II OZ 537/13

Dnia 4 lipca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Ol 81/12 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bartoszycach w rozpoznaniu wniosku o uzupełnienie decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Ol 81/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił A. Z. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 15 października 2012 r. (data nadania) A. Z. zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty w zakresie uiszczenia wpisu sądowego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał m.in., iż uchybił terminowi, gdyż z zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie wynikało jednoznacznie jakiej skargi i jakiej sprawy powyższe zarządzenie dotyczy, co jest istotne, bowiem zainicjował wiele spraw przed sądem. Podniósł, iż dopiero z pisma z dnia 25 września 2012 r., które otrzymał w dniu 11 października 2012 r. dowiedział się o jaką sprawę chodzi, a to oznacza, że dopiero w dniu 11 października 2012 r. dowiedział się o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem siedmiodniowego terminu, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji jako brak należytej staranności należało ocenić zachowanie skarżącego, który z otrzymanego wezwania znał sygnaturę sprawy oraz jej przedmiot, tj. bezczynność i przewlekłe postępowanie w rozpoznaniu wniosku o uzupełnienie decyzji, i mimo posiadanej z powyższego wezwania wiedzy o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego i mając świadomość możliwych skutków nieterminowego uiszczenia wpisu, nie uczynił nic, aby rozwiać swoje ewentualne wątpliwości co do szczegółowego przedmiotu sprawy, której dotyczy wezwanie. Podniesiono, że skarżący przede wszystkim nie podjął żadnych starań, chociażby poprzez kontakt z wydziałem informacji sądowej tut. Sądu, żeby dowiedzieć się jakiej sprawy dotyczy wezwanie. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. Z. zaskarżając go w całości wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony okoliczności niemożliwych do przezwyciężenia, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności sprawdza, czy spełnia on wskazane wymogi formalne. W tej sprawie A. Z. bezsprzecznie uchybił terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który, w związku z doręczeniem w dniu 17 września 2012 r. odpisu zarządzenia zastępcy Przewodniczącego Wydziału II WSA w Olsztynie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, bezskutecznie upłynął z dniem 24 września 2012 r. Mimo upływu terminu wpis od skargi nie został uiszczony. Wnioskiem z dnia 15 października 2012 r. skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania rzeczonej czynności, argumentując, że iż uchybił terminowi, gdyż z zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie wynikało jednoznacznie jakiej skargi i jakiej sprawy powyższe zarządzenie dotyczy, co jest istotne, bowiem zainicjował wiele spraw przed sądem. Podniósł, iż dopiero z pisma z dnia 25 września 2012 r., które otrzymał w dniu 11 października 2012 r. w odpowiedzi na swoje pismo złożone dnia 20 września 2012 r. dowiedział się o jaką sprawę chodzi, a to oznacza, że dopiero w dniu 11 października 2012 r. dowiedział się o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że objęte zażaleniem postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 15 kwietnia 2013 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi jest prawidłowe i nie może zostać skutecznie podważone argumentacją zażalenia, a zatem nie podlega uchyleniu. Trafnie bowiem Sąd przyjął (nie dopatrując się żadnych uchybień formalnych wniosku), że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu i nie dochował należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Zasadnie Sąd pierwszej instancji jako brak należytej staranności ocenił zachowanie skarżącego, który z otrzymanego wezwania znał sygnaturę sprawy oraz jej przedmiot, tj. bezczynność i przewlekłe postępowanie w rozpoznaniu wniosku o uzupełnienie decyzji, i mimo posiadanej z powyższego wezwania wiedzy o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego i mając świadomość możliwych skutków nieterminowego uiszczenia wpisu, nie uczynił nic, aby rozwiać swoje ewentualne wątpliwości co do szczegółowego przedmiotu sprawy, której dotyczy wezwanie. Skarżący nie podjął żadnych starań, chociażby poprzez kontakt z wydziałem informacji sądowej WSA w Olsztynie, żeby dowiedzieć się jakiej sprawy dotyczy wezwanie. Należy również zaznaczyć, iż nie miało wpływu na bieg terminu pismo skarżącego złożone dnia 20 września 2012 r., w którym domagał się doprecyzowania, od jakiej skargi ma obowiązek uiścić wpis, gdyż nie jest to okoliczność powodująca przerwanie biegu terminu ustawowego przy prawidłowo sporządzonym i doręczonym wezwaniu do uiszczenia wpisu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.