V SA/Wa 1163/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-12
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Beata Krajewska, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który złożył nieprawdziwe oświadczenia dotyczące swojej karalności i zobowiązań finansowych we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, może zostać pozbawiony tego zezwolenia, nawet jeśli niektóre z tych oświadczeń były wynikiem nieporozumienia lub błędnego przeświadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cudzoziemiec, który złożył nieprawdziwe oświadczenia dotyczące swojej karalności i zobowiązań finansowych we wniosku o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, podlega odmowie udzielenia takiego zezwolenia na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Nawet jeśli niektóre nieprawdziwe informacje wynikały z omyłki lub błędnego przeświadczenia, świadomość konieczności zachowania należytej staranności przy wypełnianiu wniosku i możliwość uzyskania wyjaśnień od urzędnika wykluczają zastosowanie tej łagodniejszej interpretacji. Istotność tych informacji dla oceny wniosku oraz potencjalne wprowadzenie organu w błąd uzasadniają odmowę.Stan faktyczny
Skarżący, D. L. V., złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, podając we wniosku, że nie był karany sądownie i nie ciążą na nim zobowiązania wynikające z orzeczeń sądowych. Organy administracji odmówiły udzielenia zezwolenia, stwierdzając, że cudzoziemiec zataił swoją karalność (trzykrotne skazanie prawomocnymi wyrokami) oraz zobowiązania finansowe (nieuiszczona kara grzywny, zobowiązania alimentacyjne). Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc m.in., że kara grzywny nie jest karą sądową i że kwestia alimentów była uregulowana z byłą żoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że cudzoziemiec świadomie podał nieprawdziwe informacje.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; oddala skargę
1. W dniu [...] lutego 2009 r. D. L.V. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z B. M. oraz wykonywanie pracy tłumacza we współpracy z polskimi służbami granicznymi i organami sądowymi, jak również w związku z zamiarem pobytu wraz z małoletnimi dziećmi będącymi obywatelami polskimi.
2. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] odmówił udzielenia Cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając, iż zachodzą przesłanki, określone w art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach. Organ I instancji zarzucił D. L. V., iż we wniosku zataił swoją karalność, ciążące na nim zobowiązania finansowe oraz fakt wyjazdów poza granicę Polski w ostatnich 5 latach. Wojewoda [...] stwierdził także, że w trakcie postępowania Cudzoziemiec zeznał nieprawdę w kwestii wykształcenia i posiadania umowy najmu lokalu przez żonę, w którym zamieszkuje wraz z dziećmi.
3. Od powyższego rozstrzygnięcia D. L. V. złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców podnosząc, że pracownicy Organu I instancji (określani przez niego jako "grupa urzędników") niewłaściwie rozpatrzyli materiał dowodowy, Cudzoziemiec wskazał, iż kwestia uregulowania przez niego należności finansowych wobec Urzędu Miasta [...] jest w toku i nie zapadła w tej sprawie decyzja ostateczna. Zainteresowany stwierdził zatem, że pracownicy Organu I instancji dopuścili się "sfałszowanego oszustwa". D. L. V. zakwestionował stwierdzenie Organu I instancji, iż wykonuje pracę tłumacza bez wymaganych uprawnień i zezwolenia na pracę, gdyż w jego ocenie nie ma obowiązku posiadania tych uprawnień. Cudzoziemiec podważył zasadność orzeczonych wyroków sądowych, gdyż zostały wydane m. in. na podstawie nieprawdziwych zeznań pracowników oraz wyjaśnił, że nie wskazał ich we wniosku, gdyż w jego ocenie kara grzywny nie oznacza kary sądowej. Odnosząc się do zarzutu niewskazania zobowiązań alimientancyjnych wobec syna pochodzącego z poprzedniego małżeństwa. Zainteresowany wyjaśnił, iż kwestia ta została omówiona z byłą żona, która jest ciężko chora i w toku jest zmiana treści wyroku rozwodowego z 2000 r. w zakresie sprawowania opieki nad synem. D. L. V. podniósł także, że kwestia zobowiązania finansowego na podstawie nakazu Sądu Rejonowego P. z dnia [...] grudnia 2008 r. także jest niezakończona, gdyż w wyznaczonym terminie złożył on sprzeciw i do chwili obecnej nie odbyły się żadne posiedzenia. Cudzoziemiec zakwestionował ponadto prawidłowość wezwania go z żoną przez Organ I instancji na przesłuchanie oraz ustalenia tego Organu w zakresie jego wykształcenia i posiadania umowy najmu lokalu mieszkalnego. W ocenie zainteresowanego, pobyty poza terytorium Polski podlegają wskazaniu we wniosku, jeżeli wynosiły ponad 60 dni.
4. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemiec orzekł o utrzymaniu w mocy w/w decyzji Wojewody [...]. W motywach generalnie podtrzymano argumentację zawartą w uzasadnieniu Organu I instancji. Odnosząc się natomiast krytycznie do ustaleń Organ I instancji w zakresie zeznania nieprawdy przez Cudzoziemca co do posiadania umowy najmu przy ul. [...] w N. stwierdzono, że nie są one prawidłowe, zwłaszcza w świetle zeznań Z. R. W efekcie uznano, iż – w tym zakresie – to nie Cudzoziemiec złożył fałszywe zeznania lecz jego małżonka.
Wycofano się także z niekorzystnych ustaleń co do braku wykazania we wniosku wyjazdów zagranicznych wskazując, że "Cudzoziemiec powinien wprawdzie wykazać te okoliczności we wniosku, jednak kwestia ta nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, a w związku z tym zarzut w tym zakresie nie powinien mieć zastosowania".
5. W skardze do Sądu Cudzoziemiec zarzucił naruszenie treści art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach oraz art. 57 ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy poprzez:
a) wprowadzenie w błąd strony przez organy obu instancji "dla uzyskania korzyści własnych osób urzędniczek, które bezpośrednio zajmowały się załatwieniem sprawy lub nadzorowały załatwienie sprawy",
b) "nieprawdziwe materiały dowodowe, które wpłynęły w uzasadnieniu decyzji obu instancji",
c) "usiłowanie niedopełnienia obowiązków lub przekroczenie uprawnień, tj. zastosowanie w treści art. 35 par. 1 i 3 k.p.a., albowiem raz po drugim I instancja powtórzyli w czasie załatwiania sprawy w/w ok. 3 lata",
d) naruszenie dyspozycji treści art. 8 k.p.a.
Uwzględniając powyższe zarzuty zgłoszono postulat uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W motywach zwrócono także uwagę na naruszenie treści art. 7, 77 par. 1 i 78 k.p.a. – z powołaniem się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazano w szczególności, że oddalenie wniosków dowodowych Cudzoziemca było rażącym naruszeniem prawa.
W dalszej części skargi Skarżący nie zgodził się konstatacją Organu I instancji, że wykonuje pracę tłumacza bez wymaganych uprawnień i zezwolenia na pracę. W Jego ocenie aktualnie nie ma obowiązku posiadania takich uprawnień.
Zanegował także konstatację, iż ciążą na nim zobowiązania finansowe wynikające z nakazu zapłaty wydanego przez SR P. w dniu [...] października 2008 r., sygn. [...], albowiem w przewidzianym terminie wniósł sprzeciw. Z tej racji nakaz zapłaty utracił moc, a sprawa do tej pory nie została merytorycznie rozpoznana.
Wreszcie Skarżący dostrzegł, że nie zataił faktu przebywania poza granicami Polski przez ostatnie 5 lat; nieporozumienie wynikło z treści niezbyt precyzyjnego pytania zawartego w formularzu dot. udzielenia zezwolenia na czas oznaczony na terytorium RP: "Skoro jest pytanie tak lub nie, nadto jest to pytanie potrzebne wraz z uzupełnieniem, to znaczy potrzebne, że w ciągu 5 lat Cudzoziemiec odbywał podróż zagraniczną wraz z uzupełnieniem, tzn. łącznie z podróżami Cudzoziemiec przebywał za granicą 60 dni bez przerwy. W związku z tym na odpowiedź w/w. pytania tak wyłącznie w przypadku podróży wraz z pobytem powyżej 60 dni bez przerwy. Poza tym oczywiście nawet podróż wraz z pobytem do 60 dni bez przerwy odpowiedzieć można było tylko nie".
Na koniec Skarżący wskazał, iż pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką Polski, a to oznacza, iż w praktyce – w tego typu sytuacjach – powinna zapaść decyzja pozytywna.
6. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.
II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.
IV. Odnosząc się do treści skargi, a także do najistotniejszych kwestii w sprawie podnieść należy, że Skarżący we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony złożonym w dniu [...] lutego 2009 r. na pytanie "Czy był Pan karany sądownie ?", zaznaczył odpowiedź: " Nie".
Organ I instancji mając wątpliwości odnośnie prawdziwości w/w oświadczenia pismem z dnia [...] marca 2009 r. wezwał Skarżącego m.in. o nadesłanie zaświadczenia o niekaralności. W odpowiedzi Skarżący nadesłał odpis informacji z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzający, że był trzykrotnie karany przez Sąd Rejonowy w P.:
- wyrokiem z dnia [...] lutego 2005 r. (prawomocny od dnia [...] września 2005 r.) sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa z art. 270 par. 1 k.k. za co wymierzono karę grzywny;
- wyrokiem z dnia [...] września 2005 r. (prawomocny od dnia [...] lutego 2006 r.) sygn. [...] za popełnienie przestępstwa z art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a co wymierzono karę grzywny;
- wyrokiem z dnia [...] grudnia 2006 r. (prawomocny od dnia [...] maja 2007 r.) [...] za popełnienie przestępstw z art. 218 i 219 k.k., a co wymierzono łączno karę grzywny.
Ponadto z akt sprawy wynika, że we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony złożonym w dniu [...] lutego 2009 r. na str. 6 w części E pkt IX, na pytanie: "Czy ciążą na Pani (Panu) zobowiązania wynikające z orzeczeń sądowych, postanowień i decyzji administracyjnych w tym np. : zobowiązania alimentacyjne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?". Zainteresowany zaznaczył odpowiedź: "Nie".
Z informacji z dnia [...] września 2011 r. wynika, że karę grzywny orzeczoną ostatnim z w/w wyroków Skarżący uiścił już po złożeniu wniosku w dniu [...] lutego 2010 r. Tak więc w dacie złożenia wniosku, wbrew w/w oświadczeniu na Skarżącym ciążyło zobowiązanie o charakterze finansowym (grzywna) wynikająca z wyroku skazującego.
V. Niezależnie od powyższego w aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] listopada 2000 r. [...] dot. rozwiązania przez rozwód pierwszego małżeństwa Skarżącego, na mocy którego od Skarżącego zasądzono alimenty na rzecz Jego małoletniego syna. Z dołączonego na wezwanie organu administracji wyjaśnienia matki dziecka wynika, że Skarżący wywiązywał się z zobowiązań alimentacyjnych wobec małoletniego syna zamieszkałego wówczas z matką. Mając na uwadze powyższe oświadczenie Skarżącego złożone w części E pkt IX wniosku było niezgodne z prawdą.
VI. Oczywiście nie każde obiektywne nieprawdziwe oświadczenie złożone we wniosku o udzielenie zezwolenia ( czy w toku przesłuchania) pozwala automatycznie na zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. W/w regulacja nie powinna mieć zastosowania, kiedy niezgodne z prawdą twierdzenia, czy oświadczenia są wynikiem błędnego przeświadczenia o ich prawdziwości, czy oczywistych omyłek. Powyższa wykładnia jest utrwalona w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tytułem przykładu można wskazać, że w wyroku NSA z dnia 25 lipca 2007 r. (sygn. akt II OSK 1169/06, Lex nr 371225), przyjęto, co następuje:
"Stosownie do przepisu art. 57 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony złożył wniosek lub dołączył do niego dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje. Ustawodawca przewidział więc swoistą sankcję w postaci odmowy udzielenia zezwolenia w stosunku do cudzoziemca, który wprowadził w błąd organ prowadzący postępowanie. Przesłanka ta nie powinna jednak uzasadniać odmowy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że fałszywe informacje, o których mowa w tym przepisie, mają charakter oczywistych omyłek, a także, gdy z okoliczności sprawy wynika, że wniosek został wypełniony pod wpływem błędnego przeświadczenia o składaniu prawdziwego oświadczenia zgodnego ze stanem faktycznym".
Skarżący jednak własnoręcznie podpisał oświadczenie znajdujące się na 7 stronie wniosku, w którym poinformowano o konsekwencjach podania nieprawdziwych informacji we wniosku. Skarżący był więc świadomy ze wypełniając wniosek powinien zachować należytą staranność (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2011 r. V SA/Wa 1720/10, niepubl.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 marca 2008 r. (sygn. akt V SA/Wa 2871/07; LEX nr 489500) stwierdził: "Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie czy Cudzoziemiec na pytanie czy to czy się przeciwko niemu postępowanie karne, miał obowiązek udzielić odpowiedzi "tak" z uwagi na toczące się postępowanie karne skarbowe. Należy zauważyć, że w toku przesłuchania Cudzoziemiec nie podnosił, iż był nieświadomy, że zapytanie z pkt VIII część E przedmiotowego wniosku dotyczy także postępowań karnych skarbowych; ten zarzut wystąpił dopiero w skardze do WSA.
Zdaniem Sądu, Organ zasadnie przyjął, że postępowanie karne skarbowe, z uwagi na charakter samego postępowania, jest również postępowaniem karnym. Od chwili przedstawienia mu zarzutów, Skarżący miał przecież świadomość, że toczy się przeciwko niemu postępowanie mające na celu ukaranie go na mocy stosownego orzeczenia. Nie jest przy tym ważne, czy orzeczenie to byłoby oparte na przepisach Kodeksu karnego czy Kodeksu karnoskarbowego. Tak, więc A.K. był zobowiązany do poinformowania o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym skarbowym w pkt VIII części E przedmiotowego wniosku. Ponieważ wniosek składał osobiście, mógł zasięgnąć informacji u pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego odnośnie tej kwestii". W cytowanym wyżej orzeczeniu Sąd zwrócił uwagę na konieczność zachowania przez cudzoziemca należytej staranności podnosząc, iż w razie wątpliwości mógł on zasięgnąć informacji u pracownika przyjmującego wniosek. Pogląd taki jest zresztą aprobowany także w innych wyrokach (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2007 r. V SA/Wa 1664/06, Lex nr 394191).
Skarżący również złożył wniosek osobiście i miał możliwość uzyskania wyjaśnień do pracownika ten wniosek przyjmującego. Podczas przesłuchania nie wskazał powodów, do których zataił informacją w orzeczonych wobec niego wyrokach skazujących. Skarżący przyznał wprawdzie, że był karany, odniósł się jednak krytycznie do zapadłych w sprawach orzeczeń. Skarżący zeznał m.in., że miał wyrok za "stronność sądu wraz z policją gospodarczą" oraz, że "Pani S. składała fałszywe zeznania". W odwołaniu z kolei Skarżący podał, że w jego ocenie kara grzywny nie oznacza kary sądowej. Z treści jego odwołania wynika, że do takiego bezpodstawnego i błędnego wniosku doszedł "jako osoba prawnik". Należy odnotować, iż Skarżący powołujący się swoje wykształcenie prawnicze jest niewątpliwe obyty z procedurami prawnymi albowiem występował wielokrotnie w roli tłumacza - w tym w postępowaniach karnych, co podważa treść jego wyjaśnień, a nawet uzasadnia ocenę, że zatajenie informacji karalności nie było omyłką. W skardze w/w kwestia została przez Skarżących pominięta.
Podobnie Skarżący nie potrafił wyjaśnić, dlaczego zataił we wniosku zobowiązania wynikające z nieuiszczonej kary grzywny oraz ciążące na nim zobowiązane alimentacyjne. Skarżący w odwołaniu wyjaśnił jedynie, że alimenty reguluje. Powyższe wyjaśnienia nie odnoszą się jednak do powodu zatajenia w/w informacji we wniosku złożonego w sprawie. Z kolei w skardze Skarżący podał, że w/w wyrok rozwodowy "de facto", "od dawna nie istnieje" a syn Skaranego od wielu lat zamieszkuje ze Skarżącym. W/w stwierdzenia także nie tłumaczą powodów zatajenia we wniosku z dnia [...] lutego 2009 r. zobowiązania alimentacyjnego ciążącego na Skarżącym. Dodać również należy, że w/w informacja o miejscu zamieszkania syna Skarżącego ("od wielu lat zamieszkuje wraz ze Skarżącym") jest niezgoda z w/w oświadczeniem matki dziecka, z którego wynika, że w marcu 2009 r. małoletni zamieszkiwał z matką dziecka.
