W ocenie Sądu I instancji, skoro skarżący nie uzupełnił danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem z dnia 7 października 2013r., to nie jest możliwe obiektywne ustalenie jego aktualnego stanu majątkowego i sytuacji osobistej. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest natomiast przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł E. S., zarzucając obrazę art. 246 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, jakoby skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ponadto zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono błędy w ustaleniach faktycznych: - wadliwe przyjęcie, jakoby opisana przez skarżącego sytuacja finansowa nie uzasadniała przyznania prawa pomocy; - wadliwe przyjęcie, jakoby skarżący "nie uprawdopodobnił okoliczności, na które powoływał się we wniosku"; - wadliwe przyjęcie, że skarżący "nie uzupełnił danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem z dnia 7 października 2013 r."; - uchylenie się od rzetelnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz rozpoznania wątpliwości na korzyść skarżącego, jeśli takowe zostały stwierdzone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje mając na uwadze okoliczności podane w oświadczeniu strony zawartym we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a. W razie zaś, gdy oświadczenie to jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca jest zobowiązany złożyć na wezwanie Sądu w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12 oraz z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając wniosek E. S. o przyznanie prawa pomocy powziął wątpliwość, o której mowa w art. 255 P.p.s.a. i wezwał skarżącego do wykazania dochodów pozwalających zaspokajać niezbędne potrzeby życiowe, które miały być uzupełnieniem oświadczenia odnośnie stanu majątkowego. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie przedstawił jedynie oświadczenie z dnia 21 października 2013 r., które jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, nie może zostać potraktowane jako wyczerpujące udzielenie odpowiedzi na wezwanie z dnia 7 października 2013 r. W sytuacji gdy skarżący poinformował jedynie, że utrzymuje się z pomocy finansowej babci, okresowego zbierania i sprzedaży produktów podlegających recyklingowi oraz doraźnej pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów, uznać należy, że nie jest możliwe dokonanie dokładnej analizy jego sytuacji materialnej. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, wniesiony przez skarżącego środek odwoławczy nie zawiera argumentów, które mogłyby podważyć jego prawidłowość, w konsekwencji czego zażalenie należało oddalić. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art.197 P.p.s.a.