II SA/Ke 613/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2012 roku sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową, na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w punktach 3, 7, 11, 15, 20, 25, 29, 34, 29 decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] w sprawie wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej i na podstawie § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów nakazał ww. Spółdzielni wyposażyć w przeciwpożarowe wyłączniki prądu budynki zlokalizowane przy ulicach W. nr 157, 159, 161, O. 3, 16, 18, 28, 34 i N. 2. Termin realizacji obowiązków wyznaczył na dzień 31 grudnia 2015 r. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że po przeprowadzonych przez Komendę Miejską PSP w dniach 2 i 3 kwietnia 2012 r. czynnościach kontrolno-rozpoznawczych w budynkach mieszkalnych wysokich należących do Spółdzielni Mieszkaniowej stwierdzone zostały nieprawidłowości polegające na braku wykonania w budynkach instalacji wodociągowych przeciwpożarowych wraz z niezbędnym zapasem wody do ich prawidłowego działania, braku wyposażenia budynków w przeciwpożarowe wyłączniki prądu oraz nieprawidłowości w zakresie przebiegu i oznakowania dróg pożarowych do budynków. Decyzją z dnia [...] organ I instancji nakazał stronie wykonanie obowiązków ciążących na niej z mocy obowiązującego prawa. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa zwróciła się z wnioskiem o przedłużenie terminu realizacji obowiązków określonych w decyzji organu I instancji powołując się przy tym na trudności w wygospodarowaniu środków finansowych. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Komendant stwierdził zasadność oraz celowość nałożonych obowiązków z przepisami obowiązującego prawa. Stwierdził, że termin wykonania obowiązków zawartych w punktach: 3, 7, 11, 15, 20, 25, 29, 34, 39 zaskarżonej decyzji dotyczących wykonania przeciwpożarowych wyłączników prądu w budynkach zlokalizowanych przy ulicach W. 157, 159, 161, O. 3, 16, 18, 28, 34 oraz N. 2 określony na dzień 31 grudnia 2012 r. jest zbyt krótki i nie może być dotrzymany przez stronę już w momencie wydania decyzji. Na ten fakt ma wpływ konieczność przeprowadzenia odpowiednich procedur projektowych i uzgodnieniowych, a następnie wykonawczych uwzględniając przy tym dodatkowo wybór projektanta i wykonawcy. Organ zwrócił uwagę, że wykonanie przeciwpożarowych wyłączników prądu będzie odbywało się na części instalacji budynku będącej w zarządzie dystrybutora energii elektrycznej, a zatem konieczny jest dodatkowy czas na przeprowadzenie niezbędnych konsultacji oraz uzgodnień. W związku z powyższym Komendant Wojewódzki PSP uchylił decyzję organu I instancji w punkach: 3, 7, 11, 15, 20, 25, 29, 34 i 39 orzekając nakaz wykonania ww. urządzeń do dnia 31 grudnia 2015 r. i dając tym samym stronie czas niezbędny do przeprowadzenia całej procedury projektowej i wykonawczej. Termin do realizacji pozostałych obowiązków uznał za wystarczający do ich zrealizowania zarówno ze względów formalnych jak i technicznych. W ocenie organu powoływanie się na trudności finansowe w realizacji obowiązków ciążących na stronie z mocy obowiązującego prawa nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji. Spółdzielnia powinna wykonać te obowiązki samoistnie bez oczekiwania na działania administracyjne organów uprawnionych do ich egzekwowania, a decyzja Komendanta Miejskiego PSP ma na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa mieszkańców budynków poprzez zapewnienie możliwie szybkiego dojazdu służb ratowniczych w razie pożaru lub miejscowego zagrożenia. Skróceniu ulegnie również czas podjęcia działań gaśniczych przez pododdziały straży pożarnej poprzez zapewnienie możliwości użycia nawodnionej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w miejsce dotychczasowej praktyki budowania linii wężowych na klatce schodowej budynku. Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. zarzucając naruszenie prawa i interesu prawnego skarżącego oraz wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia w części nie dotyczącej punktów 3, 7, 11, 15, 20, 25, 29, 34, 39 decyzji Komendanta Miejskiego PSP z dnia [...] lub o zmianę zaskarżonej decyzji zgodnie z odwołaniem. W uzasadnieniu skarżąca spółdzielnia wskazała, że utrzymanie w mocy terminów pozostałych obowiązków powoduje naruszenie obowiązujących przepisów oraz jej interesu prawnego, albowiem brak jest realnych możliwości i podstaw wykonania decyzji organu I instancji z uwagi na to, że terminy te są zbyt krótkie na wykonanie zaleceń. Wyjaśniła także, iż dla każdej z nieruchomości objętych decyzją tworzony jest odrębny fundusz remontowy, w ramach którego wykonywane są prace remontowe i modernizacyjne i zgodnie z art. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych fundusze remontowe zgromadzone dla danej nieruchomości mogą zostać wykorzystane wyłącznie na cele związane z daną nieruchomością. Budynki, których dotyczy decyzja zostały wybudowane w latach 70-tych ubiegłego stulecia. Od kilku lat prowadzone są kosztowne remonty mające na celu utrzymanie ich w stanie przydatnym do użytku, obejmujące w szczególności wymianę elewacji, wymianę instalacji wewnętrznych i zewnętrznych. Prowadzone są modernizacje mające na celu poprawę bezpieczeństwa użytkowania. Remonty te stanowią znaczne obciążenie finansowe dla mieszkańców osiedla. Analiza zaległości czynszowych, które dotykają szczególnie emerytów i rencistów oraz osoby pozostające bez stałej pracy wykazuje, że zaległości te nie maleją. Mieszkańców spółdzielni nie stać na znaczne wydatki finansowe w nieodległej przyszłości, więc muszą być one rozłożone w czasie. Skarżąca spółdzielnia podniosła, że wg. wstępnej oceny koszt wykonania zaleceń określonych w decyzji z dnia [...] wynosi prawie 1.800.000 zł. W jej ocenie skoro wiadomo, że wykonanie obowiązków w terminie określonym w zaskarżonej decyzji jest niemożliwe z przyczyn obiektywnych, realnych i sprawdzalnych, to niezbędne jest skorygowanie decyzji we wskazanym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowiący, że Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt naruszenia przepisów przeciwpożarowych we wskazanych w decyzji budynkach oraz konieczność dostosowania aktualnego stanu do wymogów określonych prawem. Zakres naruszeń potwierdza protokół z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno - rozpoznawczych przeprowadzonych w dniach 2-3 kwietnia 2012 r. Taki stan rzeczy jest sprzeczny ze szczegółowo wskazanymi w decyzji z dnia [...] przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r., Nr 109, poz. 719), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych z dnia 24 lipca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1030). Okoliczności tych skarżąca nie kwestionuje, a dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach zakreślonych art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zakres nałożonych na Spółdzielnię obowiązków odpowiada prawu. Przedmiotem sporu jest natomiast termin wykonania tych obowiązków, który wedle skarżącej Spółdzielni nie odpowiada jej możliwościom finansowym. W ocenie Sądu wyznaczony termin nie może być uznany za zbyt krótki. Przede wszystkim zgodzić należy się z organem, że wydane decyzje mają na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa mieszkańców budynków wielomieszkaniowych poprzez m.in. zapewnienie szybkiego dojazdu służb ratowniczych i możliwości użycia instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. Większość ze wskazanych obowiązków w wyniku wydania decyzji przez organ II instancji skarżąca ma wykonać do 31 grudnia 2015 r. Zdaniem Sądu termin ten wydaje się być odpowiedni dla zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a zarazem pozwala na właściwe przygotowanie ich pod względem formalnym i technicznym oraz zabezpieczenie odpowiednich środków finansowych na ten cel. Termin 31 grudnia 2012 r. (pkt 4, 8, 12, 17, 22, 26, 31, 35 i 36) dotyczy wykonania oznakowania dróg pożarowych (pkt 4, 6, 12, 17, 22, 26, 31, 35), w jednym przypadku usunięcia drzew (pkt 36) i w jednym doprowadzenia do pełnej sprawności hydrantu zewnętrznego (pkt 17), a więc czynności nie wymagających dużych nakładów finansowych. Podkreślenia wymaga, że w sytuacji gdy nałożone obowiązki dotyczą ochrony przeciwpożarowej polegającej na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem, to zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom budynków winno być priorytetem, a koszty jego realizacji nie mogą powodować znacznego odłożenia w czasie doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami. Wyznaczony termin powinien być dostosowany do możliwości zobowiązanego, jednakże nie może on powodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak miałoby to miejsce w niniejszej sprawie w przypadku uwzględnienia terminów, w niektórych przypadkach kilkunastoletnich, wskazanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ubocznie jedynie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że nie mógł zostać uwzględniony zawarty w skardze wniosek o przesłuchanie świadków – przewodniczących Rad Nieruchomości, gdyż sądy administracyjne nie prowadzą co do zasady postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.