I SAB/Wa 401/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. P. i S. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących L. P. i S. W. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. L. P. i S. W., pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczyli, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się od blisko [...] lat oraz że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił uwzględnienia zażalenia na bezczynność organu. Skarżący wskazali również, że wyznaczony w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. termin załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2012 r. nie został dotrzymany. W tej sytuacji wniesiono o uwzględnienie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według przepisów powołanej ustawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że strony zostały poinformowane, iż w związku z koniecznością pozyskania dokumentów z Archiwum Państwowego W. nie było możliwe wydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa. Organ zaznaczył ponadto, że strony poinformowane zostały o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia [...] stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, iż wniosek z dnia [...] czerwca 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...] wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu [...] czerwca 2010 r. We wniosku tym wniesiono o zawieszenie postępowania w sprawie odszkodowania do czasu zakończenia sprawy w przedmiocie wniosku z dnia [...] września 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu opisanej nieruchomości [...] wskazując, że stosownymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] oraz Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], stwierdzono (w odpowiednich częściach) nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1967 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, położonej przy ul. [...], hip. nr [...]. Jak wynika z akt sprawy po wpłynięciu powyższego wniosku z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezydent W. nie zawiesił postępowania, lecz podjął działania mające na celu załatwienie sprawy dotyczącej wniosku z dnia [...] września 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej, złożonego na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Stosowne decyzje w tej kwestii wydane zaś zostały w dniu [...] czerwca 2011 r. (decyzja Prezydenta W. nr [...] odnosząca się do działek nr [...] i [...], stanowiących własność Miasta W.) oraz w dniu [...] września 2011 r. (decyzja Prezydenta W. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej nr [...] odnosząca się do działki nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa). Zauważyć trzeba, że podejmowane przez Prezydenta W. działania mające na celu rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) były uzasadnione, oczywiste bowiem jest, że wniosek ten ma pierwszeństwo przed innymi wnioskami. Okoliczność powyższa – zdaniem Sądu - nie stanowi jednakże przesłanki usprawiedliwiającej bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...]. Jak wskazano organ nie podjął jakichkolwiek działań w związku z wnioskiem o zawieszenie przedmiotowego postępowania. Czynności mające na celu załatwienie wniosku o przyznanie odszkodowania podjęte zaś zostały w grudniu 2011 r., po zakończeniu sprawy dotyczącej przyznania prawa własności czasowej. Stosownymi pismami z dnia [...] grudnia 2011 r. zwrócono się do Zarządu Dróg Miejskich w W. oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] w W. o przesłanie koniecznych dokumentów i informacji dotyczących nieruchomości przy ul [...], hip. nr [...]. Pismem z tej samej daty poinformowano jednocześnie pełnomocnika stron o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia [...] stycznia 2012 r. Kolejne działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podjęte zaś zostały dopiero po wniesieniu skargi z dnia [...] sierpnia 2012 r. na bezczynność Prezydenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak wskazuje analiza akt pismem z dnia [...] września 2012 r. zwrócono się do Dyrektora Archiwum Państwowego W. o przesłanie kopii planu zabudowania zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Pismem z tej daty poinformowano przy tym pełnomocnika stron o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku do dnia [...] stycznia 2013 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco interesował się sprawą. Jak wskazano, pomiędzy kolejnymi podejmowanymi przez organ czynnościami zachodziły wielomiesięczne przerwy. Bezczynności organu w żaden sposób nie usprawiedliwiają przy tym powoływane w odpowiedzi na skargę okoliczności związane z koniecznością uzyskania dodatkowych dokumentów z Archiwum Państwowego W.. Zwłaszcza, że - jak wyżej wskazano - pismo w przedmiotowej kwestii wystosowane zostało dopiero po wniesieniu skargi do Sądu. Zauważyć trzeba, że mimo, iż od złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania upłynęło ponad [...] lata, do dnia rozpoznania skargi przez Sąd przedmiotowa sprawa nie została zakończona. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność Prezydenta W. nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Na marginesie wskazać należy, że rozpoznając wniosek z dnia [...] czerwca 2010 r. organ uwzględni, iż dawna nieruchomość hip. nr [...] składa się obecnie z działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] stanowiących własność Miasta W. oraz z działki ewidencyjnej nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.