IV SA/Wa 1110/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę IV SA/Wa1110/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. po rozpatrzeniu wniosku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w P., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił opisaną wyżej decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pismem z dnia 9 lutego 2012 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w P. wycofał swój wniosek z dnia 25 marca 2011 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi ekspresowej [...]. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wyjaśnił, iż w wyniku prac projektowych nastąpiły zmiany w konstrukcjach słupów zaporowych zaproponowanych w poprzedniej wersji raportów oceny oddziaływania na środowisko, co spowodowało konieczność korekty tego opracowania i uzyskania nowej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 105 par. 1 k.p.a. umorzył postępowanie, motywując że wydanie decyzji stało się bezprzedmiotowe. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 105 par. 1 k.p.a. Uzasadniając zasadność wydania decyzji w oparciu o powyższy przepis organ zacytował orzeczenie Naczelnego Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2011 r., II OSK 246/10. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł D. B. zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania przyczyny cofnięcia przez inwestora wniosku o wydanie decyzji środowiskowych, w szczególności ustalenia, czy inwestor: a) zrezygnował z planowanego przedsięwzięcia, czy też b) zamierza wystąpić z nowym wnioskiem o realizacje inwestycji, której przebieg, rozmiar oraz inne parametry nieznacznie różnią się od pierwotnego projektu, co doprowadziło do umorzenia postępowania bez weryfikacji, czy stało się ono bezprzedmiotowe z uwagi na definitywną rezygnację z realizacji inwestycji, czy też w celu uniknięcia obowiązku wykonania wytycznych zawartych w decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r., nakazujących wprowadzenie "racjonalnego wariantu alternatywnego" przedsięwzięcia, - naruszenie przepisów postępowania - art. 105 par. 1 i 2 k.p.a., polegające na przyjęciu, że norma prawna wyrażona w art. 105 par. 2 k.p.a. nie dotyczy postępowań, które mogą być wszczęte wyłącznie na wniosek strony, w sytuacji, gdy wynika to bezpośrednio z treści powołanego przepisu, co miało wpływ na rozstrzygnięcie i doprowadziło do uznania, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska mógł umorzyć postępowanie mimo sprzeciwu skarżącego. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący stwierdził, że możliwość umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 par. 1 istniałby tylko wówczas, gdyby inwestor z rezygnował z realizacji danego przedsięwzięcia w miejscu wskazanym we wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co czyni skargę niezasadną. Kwestią podlegającą rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie była ocena, czy przedmiotowe postępowanie dotyczące środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w przypadku cofnięcia wniosku przez inwestora winno zostać umorzone w oparciu o art 105 par. 1 k.p.a., czy też ma w tym przypadku zastosowanie art. 105 par. 2 k.p.a. Powołany powyżej art. 105 k.p.a. stanowi: § 1 Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. § 2. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Jak wskazuje J. Borkowski (w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006,) bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zachodzi wówczas, gdy w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnego tj. przedmiotu, podmiotu bądź podstawy prawnej. W takiej sytuacji organ zobligowany jest umorzyć postępowanie w oparciu o art. 105 par. 1 k.p.a. Umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 par. 2 k.p.a. ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy przedmiot postępowania obiektywnie istnieje, lecz strona nie chce, aby z jakichś powodów było ono kontynuowane i zakończone wydaniem decyzji merytorycznej. Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy trzeba mieć na względzie, że godnie z art. 61 par. 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O tym czy postępowanie może zostać wszczęte jedynie na wniosek, czy też z urzędu decydują przepisy prawa materialnego. Wniosek taki zakreśla ramy przedmiotowe i podmiotowe postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela zapatrywanie wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2011 r., II OSK 246/10, że "W przypadku, gdy postępowanie administracyjne może być wszczęte tylko na wniosek strony, cofnięcie wniosku przez jedynego wnioskodawcę lub wszystkich wnioskodawców oznacza, że przestaje istnieć przedmiot postępowania administracyjnego, ponieważ brak jest żądania uprawnionego podmiotu konkretyzacji jego praw lub obowiązków w określonych okolicznościach faktycznych. W takiej sytuacji organ administracji publicznej traci kompetencje do dalszego prowadzenia postępowania i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty wbrew woli wnioskodawcy, powinien więc umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w doktrynie i orzecznictwie, że art. 105 § 2 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań administracyjnych, które mogą być prowadzone także z urzędu, a w przypadku postępowań prowadzonych tylko na wniosek wyłącznie wówczas, gdy wniosek o wszczęcie postępowanie złożony został przez więcej niż jeden podmiot, a sprzeciw pochodzi od jednego z pozostałych wnioskodawców." Rozważeniu więc podlega, czy w niniejszej sprawie postępowanie mogło zostać wszczęte jedynie na wniosek, czy też z urzędu. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, a dotyczyło wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań zgody dla przedsięwzięcia pod nazwą: [...]. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. nr 199 poz. 1227 ze zm.) postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Paragraf 2 powyższego artykułu dopuszcza możliwość wszczęcia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy przedsięwzięcie dotyczy decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania lub wymiany gruntów. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy nie było zatwierdzenie projektu scalania lub wymiany gruntów. Postępowanie w sprawie administracyjne mogło więc zostać wszczęte jedynie na wniosek. Wnioskodawca cofając wniosek pismem z dnia 9 lutego 2012 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia odstąpił od żądania wydania decyzji w tym zakresie. Prawidłowo więc organ administracji umorzył postępowanie uznając, że odpadł jeden z elementów stosunku prawnego to jest przedmiot postępowania, a więc zaistniała przesłanka z art. 105 par. 1 k.p.a. Z powyższych względów zarzuty skargi należy uznać za bezpodstawne. Marginalnie należy dodać, że wnioskodawca cofając wniosek umotywował to koniecznością zmiany treści raportu z uwagi na zmianę konstrukcji słupów zaproponowanych w poprzedniej wersji raportu. Pamiętać należy, ze zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 1 przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko istnieje obowiązek dołączenia do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten stanowi istotny materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji w tym zakresie. Wnioskodawca cofnął wniosek z uwagi na konieczność dokonania zmian w raporcie. W takiej sytuacji, gdy wnioskodawca cofa wniosek to postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, a niedopuszczalnym byłoby aby w wyniku sprzeciwu innych stron postępowania, aby organ nadal prowadził postępowanie i wydawał decyzję co do meritum, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest już zainteresowany wydaniem rozstrzygnięcia tej treści. Powyższe rozważania przemawiają za stwierdzeniem, iż zarzuty skargi dotyczące naruszenia art.77 k.p.a. jak i art. 105 par. 2 k.p.a. nie są zasadne. Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.