II OW 107/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędzia del. WSA Robert Sawuła Protokolant asystent Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Tczewskiego z dnia 19 kwietnia 2012 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Tczewskim, a Marszałkiem Województwa Pomorskiego o wskazanie organu właściwego w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego postanawia: wskazać Marszałka Województwa Pomorskiego jako organ właściwy w sprawie. Starosta Tczewski wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego zaistniałego między Starostą Tczewskim a Marszałkiem Województwa Pomorskiego w sprawie udzielenia zgodnie z art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145), pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stacji transformatorowej kontenerowej wraz z siecią Sn i nn w Tczewie przy ul. [...], działki geodezyjne nr [...],[...],[...],[...],[...], obręb Tczew - na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią poprzez wskazanie Marszałka Województwa Pomorskiego jako organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy lub stwierdzenie braku podstaw do wydania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu podniesiono, że pismem znak: DROŚ-A.7322.30.2012/ŁP z 10 kwietnia 2012 r. (wpływ: 13 kwietnia 2012 r.) Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego przekazał Staroście Tczewskiemu wniosek W. W., występującego w imieniu [...] S.A. Oddział w Gdańsku w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego "dla inwestycji polegającej na budowie stacji transformatorowej kontenerowej wraz z siecią Sn i nn w Tczewie przy ul. [...], działki nr [...],[...],[...],[...],[...] obręb Tczew -na terenie szczególnego zagrożenia powodzią". W uzasadnieniu stwierdzono, że przedmiotowy wniosek nie dotyczy zadań marszałka województwa wyszczególnionych w art. 140 ust. 2 ustawy Prawo wodne, a zgodnie z art. 122 ust. 2 pkt 2 marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne na wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2. Zdaniem Urzędu Marszałkowskiego "ustawodawca w treści art. 122 ust. 2 w stosunku do decyzji "zwalniających z zakazów" użył łącznika "i", a zatem w związku z zastosowaną przez ustawodawcę koniunkcją należy przyjąć, że marszałek jest właściwy do załatwienia sprawy tylko wówczas, gdy obie te decyzje zostaną wydane, nie zaś którakolwiek z nich. Dla przedmiotowej inwestycji inwestor uzyskał decyzję Dyrektora RZGW w Gdańsku zwalniającą od zakazu określonego w art. 88l ust. 1 ustawy Prawo wodne. Starosta Tczewski nie zgadza się z przytoczoną wyżej interpretacją przepisu art. 122 ust. 2 Prawo wodne przedstawioną przez Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego w/w piśmie. Artykuł 140 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego jednoznacznie wskazuje, że marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 122 ust. 2. Zdaniem Starosty Tczewskiego art. 122 ust. 2 nie określa organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego (jak to napisano w ww. piśmie Urzędu Marszałkowskiego) tylko wymienia rodzaje czynności wykonywanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, do wykonywania których wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Starosta Tczewski podniósł, że gdyby literalnie czytać art. 122 ust. 2: "...o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2", czyli że wymagane są decyzje z obu artykułów: art. 40 i 88l, to pozwolenie wodnoprawne wymagane byłoby tylko w przypadku składowania (gromadzenia) materiałów. Nie wydaje się więc to logiczne. Powinno być "i/lub", bo wymienione pozostałe przypadki (inne niż gromadzenie materiałów) w pkt 1-3 nie mają sensu. Zdaniem Starosty Tczewskiego biorąc pod uwagę wykładnię celowościową tego przepisu a nie literalną, to wystarczy jedna decyzja z art. 40 albo z art. 88l, aby już wymagane było pozwolenie wodnoprawne, które winien wydać marszałek województwa. Zdaniem Starosty Tczewskiego jeżeli jednak przepis art. 122 ust. 2 Prawa wodnego należy odczytywać wyłącznie literalnie, tzn. musi być spełniony warunek wydania przez Dyrektora RZGW w Gdańsku dwóch decyzji, oznacza to, że tylko w przypadku wydania obu tych decyzji wymagane będzie pozwolenie wodnoprawne. W związku z tym, że Dyrektor RZGW w Gdańsku wydał decyzję tylko na podstawie art. 88l ust. 2 Prawa wodnego Marszałek Województwa Pomorskiego w Gdańsku winien stwierdzić brak podstaw do wydania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, dalej jako "k.p.a."), organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Gdy organ, do którego wniesiono podanie, uzna się za niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do załatwienia sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji, wówczas jest obowiązany do niezwłocznego przekazania podania do tego organu, który - w jego ocenie - jest właściwy w danej sprawie, przy jednoczesnym zawiadomieniu o tym wnoszącego podanie (art. 65 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to czynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy uznają się jednocześnie za właściwe (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny), i pod warunkiem, że jest to sprawa z zakresu administracji publicznej, w której jeden z pozostających w sporze organów jest właściwy. Zgodnie z art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88 l ust. 2 ustawy Prawo wodne. Artykuł 40 ust. 3 tej ustawy stanowi natomiast, że dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji, zwolnić od zakazu, lokalizowania na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gromadzenia ścieków, odchodów zwierzęcych, środków chemicznych, a także innych materiałów, które mogą zanieczyścić wody, prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w tym w szczególności ich składowania, określając warunki niezbędne dla ochrony jakości wód, jeżeli nie spowoduje to zagrożenia dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi. Zgodnie zaś z art. 88i ust. 2 cyt. ustawy jeżeli nie utrudni to ochrony przed powodzią, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji, na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, zwolnić od zakazów wykonywania robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe. W niniejszej sprawie wydana została decyzja Dyrektora RZGW w Gdańsku zwalniająca od zakazu określonego w art. 88l ust. 1 ustawy Prawo wodne z dnia [...] marca 2012 r. Wyjaśnić należy, iż art. 140 ustawy Prawo wodne wskazuje organy właściwe do wydawania pozwoleń wodnoprawnych. Ustęp 1 omawianego przepisu ustanawia zasadę, iż organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Jednakże od zasady tej ustanowiono odstępstwa określone w przepisach ust. 2, 2a i 2b. Stosownie do art. 140 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 122 ust. 2 (tj. dla obszarów szczególnego zagrożenia powodzią) wydaje marszałek województwa. Zaznaczyć trzeba, iż uprawnienie przyznane - na podstawie ust. 2 omawianego przepisu – marszałkowi województwa do wydawania pozwoleń wodnoprawnych w sytuacjach wymienionych w punktach od 1 do 5d, przysługiwało uprzednio wojewodzie. Jednak z dniem 1 stycznia 2008 r., tj. z chwilą wejścia w życie zmiany zawartej w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz.U. Nr 175, poz. 1462), przejął je marszałek województwa. Ten organ jako właściwy do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, przejął po wojewodzie także uprawnienia do stwierdzenia wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia, a także do orzeczenia o przeniesieniu prawa własności na własność właściciela wody (art. 140 ust. 3). W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. c/ Prawa wodnego, przepisy ustawy dotyczące urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do obiektów budowlanych oraz robót wykonywanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Wobec powyższego organem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Marszałek Województwa Pomorskiego. W konsekwencji orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i art. 15 § 2 p.p.s.a.