VII. Trafnie - zdaniem Sądu –Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrując odwołanie Skarżącego miał na uwadze również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyrokach z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 636/08 oraz z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 716/08 orzekł, że znaczenie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkaniu na czas oznaczony mają takie informacje, które pozwalają ustalić przesłanki, o których mowa w art. 53 ustawy o cudzoziemcach albo dotyczą okoliczności wyłączających wydanie zezwolenia na podstawie art. 57 ustawy art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach dotyczy więc informacji potencjalnie istotnych w sprawie. Ratio legis normy jest zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania, zapewnienie wiarygodności ustaleń dokonywanych przez organ w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W wyroku z dnia 25 marca 2010 r. (Sygn. akt V SA/Wa 2042/090) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, co następuje: "Cudzoziemiec usiłował wprowadzić w błąd Organ I instancji odnośnie swojej karalności oraz wcześniejszego pobytu w Polsce zakończonego wydaleniem, co miało na celu utrudnienie ustalenia, czy nie zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – w tym przypadku art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy. Jakkolwiek po zebraniu materiału dowodowego organy właściwe w sprawie przesłanki tej nie zastosowały to jednak nie budzi wątpliwości, iż świadome zatajenie informacji, które były niezbędne dla dokonania prawidłowe oceny w tym przedmiocie uzasadnia zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach".
Należy także dodać, że co do zasady, o tym które informacje mogą być potencjalnie istotne w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony rozstrzygnął ustawodawca w art. 12 ustawy o cudzoziemcach oraz ustanawiając w rozporządzeniu wzór formularza wniosku (rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 2003 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o udzielne zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz fotografii dołączanych do wniosku (Dz. U. z 2003, Nr 147, poz. 1435).
W przypadku Skarżącego była to przede wszystkim informacja o wyrokach skazujących dot. Skarżącego. Informacje tego typu pozwalają na podjęcie oceny, czy w sprawie mają zastosowanie niektóre z przesłanek określonych w art. 57 ust. 1 ustawy, zwłaszcza przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej. Na ocenę w powyższym przedmiocie może mieć niewątpliwie także informacja o wykonaniu kary grzywny.
Informację istotną w sprawie stanowiła także kwestia ciążącego na Skarżącym zobowiązania wynikającego z w/w orzeczenia dot. alimentów. Wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Skarżący uzasadnił nie tylko zawartym związkiem małżeńskim z obywatelką polską ale także wykonywaniem pracy tłumacza we współpracy z polskimi służbami granicznymi i organami sądowymi, jak również zamiarem pobytu wraz z małoletnimi dziećmi – obywatelami polskimi. Gdyby udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelką polską nie było możliwe należałoby ustalić, czy pozostałe wskazywane przez Skarżącego okoliczności nie uzasadniają udzielenia mu zezwolenia, o które wnioskował. Podane przez Skarżącego okoliczności faktyczne odpowiadają okolicznościom wymienionym w art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53 a ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W takich przypadkach dla udzielenia Skarżącego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony konieczne byłoby ustalenie, czy Skarżący posiada stabilne i regule źródło dochodu, o którym mowa w art. 53 b ust. 1 pkt 2 ustawy w wysokości wynikającej z przepisów ustawy o pomocy społecznej i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie (na mocy odesłania z art. 53 b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach). Art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy wskazuje, że kwota alimentów zasądzonych i świadczonych na rzecz innych osób ma wpływ na powyższą ocenę i wymaga ona wyjaśnienia.
Na powyższy problem zwrócił uwagę Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2009 r. (sygn. akt II OSK 716/08, niepubl.): "Przyjmowana przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia przepisów ustawy o cudzoziemcach nakazuje jednocześnie uznać, że tak odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z powodu złożenia wniosku zawierającego nieprawdziwe informacje w rozumieniu art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o cudzoziemcach, jak i cofnięcie z tego powodu udzielonego już zezwolenia jest uzasadniona wówczas, gdy informacja była nieprawdziwa, mogła mieć znaczenie w sprawie i została przekazana przez cudzoziemca ze świadomością jej nieprawdziwości. Znaczenie w sprawie udzielenia, jak i cofnięcia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, mają takie informacje, które pozwalają ustalić przesłanki, o których mowa w art. 53 ustawy o cudzoziemcach albo dotyczą okoliczności wyłączających wydanie zezwolenia na podstawie art. 57 ustawy.
Oceniając zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w świetle przywołanego kryterium, stwierdzić trzeba, że nie mógł odnieść zamierzonego skutku podniesiony przez skarżącego zarzut odwołujący się do wadliwego rozważenia okoliczności w ramach których cudzoziemiec w złożonym przez siebie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie wskazał, iż nie ciążą na nim zobowiązania alimentacyjne wynikające z orzeczeń sądowych.
Mając na uwadze fakt wydania przez Sąd Rejonowy w S. [...] Wydział Rodzinny Nieletnich prawomocnego postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia alimentacyjnego na czas trwania procesu oraz prawomocnego wyroku zasądzającego od cudzoziemca na rzecz małoletnich dzieci alimenty, nie może przede wszystkim budzić wątpliwości, że skarżący musi być uważany za osobę, na której ciąży zobowiązanie alimentacyjne wynikające z orzeczenia o charakterze sądowym. Powyższa okoliczność jest zatem w przywołanym względzie zbieżna z zakresem informacji, którą podmiot występujący z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zobowiązany jest wykazać w formularzu, jego części E, pkt IX.
Istotność przedstawienia przez cudzoziemca informacji na temat zobowiązań finansowych, które jest on zmuszony ponosić, wynika ze znaczenia zapisanego w ustawie kryterium dochodowego, odwołującego się do statusu materialnego osoby starającej się o zgodę na zamieszkanie na czas oznaczony. Do stanu finansowego wnioskodawca i ustawodawca przywiązuje szczególne znaczenie, ponieważ w ustawie o cudzoziemcach zawarte zostało ściśle wymaganie, zgodnie z którym cudzoziemiec jest obowiązany "posiadać stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie oraz członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu" (art. 53 ust. 7 pkt 1 cyt. ustawy).
Wymóg ten odnosi się do tych kategorii podmiotów (cudzoziemców) składających wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13 ustawy.
Przesłanka "posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu" w rozumieniu art. 53 ust. 7 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach uzasadniająca udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, powinna być analizowana w odniesieniu do konkretnej sytuacji cudzoziemca. Ten kierunek wykładni zaakcentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 811/07. Na stabilność źródła dochodu niewątpliwy wpływ mają zobowiązania finansowe. W sytuacji, gdy wynikają one z orzeczenia sądowego i z tego powodu mogą być przymusowo wyegzekwowane, nieujawnienie przez cudzoziemca w złożonym wniosku o zezwolenie na zamieszkanie wszystkich zobowiązań musi być, co do zasady potraktowane jako zachowanie mające na celu wprowadzenie w błąd organu prowadzącego postępowanie, celem korzystnego zaprezentowania przez wnioskodawcę swojego stanu finansowego poprzez ukazanie jego jedynie fragmentycznego obrazu. Powyższe działanie stanowi złamanie obowiązków cudzoziemca wobec organu orzekającego w sprawie, które powinno rodzić określone konsekwencje o charakterze sankcyjnym, chyba że podanie fałszywych informacji w tym zatajenie prawdy, było niezawinione (nieuświadomione)."
Mając na uwadze treść powyższego judykatur należy uznać, że w przypadku Skarżącego zachodziła okoliczność, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1 lit. a, która obligowała organy administracji do odmowy udzielenia Skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wystąpienie w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wyklucza możliwość uznaniowego wyboru przez organ administracji rodzaju rozstrzygnięcia. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 57 ust. 1 w/w ustawy ("cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony...") podjęcie decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia było obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony – doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Marzysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005, s. 130-131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002 r., II SA 3126/00, Lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 297/06, niepubl.). Tym samym wystąpienie którejkolwiek przesłanek wskazanych w zaskarżonej decyzji skutkowało koniecznością wydania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
VIII. Mając na uwadze treść skargi należy odnotować, iż Skarżący na str. 6 przywołuje treść art. 57 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w jej pierwotnym brzmieniu nie uwzględniającym nowelizacji. Przytoczona treść przepisu sugeruje błędnie, że do Skarżącego - jako małżonka obywatela polskiego - nie mógł w sprawie objętej zaskarżeniem mieć zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy. Powyższe zapatrywanie nie uwzględnia brzmienia ustawy mającej zastosowanie w sprawie Skarżącego. Wyjątki, które uprzednio uregulowane były w art. 57 ust. 2 ustawy są obecnie uregulowane w art. 57 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 57 ust. 3 pkt 1 ustawy nie można odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemców małżonkowi obywatela polskiego lub osoby posiadającej zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłaby którakolwiek z przyczyn, po których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7-9. W tym stanie rzeczy zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy było dopuszczalne i - jak wykazano wyżej - konieczne.
IX. W zaskarżonej decyzji oprócz zatajenia wskazanych powyżej istotnych w sprawie okoliczności podniesiono, że Skarżący zataił również, że ciąży na nim zobowiązanie pieniężne wynikające z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy P. z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...] za bezumowne korzystanie z gruntu przy ul. [...] w P. W zaskarżonej decyzji błędnie podano, że w/w nakaz wystawiono w dniu [...] października 2008 r. (była to data sporządzenia powództwa). Uchybienie organów obu instancji polegało jednak przede wszystkim na tym, że nie wyjaśniono należycie, czy w/w nakaz był w dacie złożenia przez Skarżącego wniosku prawomocny. Skarżący podnosi, że od w/w nakazu złożył sprzeciw co skutkuje tym, że nakaz zapłaty traci moc, a Sąd wyznacza rozprawę i zarządza doręczenie powodowi sprzeciwu razem z wezwaniem na rozprawę. Na dowód tego Skarżący do akt sprawy obok doręczonego Mu nakazu zapłaty wraz z powództwem i załącznikami dołączył swój sprzeciw, jednakże bez adnotacji potwierdzającej jego złożenie. Oprócz w/w dokumentów Skarżący dołączył pismo z dnia [...] stycznia 2009 r. w którym Sąd zwraca się o uzupełnienie braku formalnego sprzeciwu od w/w nakazu pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie takie wskazywałoby raczej na nieskuteczne złożenie sprzeciwu. Powyższe pismo adresowane było jednak nie do Skarżącego ale do r. pr. L. N. – pełnomocnika przeciwnika procesowego Skarżącego. Usiłując wyjaśnić w/w kwestię Organ I instancji zamiast zwrócić się do Sądu wystąpił do Urzędu Miasta w P. (czyli przeciwnika procesowego Skarżącego) o stosowne informacje. W odpowiedzi oprócz wyjaśnień nadesłano odpis nakazu opatrzonego klauzulą wykonalności wystawioną w dniu [...] maja 2009 r. Organy obu instancji dysponowały więc informacją, że w/w nakaz był prawomocny, bowiem na mocy art. 777 par. 1 pkt 1 Kpc tytułem egzekucyjnym (a takie tytuły opatruje się klauzulą wykonalności) jest prawomocne orzeczenie lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem. W/w ustalenia nie odpowiadają jednak na pytanie, z jaką datą w/w nakaz zapłaty był prawomocny, w szczególności czy był on prawomocny w dniu złożenia wniosku, czyli w dniu [...] lutego 2009 r. Mając na uwadze twierdzenia Skarżącego odnośnie złożenia sprzeciwu powyższe okoliczności należało wyjaśnić w porozumieniu z właściwym sądem, zwłaszcza w celu ustalenia czy skutecznie wniesiono sprzeciw. Wskazanych wyżej wątpliwości nie rozwiewa w/w pismo z dnia [...] stycznia 2009 r., którego treść dowodzi, że wniesiono sprzeciw obarczony brakami formalnymi, ale z treści pisma wynika, że albo sprzeciw pochodził od przeciwnika procesowego Skarżącego albo błędnie zaadresowano wezwanie o uzupełnienie braków formalnych sprzeciwu. Bez ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości daty uprawomocnienia się nakazu zapłaty nie sposób stwierdzić, że Skarżący obowiązany był we wniosku z dnia [...] lutego 2009 r. poinformować o w/w nakazie.
X. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Na mocy art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – o czym była mowa w punkcie III uzasadnienia – uchylenie decyzji następuje w wyniku ustalenia, że w sprawie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewyjaśnienie w/w kwestii nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Nawet w przypadku, gdyby okazało się, że w/w nakaz w dacie złożenia wniosku nie był prawomocny to i tak z uwagi na podanie innych wskazanych wyżej nieprawdziwych informacji we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony należałoby zastosować art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach i odmówić Skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
XI. Podobnie bez wpływu na wynik postępowania pozostaje czas jego trwania. Ewentualne naruszenie treści art. 35 Kpa nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
XII. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że dotyczą one przede wszystkim postępowania Organu I instancji. Niektóre zarzuty podnoszone przez Skarżącego zostały zresztą uwzględnione w zaskarżonej decyzji, jak choćby kwestia zaniechania podania we wniosku w sprawie informacji o podróżach zagranicznych, czy zeznań dot. umowy najmu lokalu.
XIII. W ocenie Sądu – w zakresie powołanych w decyzji przez Organ II instancji przepisów – zaskarżony akt administracyjny nie narusza prawa. Nie budzą też wątpliwości ustalenia, o których była mowa w punktach IV-VII, które to mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
XIV. Mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło