II SA/Wa 2247/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-26
Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Danuta Kania, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na broń palną sportową, gdy przeciwko wnioskodawcy toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu, który może stanowić podstawę do odmowy wydania pozwolenia po jego prawomocnym skazaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na broń palną sportową tylko z powodu toczącego się przeciwko wnioskodawcy postępowania karnego. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest możliwe tylko wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co nie ma miejsca w sytuacji, gdy kluczowa jest prawomocność wyroku skazującego, a nie samo prowadzenie postępowania karnego.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji, które utrzymało w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na broń palną sportową. Organy uznały, że rozpatrzenie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania karnego przeciwko skarżącemu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o broni i amunicji, twierdząc, że samo prowadzenie postępowania karnego nie jest zagadnieniem wstępnym, a jedynie prawomocne skazanie stanowi przesłankę odmowy wydania pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji 2 . zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Komendant Wojewódzki Policji w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] , na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wydania M. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej dla celów sportowych. Organ uznał, iż rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydania M. S. pozwolenia na broń palną sportową jest uzależnione od wyniku toczącego się przed Sądem Okręgowym w B. postępowania karnego o popełnienie czynu z art. 271 § 3 kk i art. 286 § 1 kk.
Od powyższego postanowienia M. S. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. W ocenie skarżącego fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego nie jest zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest rozpatrzenie sprawy. Skarżący wskazał też na naruszenie prawa materialnego art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędne uznanie, że organ nie może wydać decyzji przed ostatecznym zakończeniem postępowania karnego.
Po rozpoznaniu zażalenia Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 97 § 1 i art. 98 § 1, i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jest to jedna z obligatoryjnych podstaw zawieszenia postępowania, a zatem w przypadku jej wystąpienia organ prowadzący postępowanie obowiązany jest z urzędu je zawiesić.
Organ podniósł, iż ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195) została zmieniona m.in. treść przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem, obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r., pozwolenia na broń nie może uzyskać osoba m.in. skazana za przestępstwo umyślne. Skoro zatem wobec wnioskodawcy toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne (a takim jest zarzucany jej czyn z art. 271 i art. 286 § 1 kk), to wynik tego postępowania ma istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wydania mu pozwolenia na broń. Innymi słowy, wynik tego postępowania stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bez rozstrzygnięcia której jest możliwe zastosowanie norm prawa materialnego.
Natomiast przytoczone przez stronę wyroki sądów administracyjnych, a także opracowanie Zakładu Służby Kryminalnej z 2010 r. pt. "Zagadnienia administracyjno – prawne posiadania broni palnej w Polsce" nie mogą wpłynąć na inny sposób rozpatrzenia jej zażalenia, bowiem dotyczą spraw rozpatrywanych na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji obowiązujących do dnia 10 marca 2011 r.
Zdaniem organu, po zmianie przepisu art. 15 ustawy o broni i amunicji, jeżeli organ Policji ustalił, iż przeciwko stronie toczy się postępowanie karne, to zasadne jest zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego, którego efektem może być skazanie wnioskodawcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Policji oaz poprzedzającego go postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż określone w treści wyżej wymienionego przepisu przesłanki odmowy wydania pozwolenia na broń, wskazane jako fakt prawomocnego skazania za określone przestępstwo, dają podstawę zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowania karne przeciwko skarżącemu,
2. naruszenie prawa procesowego poprzez:
– błędną wykładnię przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wyrażającą się w bezzasadnym przyjęciu, iż wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na broń wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jakim jest zakończenie postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu, pomimo iż warunkiem odmowy uzyskania pozwolenia jest jedynie fakt prawomocnego skazania za określone przestępstwa, a nie prowadzenie przeciwko niemu postępowania karnego,
– błędną wykładnię przepisu art. 100 § 2 i § 3 k.p.a., polegającą na pominięciu przez organ negatywnej przesłanki zawieszenia.
W uzasadnieniu skargi M. S. wskazał, iż celem ustawodawcy, który zrezygnował z przesłanki odmowy wydania pozwolenia na broń dla osób, wobec których toczy się określone postępowanie karne, było uniemożliwienie jedynie osobom skazanym za te typy przestępstw posiadania broni palnej. Skoro więc aktualnie warunkiem wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na broń jest fakt skazania prawomocnym wyrokiem Sądu za określone przestępstwo, nie może być tak, iż osobie wnioskującej o broń, a nie skazanej prawomocnym wyrokiem, czyli osobie, co do której działa zasada domniemania niewinności.
Wydanie decyzji pozytywnej w tym przedmiocie będzie uniemożliwione. Podniósł, iż postępowanie karne wobec niego zostało, po uchyleniu przez Sąd Okręgowy w B. wyroku Sądu Rejonowego w B., przekazane do ponownego rozpoznania i może toczyć się kolejne kilkanaście miesięcy do czasu prawomocności orzeczenia końcowego. Skarżący podniósł, iż jest cenionym człowiekiem Klubu Strzeleckiego [...], Ligi Obrony Kraju a także Związku Strzelectwa [...] wielokrotnie nagradzanym i pozytywnie ocenianym w środowisku. Posiadanie pozwolenia na broń jest mu niezbędne między innymi do wykonywania licencji sędziego Strzelectwa Sportowego, czy też instruktora strzelectwa.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Policji stanowił art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Określa on jedną z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego przez organ, stosownie do którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pojęcie zagadnienia wstępnego użyte w powołanym przepisie jest sporne, niemniej przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej.
Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być przedmiotem odrębnego postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd.
Wskazać należy, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (zob. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 maja 1998 r., sygn. akt I SA 1874/97, z dnia 30 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1982/00, z dnia 21 września 2001 r., sygn. akt I SA 2314/00).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt II SA 427/02 (niepubl.) podkreślił, iż prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.
Musi więc istnieć wyraźny związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nieprawidłowo oceniły, iż pomiędzy sprawą karną, która toczy się jak to ustalił organ, przed Sądem Okręgowym w B. w [...] o popełnienie czynu z art. 271 § 3 kk i art. 286 § 1 kk a postępowaniem administracyjnym w przedmiocie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej występuje zależność o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. a w związku z tym niezasadnym było zawieszenie postępowania administracyjnego.
Nie można bowiem uznać, że prawomocne zakończenie postępowania karnego, w którym M. S. jest podejrzany o popełnienie wskazanego wyżej czynu jest warunkiem wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Wydanie pozwolenia na posiadanie broni, zaś bez takiego rozstrzygnięcia wydanie decyzji jest niemożliwe. Ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195) została zmieniona m.in. treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r. pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
1. skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
2. skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
– przeciwko życiu i zdrowiu,
– przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
W ocenie Sądu fakt toczącego się postępowania karnego w stosunku do skarżącego nie stanowi przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej, bowiem w postępowaniu administracyjnym nie przesądza się o winie za czyn karalny, lecz ustala, czy osoba ta stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, czy została prawomocnie skazana za przestępstwo opisane z art. 15 ust. 1 pkt 6a, b ustawy o broni i amunicji. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż skoro zmiana stanu prawnego doprowadziła do zmiany przesłanek odnowy wydania pozwolenia na broń, to znaczy, iż założenia ustawodawcy były takie, aby sam fakt prowadzenia postępowania karnego nie przesądzał o zaistnieniu podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania pozwolenia na posiadanie broni.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło