I SA/Wa 597/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącego J. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 13 grudnia 1988 r. J. B. złożył wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości N., pow. [...], województwo [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], działając na podstawie art. 98 § 1 Kpa, zawiesił postępowanie na wniosek strony, która wskazywała, że potrzebuje czasu na zgromadzenie materiału dowodowego. Pismem (bez daty) nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 24 stycznia 2011 r. J. B. wniósł o podjęcie postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 Kpa, umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe wskazując, że nie ma podstaw do prowadzenia dalszych czynności w sprawie, ponieważ, licząc od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, upłynął termin 3 lat, o którym mowa w art. 98 § 2 Kpa, na podjęcie zawieszonego postępowania. Wobec tego żądanie wszczęcia postępowania organ uznał za wycofane. Od powyższej decyzji J. B. wniósł odwołanie. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 98 § 2 Kpa jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Zdaniem organu odwoławczego "zwrócenie się", o którym mowa w tym przepisie następuje poprzez wniesienie podania w rozumieniu art. 63 Kpa. Minister zgodził się z organem pierwszej instancji, że datą zawieszenia postępowania jest data wydania postanowienia o zawieszeniu, a nie data jego doręczenia stronie. Skoro zatem postępowanie zostało zawieszone w dniu [...] stycznia 2008 r., to ostatnim dniem na wystąpienie z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania był dzień [...] stycznia 2011 r. W ocenie Ministra dzień 24 stycznia 2011 r. (sobota), w którym strona złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, nie był dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 Kpa. dlatego też wniosek złożony w tym dniu był wniesiony z uchybieniem terminu 3 lat, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa. Od powyższej decyzji J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi J. B.: 1) powołał się na treść postanowienia Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], w którym organ uznał, że w Wojewoda [...] błędnie przyjął, że w sprawie, licząc od dnia doręczenia lub ogłoszenia stronie postanowienia o zawieszeniu postępowania, upłynął termin 3 lat z art. 98 § 2 Kpa, a sprawa jest w toku i wymaga wydania decyzji co do istoty sprawy; 2) wskazał, że mając na uwadze przepisy art. 7-art. 9 Kpa organ otrzymując w dniu 19 stycznia 2011 r. dokumenty winien potraktować to jako wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania bądź pouczyć stronę, aby ta w obecności pracownika organu dopisała żądanie podjęcia postępowania; 3) podniósł, że na dowodzie doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania widnieje data 31 stycznia 2008 r., a więc skoro urząd pocztowy otrzymał w tej dacie przesyłkę, to skarżący nie mógł zapoznać się z przesyłką wcześniej; 4) oświadczył, że niezrozumiałe są różne stanowiska Ministra Skarbu Państwa w kwestii początku biegu terminu 3 lat, ponieważ w postanowieniu z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], organ uznaje za początek biegu terminu moment doręczenia postanowienia stronie, a w zaskarżonej decyzji (po upływie 6 miesięcy) twierdzi, że początek biegu 3 lat liczy się od dnia wydania postanowienia; 5) zaznaczył, że organy pominęły przy ocenie kwestii zachowania terminu uchwałę NSA podjętą w składzie siedmiu sędziów z dnia 25 czerwca 2011 r., gdzie stwierdzono, że sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Sąd podziela stanowisko Ministra Skarbu Państwa i Wojewody [...], że zwrot " w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania" użyty w przepisie art. 98 § 2 Kpa odnosi się – jeżeli chodzi o rozpoczęcie biegu terminu 3 lat - do daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie do daty jego doręczenia, jak twierdzi skarżący. Zdaniem Sądu, data początkowa od której zaczyna biec termin 3 lat musi być datą jednakową dla wszystkich stron postępowania, zwłaszcza w sprawach, w których o zawieszenie postępowania występowało kilka osób. Data doręczenia postanowienia nie gwarantuje tego, że termin ten będzie jednakowy dla stron postępowania wnioskujących o zawieszenie. Może się bowiem zdarzyć, że w przypadku doręczenia odpisu postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego kilku osobom, w różnych datach, nie wiadomo było by jak liczyć koniec tego terminu – tj. czy od doręczenia decyzji pierwszej z osób – wnioskodawców, czy od daty doręczenia odpisu postanowienia ostatniej z nich. Zdaniem Sądu, brak szczegółowej regulacji w tym zakresie świadczy o tym, że założeniem ustawodawcy było, aby termin 3 lat miał swe źródło w jednym zdarzeniu, jakim było wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem organów, że w niniejszej sprawie termin 3 lat, o którym mowa w art. 98 § 2 Kpa został przez stronę przekroczony. Uszło uwadze organów, że dzień 22 stycznia 2011 r. to sobota, a więc dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 Kpa. Tak zinterpretował ten przepis Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 (ONSAiWSA 2011/5/95), a skład rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Sąd zwraca uwagę, że powyższa uchwała została podjęta na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej "Ppsa". Uchwała z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 należy więc do kategorii tzw. uchwał abstrakcyjnych, które cechuje ogólna moc wiążąca. Jeżeli po podjęciu tego rodzaju uchwały jakikolwiek skład orzekający sądu administracyjnego ma do rozpatrzenia sprawę, gdzie istotne znaczenie ma przepis prawny, którego wykładni dokonał skład siedmiu sędziów NSA w uchwale, to skład orzekający sądu administracyjnego orzekający w konkretnej sprawie zobowiązany jest do takiego rozumienia tego przepisu, jaki wynika z wykładni dokonanej w sentencji uchwały, co ma istotne znaczenie przy ocenie prawidłowości interpretacji danego przepisu przez organ administracji publicznej. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana stanowiska zaprezentowanego w uchwale, dopóty wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych powinny orzekać, mając na uwadze wykładnię przepisu zaprezentowaną w sentencji uchwały (art. 269 § 1 Ppsa). Należało zatem uznać, że ostatnim dniem na wniesienie podania z żądaniem podjęcia postępowania o przyznanie prawa do rekompensaty był najbliższy dzień powszedni, który w niniejszej sprawie przypadał na 24 stycznia 2011 r. Skoro więc skarżący w tym dniu, w złożonym piśmie, sformułował prośbę o podjęcie zawieszonego postępowania, to nie wystąpiła sytuacja, że żadna ze stron nie zwróciła się o podjęcie postępowania, a w konsekwencji nie wystąpił skutek polegający na tym, że żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Wobec tego Wojewoda [...] błędnie zastosował przepis art. 105 § 1 Kpa, skoro miał miejsce fakt złożenia podania z prośbą o podjęcie zawieszonego postępowania w ostatnim dniu biegu terminu 3 lat. Sąd uznał zatem, że organ pierwszej instancji wydał swe postanowienie z naruszeniem art. 105 § 1 w zw. z art. 98 § 2 i art. 57 § 4 Kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji gdy, to wadliwe postanowienie utrzymał w mocy Minister Skarbu Państwa także i postanowienie organu odwoławczego należało zakwalifikować jako wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda [...], mając na uwadze ocenę prawną zaprezentowaną w niniejszym wyroku, w oparciu o przepis art. 101 § 1 Kpa, rozpozna podanie J. B. o podjęcie zawieszonego postępowania, zgłoszone Wojewodzie [...] w dniu 24 stycznia 2011 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji.