II SA/Sz 815/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-10-10
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień w toku postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia potwierdzającego osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień w toku postępowania wyjaśniającego. Wójt Gminy miał prawo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na podstawie art. 218 § 2 K.p.a., a wobec braku reakcji strony, zasadnie odmówił wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
A.K. zwróciła się do Wójta Gminy o potwierdzenie oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Wójt wezwał ją do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających prowadzenie gospodarstwa, na co A.K. odpowiedziała pytaniem o podstawę prawną żądania. Wójt odmówił wydania zaświadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A.K. wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestię wydania przez organ "wzajemnie wykluczających się decyzji".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej oddala skargę.
Pismem z dnia [...] A.K., powołując się na wymóg ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, zwróciła się do Wójta Gminy o potwierdzenie załączonego oświadczenia, w którym wskazała, że od [...] r. jest właścicielem gospodarstwa rolnego we wsi [...] o pow. [...] ha, w którym zamieszkuje i które prowadzi podejmując wszystkie decyzje osobiście. Gospodarstwo "składa się z działek nr [...] części współwłasność, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków w ewidencji gminnej - podatki".
Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy, stosownie do art. 218 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592 ze zm.), wezwał A.K. do przedłożenia następujących dokumentów i informacji dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego:
struktury upraw rolnych za ostatnie 3 lata,
dowodów poniesionych kosztów bezpośrednich związanych z produkcją rolną, tj. za materiał siewny, nawozy, środki ochrony roślin i inne (umowy, faktury, paragony),
dowodów sprzedaży produktów rolnych (umowy, faktury, paragony),
decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie dopłat bezpośrednich,
dowodu obowiązkowego ubezpieczenia gospodarstwa rolnego od odpowiedzialności cywilnej,
wykazu posiadanego sprzętu rolniczego lub dowodów poniesionych kosztów na zakup usług sprzętem rolniczym (umowy, faktury, paragony),
ubezpieczenia sprzętu i budynków inwentarskich (obowiązkowe ubezpieczenie),
decyzji o ubezpieczeniu w KRUS.
W odpowiedzi na ww. pismo A.K. zwróciła się do Wójta Gminy o podanie przepisu prawnego, który obliguje ją do przedłożenia żądanych przez organ dokumentów.
Postanowieniem z dnia [...], Wójt Gminy na podstawie art. 219 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku A.K. w sprawie potwierdzenia oświadczenia o prowadzeniu gospodarstwa rolnego, odmówił wydania poświadczonego oświadczenia o żądanej treści.
W uzasadnieniu postanowienia Wójt podał, że strona mimo wezwania pismem z dnia [...] r. do przedłożenia, w terminie 7 dni, wskazanych dokumentów, nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających prowadzenie gospodarstwa. Organ uznał, że fakt bycia przez wnioskodawczynię płatnikiem podatku rolnego w odniesieniu do posiadania gruntów nie świadczy jednoznacznie o prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Oświadczenie nie jest potwierdzeniem prawa własności do gruntu, tylko zaświadczeniem potwierdzającym stan faktyczny i prawny w rozumieniu art. 217 K.p.a., dotyczącym osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wójt stwierdził, że nie ma możliwości wydania zaświadczenia o żądanej treści w oparciu o prowadzone w gminie ewidencje i rejestry.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A.K. podniosła, że poświadczenie oświadczenia ma istotne znaczenie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Podała, że niezrozumiale są dla niej zasady postępowania Urzędu Gminy w zakresie decyzji wzajemnie się wykluczających. Wzywa się ją do uzupełnienia wniosku o poświadczenie oświadczenia i nie czekając na żądane dokumenty wydaje negatywną decyzję o warunkach zabudowy, a następnie odmawia wydania poświadczenia oświadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...], działając w oparciu o art. 219 w zw. z art. 126 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając postanowienie Kolegium przywołało treść art. 217 i art. 218 § 2 K.p.a., a następnie wyjaśniło, że organ I instancji miał możliwość wydania zaświadczenia, że A.K. jest właścicielem gospodarstwa rolnego, gdyż na tą okoliczność stosowne dokumenty w swoich zbiorach posiada. Jednakże nie mógł na podstawie posiadanej dokumentacji poświadczyć oświadczenia strony, że prowadzi osobiście gospodarstwo rolne. Zasadnie zatem Wójt Gminy wystąpił do strony o udzielnie niezbędnych wyjaśnień. Skoro strona na wezwanie organu nie odpowiedziała, to organ nie mógł poświadczyć złożonego oświadczenia. Kolegium stwierdziło, że poza przedmiotem sprawy pozostaje podnoszona w zażaleniu kwestia wydania przez organ "wzajemnie wykluczających się decyzji", albowiem zagadnienie to nie mieści się w ramach postępowania dotyczącego wydania zaświadczenia.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego A.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żądając jego uchylenia.
W motywach skargi podała, że prowadzenie przez nią gospodarstwa rolnego jest faktem bezspornym i wynika z ewidencji gminnej jak i ponoszonych z tego tytułu stosownych opłat nakładanych w drodze decyzji przez Urząd Gminy. Do skargi załączyła dokumentację dotyczącą posiadania gospodarstwa rolnego od [...]roku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przedmiotem żądania A.K., które zainicjowało postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego postanowienia, stało się uzyskanie poświadczenia przez Wójta Gminy oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego we wsi [...] o pow. [...] ha.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jest oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo, poświadczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W myśl postanowień art. 6 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, uważa się, że osoba fizyczna osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, jeżeli pracuje w tym gospodarstwie oraz podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że przy wydaniu poświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego związane z wydawaniem zaświadczeń. Pogląd taki prezentowany jest również w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. wyrok WSA w Lublinie z 10 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 373/04, wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 980/06, J. Górecki "Nowe ograniczenia w obrocie nieruchomościami rolnymi", PiP 2003/10/5).
Stosownie do art. 217 § 2 K.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Według art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Na podstawie art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Z przywołanych przepisów wynika, że co do zasady organy wydają zaświadczenie w oparciu o prowadzone ewidencje, rejestry bądź inne posiadane dane. W tym kontekście należało ocenić, czy Wójt Gminy, na podstawie posiadanych informacji i zbiorów dokumentów, mógł poświadczyć, że skarżąca osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, tj. że pracuje w tym gospodarstwie oraz podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Zdaniem Sądu, nie istnieją przepisy nakładające na organy gminy obowiązek prowadzenia urzędowych zbiorów informacji o osobach, które osobiście pracują w gospodarstwie i podejmują wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej. W związku z tym, wobec wniosku skarżącej o poświadczenie oświadczenia potwierdzającego osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego Wójt Gminy miał prawo, na mocy art. 218 § 2 K.p.a., przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające. Powołując się na art. 218 § 2 K.p.a. Wójt Gminy zwrócił się do skarżącej, pismem z dnia [...]r., o przedłożenie określonych dokumentów i informacji. Żądane wyjaśnienia i dokumenty miałyby na celu wykazanie przez zainteresowaną, że faktycznie prowadzi ona osobiście gospodarstwo rolne. To natomiast pozwoliłoby organowi poświadczyć oświadczenie A.K. z dnia [...] r.
Skarżąca w zakreślonym terminie dokumentów ani jakichkolwiek wyjaśnień związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego jednak nie przedstawiła. Nie uczyniła tego również w postępowaniu przed organem II instancji. W takim stanie rzeczy za uprawnione Sąd uznał stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji odmawiające wydania poświadczenia o żądanej treści wobec nie posiadania we własnych, urzędowych zbiorach dokumentów informacji, które mogłyby stanowić podstawę do poświadczenia oświadczenia o osobistym prowadzeniu przez skarżącą gospodarstwa rolnego. Istotne znaczenia miała w sprawie całkowita bierności A.K. w przedstawieniu organom podstawowych informacji, dokumentów lub wyjaśnień, które okoliczność osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego mogłyby potwierdzać.
Zasadnie stwierdziło również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że poza zakresem rozważań i oceny prawnej pozostawało zagadnienie związane z wydaniem przez Wójta Gminy w dniu [...] r. decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, nr [...]. Wydanie kwestionowanych postanowień nie było uzależnione od podjęcia ww. decyzji, od której przysługiwało skarżącej prawo wniesienia odwołania, zgodnie z zamieszczonym w decyzji pouczeniem.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co skutkować musiało uznaniem skargi za niezasadną i jej oddaleniem na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło