I FZ 555/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-09
Skład orzekający: Arkadiusz Cudak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, jeśli jego deklarowane wydatki znacznie przekraczają deklarowane dochody, a przedstawione przez niego oświadczenie majątkowe jest niepełne i budzi wątpliwości co do jego wiarygodności?Ratio decidendi
Zażalenie skarżącego jest niezasadne, ponieważ nie wykazał on należycie swojej sytuacji materialnej, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd I instancji zasadnie uznał, że przedstawione przez skarżącą oświadczenie majątkowe jest niepełne i budzi wątpliwości co do wiarygodności, zwłaszcza w kontekście rozbieżności między deklarowanymi dochodami a ponoszonymi wydatkami oraz braku wyjaśnienia źródeł finansowania tych wydatków.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając oświadczenie o swojej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił ten wniosek, uznając oświadczenie za niewiarygodne ze względu na znaczną rozbieżność między deklarowanymi dochodami (1.500 zł brutto miesięcznie) a wydatkami (4.240-5.049 zł miesięcznie), a także nieprzedstawienie wyciągu z rachunku firmowego, na który wpływały znaczne kwoty. Skarżąca złożyła zażalenie, powołując się na złą sytuację zdrowotną i konieczność ponoszenia kosztów leczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Po 761/12 oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 25 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. I SA/Po 761/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
W pisemnych motywach swojego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią złożonego przez skarżącą oświadczenia uzyskuje ona miesięczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.500,00 zł brutto, jej rodzice natomiast otrzymują świadczenia emerytalne. Skarżąca posiada nieruchomość zabudowaną domem jednorodzinnym o pow. 170 m2 , samochód osobowy marki Volkswagen Golf III z 1986 r., samochód dostawczy Mercedes Sprinter z 2001 r., o wartości 20.000,00 zł. Ponadto ani skarżąca, ani żadna z osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów.
Po stronie wydatków z oświadczenia skarżącej wynikało, że miesięczne utrzymanie jej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi od 4,240,00 zł do 5.049,00 zł. Skarżąca spłaca ponadto kredyt w na zakup samochodu w kwocie 423,59 zł miesięcznie.
W ocenie Sądu fakt, iż ujawnione wydatki skarżącej znacznie przekraczają jej dochody podważał wiarygodność złożonego oświadczenia majątkowego. Sąd podkreślił, że z załączonych kserokopii faktur za media, ubezpieczenie OC, telefon i Internet wynika, iż płatności te są regulowane w terminie, co może dziwić w odniesieniu do kwot, którymi skarżąca, jak twierdzi, dysponuje.
Sąd zwrócił ponadto uwagę na fakt, że na konto osobiste skarżącej w czerwcu 2012 r. dwukrotnie wpłynęło ponad 9.000,00 zł z jej rachunku firmowego. Wezwanie o nadesłanie przez skarżącą wyciągu z tego rachunku okazało się natomiast bezskuteczne.
W tym stanie sprawy Sąd I instancji uznał, że złożone przez skarżącą oświadczenie jest niepełne, w szczególności w kwestii uzyskiwanych dochodów.
Na powyższe orzeczenie skarżąca, działająca za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego złożyła zażalenie, w którym wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie jej od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu skarżąca powołała się na swoją złą sytuację zdrowotną, o której informowała Sąd I instancji. Stwierdziła, że cierpi na schorzenia psychiczne oraz narządu ruchu przez co nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia. Taki stan rzeczy powoduje natomiast, że skromne dochody, które posiada musi przeznaczać na koszty leczenia, zakup najtańszej żywności oraz podstawowe opłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził co następuje:
Zażalenie jest niezasadne. Na wstępie należy zauważyć, że podobna sprawa z zażalenia I. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, była już przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 534/12. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko i argumentację zaprezentowaną w powołanym wyżej orzeczeniu.
Przed przystąpieniem do oceny złożonego zażalenia należy wspomnieć, że skarżąca wnioskowała o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Wniosek w tym zakresie sąd uwzględnia, jeśli wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.")
W związku z powyższym wydaje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków.
Nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że w sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne wydają się niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany powyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i jest zmuszony odmówić przyznania prawa pomocy.
W sprawie rozpoznawanej Sąd I instancji nie dał wiary twierdzeniom skarżącej w zakresie uzyskiwanych przez nią dochodów. Wynikało to z dość oczywistego ustalenia, że ponoszone wydatki w znaczny sposób przekraczają środki finansowe, które to skarżąca ma ponoć jedynie do dyspozycji. Złożone zażalenie w żadnej mierze tych wątpliwości nie wyjaśnia, a zatem źródła finansowania uiszczanych terminowo opłat oraz wskazanych we wniosku kosztów utrzymania pozostają niewyjaśnione.
Podkreślić należy, że argumentacja zażalenia w kontekście orzeczenia Sądu I instancji wydaje się całkowicie chybiona. Sąd I instancji nie kwestionował bowiem wydatków skarżącej, a jedynie wyraził uzasadnioną zresztą wątpliwość w zakresie finansowania tychże wydatków. Po lekturze zażalenia tut. Sąd może w zasadzie jedynie uzupełnić stan faktyczny sprawy o kolejne wydatki, tzn. koszty leczenia, które wraz z pozostałymi opłatami skarżąca, dysponującą rzekomo dochodem w kwocie 1.500,00 zł miesięcznie, terminowo reguluje. Skarżąca ani słowem nie odnosi się natomiast do zasadniczych powodów, dla których jej wniosek nie został uwzględniony. Nie wyjaśnia w jaki sposób ze skromnych dochodów jest w stanie terminowo uiszczać opłaty, które znacznie ten dochód przewyższają. Nie wyjaśnia również dlaczego konsekwentnie odmawia przedstawienia wyciągu z konta firmowego.
Zgodzić należało się zatem z Sądem I instancji, że przedstawione przez skarżącą okoliczności budzą poważne wątpliwości. Powoduje to, że twierdzeniom skarżącej, odnośnie uzyskiwanych dochodów, nie sposób dać wiary.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło