II GSK 860/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-29

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Andrzej Kuba, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż części gruntów rolnych osobom trzecim, zamiast przekazania ich w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego, wyklucza możliwość przyznania renty strukturalnej?
Ratio decidendi
Sprzedaż części gruntów rolnych osobom trzecim, zamiast ich przekazania w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego, stanowi niespełnienie warunku określonego w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, co skutkuje odmową przyznania renty strukturalnej. Definicja gospodarstwa rolnego zawarta w ustawie o krajowym systemie ewidencji producentów obejmuje wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu, w tym nabyte w drodze dziedziczenia, nawet jeśli nie są one przez niego bezpośrednio użytkowane.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej, a następnie oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej i przekazaniu gospodarstwa rolnego. Aktem notarialnym z dnia 25 stycznia 2011 r. skarżący wraz z żoną darowali wszystkie użytki rolne. Następnie, po nabyciu spadku po bracie, skarżący darował część gruntów tej samej osobie, a część sprzedał osobom trzecim. Organy odmówiły przyznania renty, wskazując na niespełnienie warunku przekazania całości gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżący wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Małgorzata Rysz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 688/11 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej oddala skargę kasacyjną I Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem objętym skargą kasacyjną oddalił skargę M. R. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej. Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco: w dniu 7 września 2010 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w T. L. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Po uzyskaniu postanowienia o spełnieniu wstępnych wymagań do uzyskania renty strukturalnej, skarżący w dniu 8 kwietnia 2011 r. złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzeniu działalności rolniczej i o przekazaniu gospodarstwa rolnego. Z dołączonego do oświadczenia aktu notarialnego z dnia 25 stycznia 2011 r. wynikało, że skarżący wraz z żoną darowali wszystkie użytki rolne wchodzące w skład ich gospodarstwa. W wyniku przeprowadzonej kontroli krzyżowej i stwierdzonych przez organ nieprawidłowości skarżący zmienił wniosek o przyznanie renty strukturalnej załączając do niego odpis postanowienia z dnia 24 listopada 2010 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po bracie oraz akty notarialne: umowę sprzedaży z dnia 9 maja 2011 i umowę darowizny z tej samej daty. Z dokumentów tych wynikało, że część gruntów nabytych w drodze dziedziczenia skarżący darował tej samej osobie, co wskazana w akcie notarialnym z dnia 25 stycznia 2011 r. zaś część użytków rolnych sprzedał osobom trzecim. W tym stanie sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. L. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił skarżącemu przyznania renty strukturalnej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] września 2011 r.. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący w celu uzyskania renty złożył oświadczenie o nieposiadaniu użytków rolnych poza niezabudowaną nieruchomością o powierzchni 0, 4872 m2. Oświadczenie to okazało się nieprawdziwe, co wynika z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz aktów notarialnych z 9 maja 2011 r.. Organ stwierdził, że zarówno w dniu sporządzenia aktu notarialnego z dnia 25 stycznia 2011 r. jaki i w dniu składania oświadczenia, tj. w dniu 8 kwietnia 2011 r. skarżący był posiadaczem innych użytków rolnych. Wobec faktu sprzedania części użytków rolnych osobom trzecim, nie zaś ich przekazania w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego, nie zostały spełnione wszystkie warunki kwalifikujące do uzyskania renty strukturalnej, określone w § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych). Sąd I instancji oddalając skargę omówił warunki przyznania renty strukturalnej stwierdzając, że rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych w zakresie warunku przekazania gospodarstwa rolnego nie definiuje tego pojęcia. Wobec tego należy uwzględnić definicje gospodarstwa rolnego zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstwa rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm., dalej: ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów). W myśl tego przepisu gospodarstwo rolne to wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE L 2009.30.16), zgodnie, z którym przez gospodarstwo rolne należy rozumieć wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Sąd I instancji stwierdził, że dla sprawy kluczowe znaczenie miał przepis § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych dotyczący przekazania gospodarstwa rolnego przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego. Sąd zwrócił uwagę, że w dacie składania wniosku obowiązywała już zmiana tego przepisu polegająca na zniesieniu możliwości przeniesienia własności całości gospodarstwa rolnego na powiększenie kilku gospodarstw rolnych. Powołany przepis nakłada również obowiązek wyzbycia się wszystkich gruntów rolnych posiadanych nie tylko w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, ale również nabytych w drodze późniejszych zdarzeń prawnych. Wnioskodawca ma, bowiem zaprzestać prowadzenia wszelkiej działalności rolniczej, nie tylko na gruntach położonych w gospodarstwie określonym we wniosku o przyznanie renty. Sąd I instancji stwierdzając, że stan faktyczny sprawy był niewadliwie ustalony przez organy a ponadto niekwestionowany przez skarżącego, uznał, że wobec nieprzekazania całości gospodarstwa rolnego na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego osobie wskazanej we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 4 pkt 5 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. W podstawie prawnej Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). II Skargą kasacyjną M. R. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu rażące naruszenie: 1. przepisów postępowania, art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez niezbadanie, czy stan faktyczny sprawy został ustalony przez organ administracyjny z zachowaniem reguł przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) –przepisu art. 77 i 80 tej ustawy; 2. przepisów postępowania, art. 134 § 1 p.p.s.a., polegającego na niewywiązaniu się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z obowiązku rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego; 3. prawa materialnego, § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych poprzez jego błędna interpretację; 4. prawa materialnego, art. 3 pkt 1 ustawa o ewidencji producentów, gospodarstw i wniosków o przyznanie płatności, poprzez jego błędną interpretację. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. III W odpowiedzi na skargę kasacyjną, podpisaną przez Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Odnosząc się do jej zarzutów w kolejności podanej w petitum skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznał zarzut obejmujący "rażące naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a." w powiązaniu z art. 77 i 80 k.p.a., a także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, z art. 7 k.p.a.. Kontroli legalności, dokonanej przez Sąd I instancji poddana została decyzja w przedmiocie renty strukturalnej. Przesłanki przyznania renty strukturalnej określają przepisy rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm., obecnie tekst jedn. DZ.U. 2013 r., poz. 173, dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z treści tego przepisy wynika wprost, że ustawodawca, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji w oparciu o przepisy tej ustawy, zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do tego przepisu k.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego. Na organie nie ciąży, więc obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania m.in. renty strukturalnej. W postępowaniu w sprawie przyznania pomocy to nie organ administracji publicznej, a producent rolny ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to więc oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne, o czym stanowi art. 21 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy. Z tego powodu nieuzasadnione jest twierdzenie, na którym oparto oceniany zarzut, że w postępowaniu przez organami Agencji doszło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest jakichkolwiek przesłanek do uznania, że skontrolowana przez Sąd I instancji decyzja zapadła z naruszeniem art. 80 k.p.a. Wyrażona w tym przepisie zasada swobodnej oceny dowodów jest ściśle powiązana z zasadą prawdy obiektywnej. Uznanie przez organ określonej okoliczności za udowodnioną stanowi podstawową przesłankę, na której organ opiera swoje rozstrzygnięcie sprawy. W tej sprawie istotna dla wyniku postępowania o przyznanie renty strukturalnej okoliczność wynikała wprost z aktu notarialnego – sprzedaży części gruntów rolnych osobom trzecim. W takiej sytuacji przyjęcie, iż doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów byłoby całkowicie nieuprawnione. Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący "rażącego naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a." został uzasadniony jedynie tym, że "Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł jednak poza ich granice, mimo, że w przedmiotowej sprawie winien to uczynić celem ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, by wyeliminować wadliwą decyzję organu administracyjnego z obrotu prawnego". Tak uzasadniony zarzut nie poddaje się kontroli merytorycznej, a tym samym jest nieusprawiedliwiony. Do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może dojść wówczas, gdy Sąd wyszedł poza granice danej sprawy, nie rozpoznał zarzutów skargi, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, albo dokonał kontroli tylko w granicach zarzutów, mimo istnienia wad kontrolowanego aktu nie podniesionych w skardze. Na żadną z takich okoliczności nie wskazano w uzasadnieniu zarzutu. Brak jest natomiast prawnych argumentów dla uznania za uzasadnione zarzucanie sądowi administracyjnemu zaniechania "ustalenia prawidłowego stanu faktycznego". Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnej, a w pojęciu kontroli nie mieści się ustalenie stanu faktycznego sprawy. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej obejmujących naruszenie prawa materialnego wyjaśnić należy, że skontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją odmówiono skarżącemu przyznania renty strukturalnej z powodu niespełnienia warunku, o którym stanowi § 4 pkt 5 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Obejmuje on, w zakresie istotnym dla rozważanego problemu, wymóg przekazania gospodarstwa rolnego. Doprecyzowanie tego warunku nastąpiło w § 6 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia, w którym w obu jednostkach redakcyjnych mowa jest o przeniesieniu własności gospodarstwa rolnego w całości, przy czym stosownie do lit. a na rzecz następcy prawnego, a zgodnie z lit. b na powiększenie jednego gospodarstwa. W myśl natomiast § 6 ust.1 punkt 1 omawianego rozporządzenia warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 5, uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki wchodzące w skład tego gospodarstwa zarówno będące przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1. Zastrzeżenie, o którym mowa w zacytowanym przepisie to prawna możliwość pozostawienie w posiadaniu lub współposiadaniu użytków rolnych przez uprawnionego do renty i jego małżonkę o powierzchni nieprzekraczającej 0,5 ha, pod warunkiem, że działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z powołanych przepisów wynika, że w sytuacji nieprzekazania użytków rolnych w całości na powiększenie jednego gospodarstwa nie jest spełniona przesłanka przekazania gospodarstwa rolnego, o której stanowi § 4 punkt 5 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Autor skargi kasacyjnej nie podważył prawidłowości zastosowania tego przepisu. Zakwestionował natomiast wykładnię § 6 ust. 1 pkt 2 lit. b w zakresie, w jakim Sąd przyjął, że gospodarstwo rolne, o którym mowa w tym przepisie, to wszystkie grunty rolne będące w posiadaniu rolnika. W ocenie skarżącego pojecie gospodarstwa rolnego obejmuje "to" gospodarstwo, a nie grunty nabyte w drodze dziedziczenie, którymi nie zarządzał rolnik. Omawiany zarzut wiąże się z kolejnym zarzutem skargi kasacyjnej - błędnej wykładni art. 3 pkt 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, stąd też oba zarzuty należało ocenić łącznie. Przepis art. 3 pkt 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów zawiera legalną definicję gospodarstwa rolnego. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że definicja ta ma zastosowanie w sprawach dotyczących przyznania pomocy, o której mowa w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Pogląd ten ma swoje wparcie w treści art. 5 ust.1 pkt 1 i art. 3 pkt 9 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. W rozumieniu powołanych przepisów postanowienia ustawy o krajowym systemie o ewidencji producentów, w tym również pojęcie gospodarstwa rolnego, stosuje się do przyznawania i wypłaty płatności, będących pomocą finansową dla producentów rolnych, przetwórców, organizacji producentów i potencjalnych beneficjentów, udzielaną w całości lub w części ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Z kolei ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich przewiduje w art. 5 ust. 1 pkt 3 zasadę realizacji programów pomocowych, obejmujących działanie pod nazwą "renty strukturalne". Tym samym do tego rodzaju pomocy, jaką w rozumieniu ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów są renty strukturalne, stosuje się pojęcie gospodarstwa rolnego w tej ustawie przewidziane. Na tak rozumiane gospodarstwo składają się wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (art.3 pkt 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów). Na gruncie powołanych regulacji prawnych gospodarstwo rolne traktowane jest jako jednostka lub kilka powiązanych podmiotowo jednostek produkcyjnych, zarządzanych przez producenta rolnego. Istotne znaczenie ma w takiej sytuacji aspekt funkcjonalny, związany z prowadzeniem produkcji rolnej. Gospodarstwo rolne jest zatem ujmowane jako kategoria funkcjonalna - jednostka wytwórcza. W skład gospodarstwa rolnego mogą wchodzić zarówno nieruchomości stanowiące własność rolnika (niezależnie od tego, czy są przez niego użytkowane) jak również nieruchomości będące przedmiotem innych praw rzeczowych lub obligacyjnych, czy wreszcie nieruchomości będące w posiadaniu rolnika, z którym nie wiąże się żaden formalny tytuł prawny. Jak wskazano, w rozumieniu funkcjonalnym, w skład gospodarstwa mogą też wchodzić nieruchomości będące wprawdzie własnością rolnika, w tym nabyte w drodze dziedziczenia, jednakże przez niego bezpośrednio nieużytkowane. Dla spełnienia przesłanki uprawniającej do przyznania renty strukturalnej niewystarczającym jest wyzbycie się jedynie gruntów faktycznie użytkowanych przez rolnika, lecz wszystkich gruntów rolnych będących zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, (nawet nie użytkowanych) z zastrzeżeniem § 9 pkt 1. Podstawowym celem rent strukturalnych jest bowiem doprowadzenie do przekształceń strukturalnych w rolnictwie (powiększenie gospodarstw i zwiększenie ich rentowności). W zamian za prawo do renty strukturalnej dotychczasowy producent rolny, przekazuje na rzecz jednego nabywcy prawo własności do wszystkich gruntów rolnych, bez względu na to w zakres ilu gospodarstw rolnych grunty te wchodzą oraz bez względu na to czy są przez niego użytkowane (z wyjątkiem dotyczącym gruntów nieprzekraczających 0, 5 ha). Wynika to wprost z § 4 pkt 6 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, który nakłada na osobę ubiegającą się o rentę strukturalną obowiązek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Zrealizowanie tego wymogu następuje poprzez trwałe ustanie więzi ekonomiczno-prawnej z gruntem rolnym o powierzchni przewyższającej 0, 5 ha bowiem, przepis § 9 pkt 1 rozporządzenia przyznaje prawo do zachowania przez uprawnionego do renty na własne potrzeby i potrzeby domowników, gruntu rolnego o powierzchni do 0, 5 ha. Z tych względów należy w pełni podzielić pogląd Sądu I instancji, że § 6 ust.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych nakazuje wyzbycie się wszystkich gruntów rolnych. Obowiązek ten obejmuje (przy uwzględnieniu § 9 pkt 1), co raz jeszcze należy podkreślić, wyzbycie się wszystkich gruntów rolnych będących własnością rolnika, jego żony lub przedmiotem współwłasności obojga niezależnie od tego czy były one przez nich użytkowane czy też nie. Jego realizacja następuje przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na powiększenie jednego gospodarstwa. Podkreślenia wymaga, że przepisy prawa krajowego dotyczące rozdziału środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich są ustanowione w wyniku dostosowania prawa krajowego do prawa unijnego- rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277z 21.10.2005, str. 1). W prawie unijnym działanie to określone jest jako wcześniejsze emerytury, a jego cel sprecyzowano w punkcie 16 części wstępnej rozporządzenia nr 1698/2005. Prawodawca unijny wskazuje na postulat znaczącej zmiany strukturalnej przekazywanych gospodarstw poprzez środek na rzecz wsparcia młodych rolników w podjęciu działalności zgodnie z wymogami tego środka lub poprzez przekazanie gospodarstwa w celu zwiększenia jego wielkości. W tym stanie rzeczy, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło