II SA/Kr 1086/12

WyrokWSA w Krakowie2012-10-16

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Wojciech Jakimowicz, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty planistycznej, gdy istnieje spór co do jej zwrotu na rzecz byłych właścicieli nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty planistycznej, gdy istnieje spór co do jej zwrotu na rzecz byłych właścicieli nieruchomości. Zgodnie z art. 36 ust. 5 w zw. z art. 37 ust. 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, spory tego rodzaju rozstrzygają sądy powszechne. W związku z tym, organ administracji zasadnie zwrócił podanie skarżących na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu opłaty planistycznej w kwocie 19.908,80 zł, naliczonej decyzją Wójta Gminy Liszki, która następnie została stwierdzona nieważnością. Wójt Gminy Liszki zwrócił podanie skarżących, uznając, że organ administracji nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów o charakterze cywilnoprawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając niewłaściwą wykładnię przepisów i błędne uznanie właściwości sądu powszechnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi E. F. i Z. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 maja 2012 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie zwrotu opłaty planistycznej skargę oddala Decyzją z dnia 9 maja 2008r. Wójt Gminy Liszki ustalił Z. i E. F. opłatę w wysokości 19908, 80 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] położonej w [...]. gmina Liszki, pow. 0,23 ha, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Baczyn, Mników, Morawica, Cholerzyn, Budzyn, Kryspinów, Uchwałą nr Xl/80/07 Rady Gminy Liszki z dnia 2 sierpnia 2007 r. Wyrokiem z dnia 30 marca 2010 r. SA/Kr 1119/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie stwierdził nieważność opisanej Uchwały. Decyzją z dnia 18 lutego 2011 r., [...], po rozpoznaniu wniosku E. F. i Z. F., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy Liszki nr [...] z dnia 9 maja 2008 r. ustalającej opłatę planistyczną. Wnioskiem z dnia 15 marca 2011 r., E. F. i Z. F. zwrócili się do Wójta Gminy Liszki o zwrot nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej, w kwocie 19.908,80 zł, jaka powstała wskutek stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Liszki z dnia 9 maja 2008 r. Pismem z dnia 26 maja 2011 r., [...] Wójt Gminy Liszki poinformował wnoszących o braku zasadności ich roszczeń. Podaniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. złożyli zażalenie na niezałatwienie w terminie wniosku o zwrot nadpłaty niepodatkowej należności budżetowej, skierowanego do Wójta Gminy Liszki. Postanowieniem z dnia 18 października 2011 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło organowi l intencji dodatkowy miesięczny termin załatwienia sprawy, począwszy od dnia doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy. Postanowieniem nr [...] z dnia 16 grudnia 2011 r. Wójt Gminy Liszki, w oparciu o przepis art. 66 § 3 kpa, orzekł o zwrocie podania E. F. i Z. F. z dnia 15 marca 2011 r. o zwrot opłaty planistycznej naliczonej decyzją Wójta Gminy Liszki nr [...] z dnia 9 maja 2008 r. Organ uzasadnił swoje stanowisko powołując się na przepisy art. 36 ust. 5 oraz art. 37 ust. 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stwierdził, że organ administracji publicznej nie ma kompetencji w sprawie wynikającej z art. 36 ust. 5 ustawy, gdyż cywilnoprawny charakter roszczeń wnikający z w/w przepisu powoduje, że spory z tego tytułu rozstrzygają sądy powszechne. Wójt gminy rozstrzygając o zasadności zwrotu opłaty planistycznej wbrew jednoznacznej treści art. 37 ust. 10 ustawy o planowaniu, uchybiłby obowiązkowi przestrzegania przepisów dotyczących właściwości rzeczowej, przewidzianemu w art. 19-20 k.p.a., co w konsekwencji prowadziłoby do nieważności wydanej w sprawie decyzji organu I instancji z uwagi na kwalifikowaną wadę postępowania przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Postanowienie to zaskarżyli zażaleniem E. F. i Z. F., zarzucając: * naruszenie art. 73 §1 pkt 1 i art. 77 §1 pkt 1 lit a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 60 in princ. l art. 67 in fine ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez pominięcie okoliczności, że wobec stwierdzenia nieważności decyzji wójta Gminy Liszki, na mocy której podatnicy uściślili należność do budżetu Gminy Liszki, wpłacona należność stanowi nadpłatę, o której zwrocie ma obowiązek orzekać Wójt Gminy Liszki jako organ podatkowy; * naruszenie art. 66 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 37 ust. 10 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące zwrotem wniosku mimo okoliczności, iż do załatwienia sprawy właściwy jest Wójt Gminy Liszki a nie sąd powszechny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 16 maja 2012r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 i w zw. z art. 144 i art. 66 § 3 kpa, art. 36 ust. 5 w zw. z art. 37 ust. 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku - o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz. 717 ze zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy Organ odwoławczy wskazał, że opłata planistyczna, o jakiej mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowanej zagospodarowaniu przestrzennym stanowi swoistą partycypację gminy w zyskach, jakie przynosi zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła w związku ze zmianą ustaleń zawartych w m. p.z.p. Opłata ta ma charakter publicznoprawny i jest dochodem własnym gminy, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U.08.88.539 j.t). Zgodnie z przepisem art. 67 znowelizowanej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z dnia 24 września 2009 r.) do spraw dotyczących należności stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, o których mowa w art. 60 (czyli, między innymi należności stanowiących dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, do których zalicza się opłata planistyczna - art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych) nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy kpa i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W dziale lll ustawy Ordynacji podatkowej uregulowana została między innymi kwestia nadpłaty i jej zwrotu -rozdział 9, art. 72 i następne. Zatem, słuszność ma pełnomocnik skarżących, iż w sprawie zwrotu kwoty opłaty planistycznej zastosowanie znajdują przepisy Ordynacji podatkowej oraz że w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ustalającej tą opłatę, stanowi ona nadpłatę, o jakiej mowa w przepisach art. 72 i nast. przedmiotowej ustawy. Jednakowoż, rację ma organ l instancji w zakresie konstatacji, iż w niniejszej sprawie o zwrot opłaty planistycznej naliczonej decyzją Wójta Gminy Liszki właściwym jest sąd powszechny, a to ze względu na brzmienie przepisu art. 36 ust. 5 w zw. z art. 37 ust. 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: E. F. i Z. F. nie są aktualnie właścicielami nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] położonej w [...] gmina Liszki. Skarżący są zbywcami tejże nieruchomości. Dlatego też, wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 36 ust. 5 ustawy o planowaniu, nie są oni uprawnieni do domagania się zwrotu uiszczonej opłaty planistycznej. Ponieważ nie zgadzają się oni z taką sytuacją należy uznać, iż w sprawie zaistniał spór, o jakim mowa w art. 37 ust. 10 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym. To z kolei przesądza o właściwości w sprawie sądu powszechnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli E. F. i Z. F., zarzucając: - naruszenie art. 73 §1 pkt 1 i art. 77 §1 pkt 1 lit a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 60 in princ. i art. 67 in fine ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ich niewłaściwą wykładnię skutkującą przyjęciem, jakoby wynikający z ostatniego z tych przepisów obowiązek zwrotu na rzecz nabywcy nieruchomości opłaty planistycznej miał wyłączać wynikający z pozostałych przepisów obowiązek zwrotu na rzecz zbywcy nieruchomości kwoty nadpłaty, jaka powstała w wyniku uiszczenia wzmiankowanej opłaty - podczas gdy w istocie obowiązki te są od siebie niezależne; * naruszenie art. 73 §1 pkt 1 i art. 77 §1 pkt 1 lit a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 60 in Prince. l art. 67 in fine ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez pominięcie okoliczności, że wobec stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Liszki, na mocy której podatnicy uiścili należność do budżetu Gminy Liszki, wpłacona należność stanowi nadpłatę, o której zwrocie ma obowiązek orzekać Wójt Gminy Liszki jako organ podatkowy; * naruszenie art. 66 §3 kpa w zw. z art. 37 ust. 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące zwrotem wniosku mimo okoliczności, iż do załatwienia niniejszej sprawy właściwy jest Wójt Gminy Liszki a nie sąd powszechny. Wnieśli o uchylenie obu postanowień oraz o zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012r. Nr 270) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji powyższych przepisów przez organy i ich zastosowanie w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że są one nieuzasadnione. Skarżący zarzucają naruszenie przepisów art. 73 § 1 pkt 1 i art. 77 §1 pkt 1 lit. a Ordynacji Podatkowej w zw. z art. 60 in princ. i art. 67 in fine ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych oraz art. 36 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niewłaściwą wykładnię. Zarzuty te są nieuprawnione ponieważ cytowane wyżej przepisy ustawy tj. art. 37 ust. 10 w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mają zastosowanie do niniejszej sprawy i jasno określają, że skoro w sprawie jest spór co do zwrotu opłaty planistycznej na rzecz byłych właścicieli nieruchomości, to może on zostać rozstrzygnięty tylko przed sądem powszechnym, a nie przez organem administracji publicznej. Organ administracji nie ma kompetencji do rozstrzygania tego rodzaju sporów zgodnie z cyt. wyżej przepisami ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Należy w tym miejscu podkreślić, że gmina poza budżetem nie może nic wydawać, środki uzyskane m. in z tytułu opłaty planistycznej mają charakter publicznoprawny stanowiąc dochód własny gminy. To co jest w budżecie gminy nie oznacza, że do przekazania tych środków stosuje się Ordynację Podatkową lub przepisy prawa publicznego. W związku z powyższym, zarzuty skargi i dokonana przez skarżących interpretacja przepisów Ordynacji Podatkowej oraz ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych, a także ustawy z dnia 27.03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym iż uiszczona przez nich opłata planistyczna stanowi nadpłatę o której zwrocie ma obowiązek orzekać Wójt Gminy Liszki jako organ podatkowy nie znajdują podstaw prawnych. Bezzasadny jest też zarzut naruszenia art. 66 § 3 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 10 ustawy o planowaniu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące zwrotem wniosku. Organ w zaskarżonym postanowieniu zasadnie ustalił, że wynikły spór między stroną skarżącą, a organem administracji publicznej powinien być rozstrzygnięty przez sąd powszechny, a nie przez organ i w związku z tym zasadnie uznał, że podanie skarżących należało zwrócić stosownie do art. 66 § 3 k.p.a. Organ administracji publicznej ma obowiązek przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, o czy mowa w art. 19 k.p.a. Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania - art. 20 k.p.a. Naruszenie przepisów art. 19 k.p.a. i art. 20 k.p.a. stanowi kwalifikowaną wadę decyzji dającą podstawę do sta wiedzenia jej nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zatem zwrot podania jest uzasadniony i zgodny z art. 66 § 3 k.p.a. W związku z tym skargę jako bezpodstawną należało oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło