VIII SA/Wa 592/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) stwierdza nieważność decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P.z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. na rzecz skarżącego A. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. znak [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania A. C. (dalej określany jako "skarżący" lub "strona") od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98/2000 r. poz. 1071 z późn. zm., dalej określany jako "kpa") oraz art. 92a ust. 1, 2 i 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125/2007 poz. 874 z późn. zm. dalej określana jako "u.t.d.") w zw. z lp. 6.3.2 załącznika do u.t.d. oraz art. 8 ustawy z dn. 29 października 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 225/2010 poz. 1466) - orzekł o : 1) uchyleniu w całości decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dn. [...] lutego 2012 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym w wysokości [...] zł; 2) nałożeniu kary pieniężnej w transporcie drogowym na A. C. w wysokości [...] zł zgodnie z l.p. 6.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Przedmiotowa decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania, w toku którego dokonano następujących ustaleń faktycznych i prawnych: W dn. [...] października 2011 r. funkcjonariusz KPP w P. w miejscowości Z. przeprowadził kontrolę drogową pojazdu marki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą, należącego do przedsiębiorcy A. C.. Pojazd w czasie kontroli kierowany był przez zatrudnionego przez w/w przedsiębiorcę - kierowcę M. K. W czasie kontroli policjant stwierdził, że kierowca jest wyposażony w niewłaściwe wykresówki, tym samym została naruszona l.p 11.3.1 załącznika do u.t.d. w brzmieniu wówczas obowiązującym. Na tabliczce znamionowej umieszczonej na tachografie widnieje typ [e1] 62, natomiast okazane do kontroli wykresówki nie posiadają zatwierdzonego typu dla powyższego rodzaju tachografu. Powyższe naruszenie zostało opisane w załączniku do protokołu kontroli, wykonano również dokumentację fotograficzną tabliczki znamionowej tachografu, legalizacji oraz okazanych do kontroli 20 wykresówek. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego Komendant Powiatowy Policji w P. wspomnianą wyżej decyzją z dn. [...] lutego 2012 r. nałożył na A. C. karę pieniężna w wysokości [...] zł, za podstawę prawną przyjmując art. 92, art. 92a i art. 93 ust. 1 oraz l.p. 13.3.1 załącznika do u.t.d. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie zawartych w niej przepisów oraz zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego t.j. art. 7, 77, 80 i 107 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez niezastosowanie w sprawie w/w przepisów i zaniechanie dokonania wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zaniechanie analizy prawnej i pobieżne uzasadnienie wydanej decyzji. [...] Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania, wydał wspomnianą wyżej decyzję z dn. [...] maja 2012 r., w której uchylił w całości decyzję I instancji i orzekł co do istoty sprawy, mając na względzie art. 139 kpa. W uzasadnieniu wydanej decyzji Komendant Wojewódzki Policji podniósł, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję całkowicie pominął stan prawny wynikający z art. 10 ustawy z dn. 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz z art. 8 ustawy z dn. 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw i wydał decyzję, w której jako podstawę prawną przyjął u.t.d. i taryfikator kar w brzmieniu uchylonym przywołaną ustawą z dn. 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym. Dlatego jako podstawę prawną wydanej przez siebie decyzji przyjął art. 92 a ust. 1, 2 i 6, art. 93 ust. 1 oraz l.p. 6.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu wynikającym z nowelizacji tej ustawy dokonanej wspomnianą ustawą z dn. 16 września 2011 r. o zmianie u.t.d. orzekając o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie [...] zł. Natomiast Komendant Wojewódzki Policji w wydanej decyzji, potwierdził poprawność dokonanych przez organ I instancji ustaleń faktycznych, stwierdzając, że analiza załączonych wykresówek potwierdziła, że wszystkie nie posiadają odpowiedniego numeru zatwierdzonego typu. Tym samym na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w świetle aktualnego w dniu wydania decyzji stanu prawnego, całkowicie zasadne jest nałożenie kary pieniężnej na podstawie l.p. 6.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d. w maksymalnej wysokości [...] zł. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. C. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 1) art. 93 u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu i uznanie, że karę pieniężną może nałożyć inny organ niż wymieniony w tej ustawie; 2) art. 104 ust. 1 u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu i uznanie, że przepisy uchwalone w innej ustawie mają zastosowanie do u.t.d.; 3) art. 10 ustawy z dn. 16 września 2011 r. o zmianie u.t.d. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący podniósł, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania, ale błędne zastosowanie i wykładnię przepisów prawa materialnego skutkującą wydaniem decyzji w sprawie przez organ nieuprawniony. W złożonej do Sądu wraz z aktami sprawy odpowiedzią na skargę, organ – [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga jest zasadna. Organy obu instancji dokonały bowiem błędnej interpretacji przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, a tym samym dopuściły się wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 1 kpa tj. z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jako podstawę materialnoprawną wydanej przez siebie decyzji [...] Komendant Wojewódzki Policji wskazał art. 92a ust. 1, 2 i 6, art. 93 ust. 1 w zw. z l.p. 6.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d. po jej nowelizacji dokonanej cyt. już ustawą z dn. 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz art. 8 ustawy z dn. 29 października 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. W uzasadnieniu podjętej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, zasadność zastosowania przepisów u.t.d. z uwzględnieniem nowelizacji dokonanej 16 września 2011 r. organ Policji widzi w art. 10 ustawy nowelizacyjnej, stosownie do którego "przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie". Powyższa ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. (art. 11 cyt. ustawy). W ocenie organu oznacza to, że organ prowadzący postępowanie administracyjne po dniu 1 stycznia 2012 r. na podstawie protokołu kontroli sporządzonego przed dniem 1 stycznia 2012 r., może nałożyć karę pieniężną za naruszenia wymienione w załączniku nr 3 do ustawy w brzmieniu wynikającym z ustawy nowelizacyjnej. Natomiast swoją właściwość do wydania decyzji w sprawie organ Policji upatruje w art. 8 cyt. ustawy z dn. 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw stosownie do którego "postępowania w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenia, za które ustawa z dn. 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną, ujawnione przez funkcjonariuszy Policji przed dniem 1 stycznia 2012 r. prowadzone będą na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ujawnienia naruszenia". [...] Komendant Wojewódzki Policji wywodzi z zestawienia tych uregulowań, że art. 8 ustawy z dn. 29 października 2010 r. jest przepisem szczególnym wobec u.t.d., bowiem zawiera w sobie ograniczenie przedmiotowe jedynie do naruszeń stwierdzonych przed 1 stycznia 2012 r., a więc ujawnionych przed ściśle określoną datą oraz naruszeń o już ograniczonej dającej się określić ilości. Powyższy pogląd jest niezasadny. Wspomniana ustawa nowelizacyjna z dn. 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z przypisem 1 zmieniła m.in. ustawę z dn. 29 października 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przez uchylenie z dniem 1 stycznia 2012 r. art. 8 – 10 cyt. ustawy (vide system informacji prawnej Lex Omega wraz z uwagami do tekstów ww. ustaw opublikowanych w Dz. U. nr 244/2011 r. poz. 1454 oraz w Dz. U. nr 225/2010 r., poz. 1466). W związku z powyższym twierdzeniem, że art. 8 ustawy z dn. 29 października 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (...) jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy z dn. 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (...) - są niczym nieuzasadnione i wynikają z błędnej interpretacji tych przepisów przez organ Policji. Ponadto nie do zaakceptowania jest wykładnia powyższych przepisów, która prowadzi do przyjęcia podstawy prawnej nałożonej kary pieniężnej z przepisów u.t.d., natomiast właściwość organu wyprowadza z przepisów ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym. Jest to wzajemnie sprzeczne, wykluczające się i jako takie niezgodne z przyjętymi zasadami wykładni prawnej. Przepis art. 93 u.t.d., na który powołuje się organ Policji (w brzmieniu nadanym mu ustawą nowelizacyjną z dn. 16 września 2011 r.), gdyby organ odczytał go w całości w ust. 4 stanowi, że "funkcjonariusz Policji, który ujawni naruszenie, za które niniejsza ustawa przewiduje karę pieniężną, przekazuje dokumenty z przeprowadzonej kontroli właściwemu ze względu na miejsce kontroli wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego". W przypadku, o którym mowa w ust. 4, postępowanie administracyjne prowadzi i decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje wojewódzki inspektor transportu drogowego (art. 93 ust. 5 cyt. ustawy). Sens tych uregulowań jest jasny i czytelny, postępowania z naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego ujawnione w toku kontroli przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Policji – prowadzi i decyzje wydaje właściwy organ ITD. Powyższe uregulowanie wynika m.in. z postulatów formułowanych przez przedstawicieli Policji, aby odciążyć Policję od czynności pozapolicyjnych. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z powołanymi uregulowaniami, organy Policji powinny dokumenty z przeprowadzonej kontroli pojazdu należącego do skarżącego przewoźnika, przekazać według właściwości zgodnie z art. 93 ust. 4 i 5 u.t.d. właściwemu wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego. Stosownie do art. 19 kpa, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Natomiast stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 kpa nieważność decyzji stwierdza się, jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Powyższe uchybienie zaistniało w rozpoznawanej sprawie, gdyż jak to wykazano w przeprowadzonej analizie przepisów dotyczących właściwości organów w sprawach wynikających z u.t.d. po 1 stycznia 2012 r., organy Policji nie były właściwe do prowadzenia postępowania i wydawania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez skarżącego A. C. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. Orzeczenie w pkt 2 wyroku wynika z art.152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.