I OZ 9/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.S. i W.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 783/12 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego w sprawie ze skargi E.S. i W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił E. i W. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od ich skargi oraz orzekł o zwrocie na rzecz skarżących wniesionego wpisu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga stron odrzucona została postanowieniem z dnia 5 października 2012 r. z powodu nieuiszczenia wpisu. W dniu 22 października 2012 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, dokonując jednocześnie tej czynności. Jako przyczynę uchybienia strony wskazały, iż uzyskali informację, że J. P., której skarga została połączona do wspólnego rozpoznania ze skargą E. i W. S., uiściła wpis, zaś z zarządzenia wzywającego skarżących do uiszczenia opłaty wynikało, że uiszczenie opłaty przez którąkolwiek ze stron zwalnia pozostałe od obowiązku wniesienia wpisu. Skarżący uznali, że okoliczność ta oznacza, że nie muszą oni już uiszczać wpisu, a o obowiązku tym dowiedzieli się dopiero z postanowienia odrzucającego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż powołane przez strony okoliczności nie wskazują na brak ich winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, a tym samym nie mogą być przesłanką przywrócenia tego terminu. Sąd podkreślił, iż wprawdzie E. i W. S. wezwani zostali do uiszczenia wpisu solidarnie, jednakże solidarność ta nie obejmowała skargi J. P., mimo że wniesiono ją w tej samej sprawie. Uprawnienia i obowiązki drugiej skarżącej nie są tożsame z tymi, które dotyczą E. i W. S.. Oznaczało to, zdaniem Sądu, iż nie mogła mieć zastosowania instytucja z art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", a skarżący nie wykazali się należytą starannością w wykonywaniu swoich obowiązków. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli E. i W. S., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 5 czerwca 2012 r., która została skierowana zarówno do nich jak i do J. P.. Zdaniem skarżących oznaczało to, że ich uprawnienia i obowiązki wynikające z decyzji są wspólne z uprawnieniami i obowiązkami J. P., a co za tym idzie zastosowanie winien mieć art. 214 § 2 P.p.s.a. Strony podniosły, że pozostawały w przekonaniu, iż uiszczenie wpisu przez drugą skarżącą zwalnia ich od obowiązku wniesienia opłaty, a ich skarga uzyska bieg. Szczególnie wobec faktu, iż w wezwaniu do uiszczenia wpisu Sąd zawarł pouczenie o tym, że wniesienie opłaty przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałych od tego obowiązku. W ocenie skarżących okoliczności te wskazują na brak ich winy w uchybieniu, a odmowa przywrócenia terminu zamyka im drogę do obrony swoich praw przed sądem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Art. 86 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu, o ile uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Obowiązek wykazania braku tejże winy spoczywa na stronie, co wynika z art. 87 § 2 powołanej ustawy. W przedmiotowej sprawie E. i W. S. domagali się przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od ich skargi. Jako przyczynę uchybienia wskazali fakt, iż zaskarżona prze nich decyzja była także przedmiotem skargi J. P., zaś obie te skargi połączone zostały do wspólnego rozpoznania. W wezwaniu do uiszczenia wpisu Sąd zawał także informację o tym, iż skarżący zobligowani są do wniesienia opłaty solidarnie, a uiszczenie jej przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałych od tego obowiązku. Skarżący pozostawali w przekonaniu, iż oznacza to, że wniesienie wpisu przez Jolantę P. zwalniało ich od konieczności wykonania skierowanego do nich wezwania. Dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi dowiedzieli się, iż pozostawali w błędzie, a okoliczność ta – w ich ocenie – uzasadniała przywrócenie uchybionego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał jednak, iż powołane prze skarżących okoliczności nie wskazują na brak winy stron w uchybieniu. Stanowisko to należy uznać za zasadne. Zauważyć bowiem trzeba, iż zgodnie art. 214 § 2 P.p.s.a. jedynie pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. Sytuacja taka nie ma miejsca w sprawie niniejszej. Wprawdzie sprawy ze skarg E. i W. S. oraz J. P. połączone zostały do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, jednakże nie oznacza to, iż wobec skarżących może mieć zastosowanie regulacja wskazanego powyżej art. 214 § 2. Skarżący zwrócili się bowiem z dwiema odrębnymi skargami, które rozpoznane zostały łącznie z uwagi na tożsamość zaskarżonego aktu, który dotyczył uprawnień stron. Uprawnienia te nie były jednak wspólne, dlatego też każda ze skarg podlegała osobnemu wpisowi. Z tej to przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał Elżbietę i W. S. do uiszczenia odrębnego, solidarnego wpisu sądowego, zawierając informację o solidarności jaka zachodzi jedynie między nimi, bowiem są oni małżonkami. Pouczenie o tym, iż wniesienie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia drugiego od tego obowiązku oznaczało jedynie, że uiszczenie opłaty przez którekolwiek z małżonków S. zwalnia drugie od konieczności wnoszenia opłaty sądowej. Wezwanie, które do skarżących skierował Sąd, sformułowane było w sposób jasny i klarowny i w żaden sposób nie dawało podstaw do przyjęcia, że uiszczenie wpisu od skargi J. P. będzie w jakikolwiek sposób wpływało na skargę złożoną przez E. i W. S.. Jednakże jeżeli skarżący mieli co do tego wątpliwości, to winni byli – jak wskazał to Sąd I instancji – zasięgnąć informacji co do swoich obowiązków w postępowaniu. Brak działań w tym zakresie pozwala na przyjęcie stanowiska, iż skarżący nie wykazali się należytą starannością w dbaniu o swoje interesy, a co za tym idzie nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.