II SAB/Bk 51/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 października 2012 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Rektora N. Wyższej Szkoły w S. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu T. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. Fundacja "[...]", realizująca Program [...], wystąpiła do Rektora N. W. S. w S. na podstawie art. 61 Konstytucji RP oraz ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, o przekazanie jej w terminie 14 dni następujących informacji: 1) Regulaminu, który jest podstawą przyznawania świadczeń pomocy materialnej ze środków pochodzących z budżetu państwa, obowiązujący w dniu odbioru tegoż pisma, ustalony na podstawie art. 186 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm., zwanej w skrócie "p.s.w."). 2) Aktualnie obowiązującego zarządzenia Rektora dotyczącego podziału funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów (dalej zwanego FPM), wydanego na podstawie art. 174 ust. 2 p.s.w. 3) Przykładowych decyzji z roku akademickiego 2010/2011 (przynajmniej po jednej, z wyczernionymi/wybielonymi danymi osobowymi) o: a) przyznaniu świadczenia z FPM, b) odmowie przyznania świadczenia z FPM. 4) Dokumentów potwierdzających porozumienie Rektora z właściwym organem samorządu studenckiego odnośnie do podziału FPM (zgodnie z art. 174 ust. 2, art. 179 ust. 2, art. 186. ust. 1 p.s.w.). 5) Informacji o wysokości dotacji przekazanej uczelni z budżetu państwa na FPM w roku budżetowym 2011 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy p.s.w. 6) Informacji o wysokości środków z dotacji z budżetu państwa na FPM przeznaczonych na pokrywanie kosztów realizacji zadań związanych z przyznawaniem i wypłacaniem stypendiów i zapomóg dla studentów i doktorantów, ponoszonych przez uczelnię w 2011 roku w związku art. 103 ust. 6 ustawy p.s.w. 7) Informacji o kwocie niewykorzystanej dotacji w roku budżetowym 2011 ze środków FPM pochodzących z dotacji z budżetu państwa w związku z art. 103 ust. 7 ustawy p.s.w. 8) Kopii wniosków organów samorządu studenckiego do organów uczelni dotyczących przekazania uprawnień w zakresie przyznawania stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, zapomogi oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej. 9) Kopii decyzji o powołaniu komisji stypendialnych i odwoławczej komisji stypendialnej - w przypadku powołania komisji stypendialnych. 10) Kopii uchwały powołującej organy samorządu studenckiego właściwe do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 175 ust. 4 p.s.w. 11) Informacji o liczbie uchylonych - przez organy nadzorujące - decyzji podjętych przez komisje stypendialne lub odwoławcze komisje stypendialne w trybie art. 177 ust. 6 p.s.w. 12) Protokołów z posiedzeń organów kolegialnych odpowiedzialnych za przyznawanie stypendium rektora dla najlepszych studentów (art. 173 ust. 1 pkt 3 p.s.w.), na których zapadły decyzje w sprawie przyznania lub odmowy przyznania tego świadczenia. Powyższy wniosek został podpisany przez T. L. - Dyrektora Programu. We wniosku podkreślono, iż Fundacja prowadzi monitoring szkół wyższych w zakresie dystrybucji środków z Funduszu Pomocy Materialnej dla Studentów i Doktorantów (FPM). Wnioskowane zaś informacje posłużą do sporządzenia rekomendacji w sprawie dystrybucji tychże środków oraz sporządzenia raportu, który zostanie przekazany Uczelni przed jego publicznym ogłoszeniem. Jednocześnie w przedmiotowym wniosku wskazano, iż w przypadku ewentualnych wątpliwości, co do umocowania wnioskodawcy, wniosek należy traktować jako złożony przez osobę fizyczną. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] marca 2012 r., podpisanym przez T. L. - Dyrektora Programu, Fundacja wezwała Rektora N. W. S. w S. do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 7 maja 2012 r. T. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Rektora N.W.S. w S., polegającą na braku udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2012 r. Skarżący zarzucił Rektorowi naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 2 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż już we wniosku z dnia 23 stycznia 2012 r. poinformowano Rektora, że przedmiotowy wniosek należy traktować jako wniosek złożony przez osobę fizyczną. Skarżący złożył bowiem wniosek - co wynika z jego treści - w imieniu obywatelskiej grupy realizującej "Program obywatelskiego nadzoru nad działaniem instytucji edukacyjnych i wykorzystaniem funduszy przeznaczonych na wsparcie młodzieży - Watchdog.edu.pl", wspieranej przez Fundację "[...]." oraz Fundację S. B. Następnie podniesiono, iż wszystkie informacje, o dostęp których wystąpiono są informacjami publicznymi zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznych. Dotyczą bowiem realizacji zadań związanych z ustalaniem, przyznawaniem i wypłacaniem świadczeń z pomocy materialnej dla studentów ze środków pochodzących z budżetu państwa. W myśl zaś art. 1 ust 1 i art. 4 ust 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej Uczelnie niepubliczne zobowiązane są do udzielania informacji publicznej. Jednakże w konkretnym przypadku Rektor, pomimo takiego zobowiązania, nie podjął stosownych czynności. Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie Rektora do wykonania wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. W odpowiedzi na skargę, Rektor N. W. S. w S. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ, przywołując treść art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że T. L. nie był stroną postępowania o udostępnienie informacji publicznej, a jedynie osobą uprawnioną do występowania w imieniu Fundacji. Organ podkreślił, iż wniosek z dnia [...] stycznia 2012 r. o udostępnieniu informacji, które w ocenie wnioskodawcy stanowiły informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, otrzymał od Fundacji "[...]". Wniosek ten został podpisany przez T. L., występującego w przedmiotowej sprawie, jako "Dyrektor Programu[...]". Organ nie miał wątpliwości w kwestii dotyczącej umocowania T. L. do reprezentowania Fundacji w tej sprawie. Następnie organ zauważył, iż z treści skargi wywiedzionej do Sądu wynika, że sam skarżący wskazuje, iż przedmiotowy wniosek został złożony w imieniu obywatelskiej grupy realizującej "Program obywatelskiego nadzoru na działaniem instytucji edukacyjnych i wykorzystaniem funduszy przeznaczonych na wsparcie młodzieży - watchdog.edu.pl", wpieranej przez Fundacje "[...]" oraz Fundację im. S.B.. W tym stanie rzeczy uznać należy zdaniem organu, że T. L. nie był uprawniony do złożenia przedmiotowej skargi, albowiem nie posiada on legitymacji procesowej w niniejszej sprawie. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ przytoczył tezę wyroku NSA z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1551/2010, wedle której: "co do zasady legitymację skargową posiada strona postępowania, w ramach którego podjęty został zaskarżony akt lub czynność administracyjnoprawna lub która skarży bezczynność organu administracji publicznej w tym zakresie". W dalszej części uzasadnienia, organ ustosunkował się do zarzutów skargi, wskazując między innymi, iż odpowiedz na wniosek z dnia [...] stycznia 2012 r. została udzielona wnioskodawcy, tj. Fundacji w dniu 1 sierpnia 2012 r. Podczas rozprawy w dniu 9 października 2012 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z akt sądowych sprawy II SO/Bk 13/12 (k. 8 i 12) na okoliczność, że T.L. występuje w niniejszej sprawie jako osoba fizyczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje. Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) jest niedopuszczalne. Określone w art. 58 p.p.s.a. podstawy odrzucenia skargi nawiązują do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, rozumianych jako określone przepisami prawa warunki prawidłowego zaskarżenia, dotyczące przedmiotu skargi, jej formy, treści, ale także dotyczące przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, określających od jakiej formy działalności organów administracji publicznej skarga przysługuje i który z podmiotów jest legitymowany do wniesienia skargi. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). W tym miejscu wyjaśnić należy, iż legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 89). Przypomnieć trzeba, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83). Wprawdzie oba te orzeczenia wydane zostały na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), niemniej jednak zachowały aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Aktualna regulacja nie zrywa zatem łączności między definicją strony postępowania administracyjnego a definicją uprawnionego do wniesienia skargi. Wynika to z faktu, iż o możliwości żądania wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym. W administracyjnym postępowaniu interes prawny musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stąd osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, str. 424). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne, w którym bezczynność organowi zarzuca w imieniu własnym T. L., zainicjowane zostało przez Fundację "[...]". Powyższe - zdaniem Sądu, jednoznacznie wynika z treści wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. skierowanym do Rektora N. W. S. w S., gdzie jako wnioskodawca wskazana jest Fundacja "[...]", prowadząca monitoring szkół wyższym w ramach Programu [...]. Wniosek ten został podpisany przez skarżącego, jako "Dyrektora Programu". Podobnie pismo z dnia [...] marca 2012 r. nazwane "wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa", również zostało podpisane przez skarżącego, jako "Dyrektora Programu [...]" (k. 9 i 12 akt sądowych). Jednocześnie podkreślić należy za organem, iż wnioskodawca składając omawiany wniosek podniósł, iż jedynie w przypadku ewentualnych wątpliwości, co do jego umocowania należy traktować go jako złożony przez osobę fizyczną. Jak wynika zaś z odpowiedzi na skargę udzieloną przez organ, Rektor takich wątpliwości nie miał i od początku traktował omawiany wniosek jako pochodzący od Fundacji. Potwierdzeniem powyższego jest pismo z dnia 1 sierpnia 2012 r. stanowiące załatwienie wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r., skierowane do Fundacji "[...]" (k. 20 akt sądowych). Również sam T. L. w skardze do Sądu podniósł, że we wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. poinformował organ, że należy traktować go jako wniosek złożony przez osobę fizyczną. Skarżący dodał, iż wniosek ten - co wynika z jego treści - został złożony - w imieniu obywatelskiej grupy realizującej "Program obywatelskiego nadzoru nad działaniem instytucji edukacyjnych i wykorzystaniem funduszy przeznaczonych na wsparcie młodzieży-[...]", wspieranej przez Fundację "[...]" oraz Fundację im. S. B. (k 4 akt sadowych). Ponadto T. L. w odpowiedzi na wezwanie tutejszego Sądu z dnia 9 lipca 2012 r., wyjaśnił, że "w niniejszej sprawie nie reprezentuję żadnej osoby prawnej ani innej osoby fizycznej. Składam wniosek osobiście, a adres Fundacji "[...]" wskazuję jedynie jako adres do doręczeń." (k.12 w sprawie o sygn. akt II SO/Bk 13/12 - dopuszczonej jako dowód w niniejszej sprawie.) . Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że w związku z tym, że postępowanie administracyjne zostało zainicjowane przez Fundację "[...], a nie przez T. L., to tym samym nie był on podmiotem legitymowanym do wniesienie skargi na bezczynność. T. L. wnosząc zatem skargę dokonał czynności procesowej, do której nie był uprawniony w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a., co z kolei wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Mając na względzie powyższe, z uwagi na art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga jest niedopuszczalna ze względów podmiotowych i podlega odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.