I OSK 1724/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-18

Skład orzekający: Wiesław Morys, Ewa Dzbeńska, Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarząd powiatu posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu powiatu, a jeśli nie, czy skutkuje to odrzuceniem skargi, czy jej oddaleniem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarząd powiatu posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu powiatu, o ile zadanie to nie jest zastrzeżone do wyłącznej właściwości rady powiatu. Brak legitymacji procesowej zarządu powiatu skutkuje oddaleniem skargi, a nie jej odrzuceniem. W niniejszej sprawie, mimo że WSA błędnie uznał brak legitymacji zarządu, wyrok odpowiadał prawu, ponieważ skarga Powiatu K. i Skarbu Państwa była nieuzasadniona co do meritum.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z 1950 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa. Minister Gospodarki dwukrotnie stwierdził nieważność tego orzeczenia, wskazując na różne podstawy prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi Powiatu K. i Skarbu Państwa, uznając m.in. brak legitymacji procesowej Zarządu Powiatu do wniesienia skargi. Powiat K. i Skarb Państwa wnieśli skargi kasacyjne, kwestionując m.in. ocenę skutków prawnych orzeczenia nacjonalizacyjnego oraz legitymację procesową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne Powiatu K. i Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Powiatu K. i Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1530/12 w sprawie ze skarg Powiatu K. i Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. oddala skargi kasacyjne, 2. zasądza od Powiatu K. na rzecz Ministra Gospodarki kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 18 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi Starosty K. i Powiatu K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Minister Gospodarki, po rozpoznaniu złożonego przez Starostę K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] września 1950 r., wydanego w przedmiocie przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa p.n. "[...]" Walcowania i Szpadlernia [...], M., pow. O. W uzasadnieniu organ administracji podniósł, że dawne przedsiębiorstwo "[...]" Walcowania i Szpadlernia [...], M., pow. O. prowadziło działalność na nieruchomości opisanej jako "Osada fabryczna R. M." o obszarze [...] morgów [...] pręty, która wchodziła w skład nieruchomości ziemskiej oznaczonej jako "Grunty wyłączone z dóbr L. pod nazwą R. M. o pow. 1891 ha 8,035 m2" i stanowiła własność S. J. F. W Łódzkim Dzienniku Urzędowym nr [...] z dnia [...] grudnia 1946 r. przedmiotowe przedsiębiorstwo zostało umieszczone w [...] wykazie przedsiębiorstw przechodzących na własność państwa na podstawie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17 ze zm.), dalej ustawa nacjonalizacyjna. A. F. (żona S. F.) zgłosiła w dniu [...] stycznia 1947 r. zarzuty do Wojewódzkiej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w Łodzi w związku z umieszczeniem ww. fabryki w wykazie przedsiębiorstw objętych procesem nacjonalizacji. Postanowieniem z dnia [...] maja 1947 r. Wojewódzka Komisja ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w Łodzi postanowiła przekazać Ministrowi Przemysłu i Handlu wniosek o przejęcie ww. fabryki na własność państwa lub osób prawnych prawa publicznego. Odwołanie od powyższego postanowienia złożyła ponownie A. F. Główna Komisja ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw Państwowych w Warszawie postanowiła w całości umorzyć postępowanie, uznając, że przedsiębiorstwo przeszło na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej i wobec tego nie zachodziły przesłanki do jego nacjonalizacji. Pomimo powyższego orzeczenia, przedsiębiorstwo p.n. "[...]" Walcowania i Szpadlernia [...], M., pow. O., zostało umieszczone po raz kolejny w wykazie przedsiębiorstw, ogłoszonym tym razem w Łódzkim Dzienniku Urzędowym z 1950 r. nr [...], poz. [...] (brak dokładnej daty). Wydanie orzeczenia Nr [...] z dnia [...] września 1950 r. przez Ministra Przemysłu Lekkiego nastąpiło zatem z przekroczeniem terminu do wszczęcia postępowania administracyjnego, wskazanego w art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej, co zdaniem Ministra Gospodarki - wyrażonym w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. – stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Minister Gospodarki, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zmienił jednak stanowisko co do powodów stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1950 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2013 r. wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy nacjonalizacyjnej postępowanie w przedmiotowej sprawie mogło być prowadzone tylko na podstawie art. 2 tej ustawy. Minister Przemysłu Lekkiego w orzeczeniu z dnia [...] września 1950 r. nie wskazał, który z punktów ustępu 1 art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej był podstawą jego orzeczenia. Z uwagi na formę prawną przejętego przedsiębiorstwa organ zbadał dwie spośród 5 kryteriów nacjonalizacji zawartych w tym artykule, tj. ust. 1 lit. b) oraz e). Wskazane przepisy stanowiły, że bez odszkodowania przechodzą na własność Państwa przedsiębiorstwa: przemysłowe, górnicze, komunikacyjne, bankowe, ubezpieczeniowe oraz handlowe: b) obywateli Rzeszy Niemieckiej i byłego Wolnego Miasta Gdańska z wyjątkiem osób narodowości polskiej lub innej przez Niemców prześladowanej, e) osób, które zbiegły do nieprzyjaciela. Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście wskazanych kryteriów, Minister wskazał, że ponad wszelką wątpliwość ustalono, że J. F. był zasłużonym dla kraju obywatelem polskim. Informacja zawarta w protokole zdawczo - odbiorczym sporządzonym w dniu [...] września 1950 r., w której wskazano, że J. F. zgłosił w czasie okupacji przynależność do narodowości niemieckiej, a następnie zbiegł do nieprzyjaciela, nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Tym samym organy nacjonalizacyjne niewłaściwie zastosowały art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, skoro właściciel przedsiębiorstwa nie spełniał żadnej z przesłanek określonych szczegółowo w tym artykule. Dodatkowo organ naczelny wskazał, że objęcie procesem nacjonalizacji mienia, które stanowiło już własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, również stanowi rażące naruszenie prawa. W końcowej części decyzji Minister Gospodarki uznał, że orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] września 1950 r. nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Na decyzję ostateczną skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Starosta K. oraz Powiat K., wnioskując o uchylenie decyzji i podnosząc, że w sprawie nie brał udziału Powiat K. Ponadto wskazano, że orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego wywołało nieodwracalny skutek prawny. Oddalając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności zauważył, że skargi zostały złożone przez Starostę K. oraz Powiat K. (ta skarga została podpisana przez przewodniczącego oraz wiceprzewodniczącego zarządu). Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), dalej u.s.p., starosta kieruje bieżącymi sprawami powiatu i reprezentuje powiat na zewnątrz. Natomiast według art. 26 ust. 1 u.s.p. organem wykonawczym powiatu jest zarząd powiatu. Status zarządu powiatu, jako organu wykonawczego, określony został w art. 32 przez wskazanie jego zasadniczych zadań. Zarząd powiatu wykonuje uchwały powiatu i zadania powiatu określone przepisami prawa. Zatem zarząd powiatu jako organ wykonawczy powiatu oraz starosta jako jego przewodniczący, posiadają odrębne i niezależne od siebie uprawnienia. Jedno z nich dotyczy reprezentowania powiatu na zewnątrz, które przynależy do starosty, który jedynie był uprawniony do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji stwierdził zatem, że brak legitymacji skarżącego Zarządu Powiatu K. powoduje oddalenie jego skargi w wyroku, nie zaś jej odrzucenie w postanowieniu. Rozpoznając zaś skargę wniesioną przez Starostę K., Sąd I instancji zauważył, że Starosta nie kwestionuje faktu, że orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] września 1950 r. jest dotknięte wadą nieważności. Zdaniem skarżącego orzeczenie to wywołało jednak nieodwracalne skutki prawne. Tymczasem w sprawie ustalono, że decyzją Wojewody K. z dnia 14 września 1993 r. stwierdzono nabycie przez [...] Zakłady Narzędzi Gospodarczych z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania gruntu Skarbu Państwa o powierzchni 0,6900 ha, oznaczonego jako działki nr [...] zaś decyzją Wojewody K. z dnia [...] września 1993 r. stwierdzono nabycie na rzecz tego samego podmiotu prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow. 4,200 ha, oznaczonego jako działki nr [...]. Działki te odpowiadają nieruchomości objętej kwestionowanym orzeczeniem nacjonalizacyjnym. Prawo użytkowania działek nr [...] o ogólnej powierzchni 1,44 ha nabył Powiat K. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2004 r. od Syndyka Masy Upadłości ww. zakładów. Oznacza to, że skutki prawne związane z nabyciem z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. działek o łącznej powierzchni 1,44 ha na mocy ww. decyzji Wojewody K. z dnia [...] września 1993 r. oraz następne czynności zbycia lub przeniesienia praw do tego majątku na rzecz kolejnych osób, nie mogą być wiązane z orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] września 1950 r. Zatem to nie wskazana decyzja nacjonalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne. Po niej nastąpiły wyżej wymienione decyzje uwłaszczeniowe, a następne doszło do zawarcia umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego. Uprawnione było więc stanowisko, że to nie przedmiotowa decyzja nacjonalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ewentualne nieodwracalne skutki prawne należy wiązać z późniejszymi umowami cywilnoprawnymi, poprzedzonymi decyzjami uwłaszczeniowymi. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 18 marca 2013 r. skargi kasacyjne złożyli Powiat K. oraz Starosta K. reprezentujący Skarb Państwa. Zaskarżając wyrok w całości Powiat K. zarzucił mu naruszenie: 1/ art. 49 § 1 w zw. art. 46 § 1 pkt 4 i art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., wobec niewezwania Powiatu K. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie podpisu przez Starostę K., 2/ art. 50 § 1 p.p.s.a. wobec oddalenia skargi ze względu na brak legitymacji do jej wniesienia przez Zarząd Powiatu, mimo że wnoszącym skargę był Powiat K., a nie Zarząd Powiatu K.. Wskazując na powyższe naruszenia Powiat K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Z kolei Starosta K., reprezentujący Skarb Państwa, zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu naruszenie: 1/ art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 156 § 2 k.p.a., wobec ustalenia, że orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych, 2/ art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a w zw. z art. 28, 29 i 61 § 4 k.p.a, wobec nieustalenia prawidłowo stron postępowania i niebrania w nim udziału przez Powiat K. i [...] Zakłady Narzędzi Gospodarczych w upadłości i nieokreślenia, w jakim charakterze w postępowaniu bierze udział Starosta K.. Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargi kasacyjne Minister Gospodarki wniósł o ich oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skarg kasacyjnych. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna Powiatu K. częściowo zawiera usprawiedliwione podstawy, z kolei skarga kasacyjna Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę K. jest nieuzasadniona. W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty stawiane przez Powiat K., odnoszące się do tej części uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, który uznał, że w imieniu powiatu skargi do Sądu nie mógł złożyć Zarząd Powiatu. Za niezasadne należy uznać w pierwszej kolejności zarzuty sformułowane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczące braków formalnych skargi. W ocenie autora skargi kasacyjnej doszło do naruszenia art. 49 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 i art. 57 § 1 p.p.s.a., bowiem Sąd I instancji powinien wezwać do uzupełnienia braków skargi, a po jej ewentualnym nieuzupełnieniu – odrzucić skargę. Tymczasem Sąd I instancji nie uznał na żadnym etapie postępowania, że skarga Powiatu K. zawierała braki. Niezrozumiała jest zatem ta część zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd uznał jedynie, że Zarząd Powiatu nie ma legitymacji do złożenia w imieniu Powiatu skargi do sądu administracyjnego. Podstawą oddalenia skargi Powiatu K. nie były braki skargi, a fakt jej złożenia przez Zarząd Powiatu, a nie przez Starostę. Poglądu tego Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela, co skutkuje zasadnym zarzut naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.), dalej u.s.p., zarząd powiatu jest organem wykonawczym powiatu. Zarząd powiatu wykonuje uchwały rady powiatu i zadania powiatu określone przepisami prawa (art. 32 ust. 1 u.s.p.). Normę wynikającą z tego przepisu należy odczytywać w taki sposób, że chodzi w niej o określone przepisami prawa zadania powiatu, a nie o zadania zarządu powiatu. Sformułowanie "określone przepisami prawa" odnosi się bowiem bezpośrednio do zadań powiatu, a nie do zadań zarządu powiatu. Zarząd powiatu nie musi zatem poszukiwać przepisu prawa, który przewidywałby kompetencję specjalnie dla zarządu powiatu. Kompetencja zarządu powiatu istnieje wówczas, kiedy według przepisów prawa zadanie należy do powiatu, a nie ma przepisu ustawy, który przewiduje wyłączną właściwość rady powiatu. Wprawdzie w art. 32 ust. 2 u.s.p. wymieniono jako przykładowe (użyto sformułowania "w szczególności") pięć różnych zadań zarządu powiatu, tym niemniej dla oceny, czy zarząd powiatu może wnieść w imieniu powiatu skargę do sądu administracyjnego w sprawie, w której powiat posiada interes prawny, ważniejsza jest treść art. 32 ust. 1 u.s.p. w powiązaniu z art. 12 (określającym, co należy do wyłącznej właściwości rady powiatu). Skoro zatem do właściwości zarządu powiatu należy, oprócz wykonywania uchwał rady powiatu, wykonywanie wszystkich zadań powiatu określonych przepisami prawa, to można to uznać za swoiste domniemanie właściwości zarządu powiatu w zakresie wykonywania zadań powiatu w sprawach, które nie są zastrzeżone do wyłącznej właściwości rady powiatu. Nie oznacza to oczywiście, że skargę do sądu administracyjnego w imieniu powiatu może złożyć tylko jego zarząd. Może to uczynić także starosta, na podstawie wskazanego przez Sąd I instancji art. 34 ust. 1 u.s.p., stanowiącego m.in., że starosta reprezentuje powiat na zewnątrz. Jednakże żaden przepis u.s.p. nie wyłącza możliwości złożenia takiej skargi również przez zarząd powiatu. Odnosząc się zaś do skargi kasacyjnej Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę K. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie może ona przynieść oczekiwanego rezultatu. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów sformułowanych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej sformułował w nim zarzut naruszenia szeregu przepisów k.p.a. w powiązaniu z przepisami p.p.s.a., lecz uzasadnienie zarzutu dotyczyło wyłącznie błędnego, w jego ocenie, uznania przez Sąd I instancji, że decyzja Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] września 1950 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Ocenić więc należy wyłącznie zarzut naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. Pozostałe wskazane w tym punkcie przepisy k.p.a. (art. 7, 8, 77 § 1 i 80) dotyczą postępowania wyjaśniającego, ale w tym zakresie Starosta nie uzasadnił zarzutów, skupiając się wyłącznie na wadliwej ocenie skutków prawnych wywołanych przez decyzję z dnia [...] września 1950 r., jakiej dokonał Sąd I instancji. Podkreślić zatem należy, że Sąd I instancji oddalił skargę złożoną przez Starostę K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2012 r. W decyzji tej organ jako jedną z podstawowych przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] września 1950 r. wskazał okoliczność, że w momencie jej wydania nieruchomość, na której znajdowała się fabryka (a więc i sama fabryka), była już własnością Skarbu Państwa. W uzasadnieniu postanowienia Głównej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w Warszawie z dnia [...] września 1948 r. (o umorzeniu postępowania w sprawie nacjonalizacji przedmiotowej fabryki) znajduje się jednoznaczne stwierdzenie, że "z pism złożonych przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych z [...].9.1948 Nr [...] wynika, że przedsiębiorstwo wyżej wskazane przeszło na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej i wobec tego nie zachodziła przesłanka nacjonalizacji tego przedsiębiorstwa". Ponadto w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Sądu Grodzkiego w K., Oddział Ksiąg Wieczystych, nr [...] z dnia [...] września 1948 r., że tytuł własności gruntów wyłączonych z dóbr L. pod nazwą R. M., w skład których wchodzi również Osada fabryczna R. M., został przepisany na rzecz Skarbu Państwa na podstawie pisma Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Łodzi z dnia [...] lipca 1946 r., jako przejętych i przeznaczonych na reformę rolną na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r., w brzmieniu z obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych (Dz.U. R.P. Nr 3, poz. 13). Organ w swojej decyzji wskazał również, że w wykazie hipotecznym księgi wieczystej hip nr [...], R. M., gdzie jako grunty wyłączone z dóbr L. pod nazwą R. M. o pow. 1891 ha 8,035 m2, wskazano Osadę fabryczną R. M. zawierającą obszaru [...] morgów i [...] pręty. Okoliczność objęcia tej nieruchomości reformą rolną potwierdza także treść protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] lutego 1945 r. w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku R. M., położonego w gminie R. M., pow. K., stanowiącego własność obyw. F. /F./ S., w którym zostało wyszczególnione mienie objęte dekretem. W protokole tym stwierdzono, że opisanie granic następuje według działów i w dziale d/ widnieje zapis: Fabryka Szpadli i Gwoździ "[...]" pow. O. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że ustaleń tych skarżący kasacyjnie nie zakwestionował w skardze kasacyjnej. Skupił się on jedynie na okolicznościach późniejszego obrotu nieruchomościami wchodzącymi przed laty w skład fabryki, wyciągając z tego wniosek, odmienny od stanowiska Sądu I instancji, że wskutek tego obrotu (sam Powiat K. w 2004 r. nabył m.in. prawo użytkowania wieczystego działek będących własnością Skarbu Państwa, na których obecnie znajduje się muzeum techniki) doszło do nieodwracalnych skutków prawnych, czego początkiem miała być decyzja nacjonalizacyjna z dnia [...] września 1950 r. Jednakże decyzja ta nie mogła wywołać nieodwracalnych skutków prawnych, co skutkowałoby niemożnością stwierdzenia jej nieważności, nie wywołała bowiem żadnych skutków. Jedynym skutkiem, jaki miała wywołać, było bowiem przejście prawa własności fabryki (a więc i wchodzących w jej skład nieruchomości) na własność Państwa. Skoro jednak owe nieruchomości już w momencie wydania decyzji stanowiły własność Skarbu Państwa, to decyzja ta była bezprzedmiotowa i jako taka nie wywołała żadnych skutków, nie wywołała więc i nieodwracalnych. Nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu także zarzuty wskazane w pkt 2 skargi kasacyjnej wniesionej przez Starostę K.. Przede wszystkim za stronę postępowania nie mogły być uznane [...] Zakłady Narzędzi Gospodarczych, bowiem w momencie wszczęcia postępowania, jak i w jego toku oraz w dacie wydania decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2011 r. i z dnia [...] maja 2012 r., zakłady te nie dysponowały żadnym prawem do nieruchomości. Zbyły je (prawo użytkowania wieczystego) bowiem na rzecz Powiatu K. aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2004 r. (jak to wskazuje sam autor skargi kasacyjnej). Niezrozumiały jest także zarzut niebrania udziału w postępowaniu administracyjnym Powiatu K. Autor skargi kasacyjnej nie przeczy wprawdzie, że pisma o wszczęciu postępowania, a także pozostałe pisma i decyzje administracyjne, doręczane były Staroście (także poprzez urząd starostwa), jednakże zdaje się uważać, że w ten sposób udział w postępowaniu brał jedynie Skarb Państwa, którego starosta reprezentuje w sprawach gospodarowania nieruchomościami, w myśl art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518). Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi żadnego powodu, by pisma bądź decyzje administracyjne doręczać temu samemu podmiotowi dwukrotnie, z uwagi na fakt, że może reprezentować dwa podmioty – jak w niniejszej sprawie (Powiat K. i Skarb Państwa). Skoro Starosta był informowany o wszystkich czynnościach postępowania, jak również odbierał zapadłe w tym postępowaniu decyzje, to uznać należy, że w postępowaniu brał udział nie tylko Skarb Państwa, którego Starosta reprezentował, ale także Powiat K., który również był reprezentowany przez tego Starostę. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że skarga kasacyjna Powiatu K. zawiera zarzuty częściowo zasadne. Tym niemniej zaskarżony wyrok Sądu I instancji oddalał skargi na decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] maja 1950 r. Zważywszy, że skarga Powiatu K., jak i Skarbu Państwa były identyczne, zawierały takie same zarzuty i ich uzasadnienie, a Sąd I instancji rozpoznał jednak merytorycznie skargę Skarbu Państwa, to wynik rozpoznania skargi Powiatu K. musiał być również identyczny. Innymi słowy nawet, gdyby Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że Zarząd Powiatu może wnieść w imieniu Powiatu skargę do sądu administracyjnego, to rozpoznając tę skargę oddaliłby ją z tym samym uzasadnieniem, co skargę Skarbu Państwa. Zgodnie zaś z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z dyspozycji tej normy wynika, skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas, gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Oczywiście dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Obecnie zatem wyrażenie w niniejszym wyroku innej oceny prawnej niż Sąd pierwszej instancji powoduje, że wiążąca jest ocena przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło