VI SA/Wa 1125/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę VI SA/Wa 1125/12 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] marca 2012 roku, nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 roku, nr [...] o nałożeniu na M. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. W. [...] w R. kary pieniężnej w wysokości 20400 złotych. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] października 2011 roku w miejscowości [...] na ul. [...] (droga gminna) zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował Pan P. P., który wykonywał przewóz drogowy piasku na rzecz przedsiębiorcy pana M. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. Wyniki kontroli zostały zawarte w protokole z dnia [...] października 2011 roku. Następnie pismem z dnia [...] października 2011 roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w podmiocie zgodności wykonywania przewozu drogowego z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm.) i przepisami wykonawczymi do w/w ustawy. Po przeprowadzeniu postępowania organ decyzją z dnia [...] listopada 2011 roku, nr [...] nałożył na M. W. [...] karę w wysokości 20400 złotych za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton dla : 1) pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, 2) potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m, oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła jej naruszenie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 pkt. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz art. 7 k.p.a. Zdaniem odwołującego się to załadowca bez woli i wiedzy nabywcy odmierzył nadmierną ilość piasku. Zatrzymanie pojazdu nastąpiło ok. 500 metrów od P. – miejsca załadunku w związku z czym nie jest możliwe, aby nastąpiło podczas przejazdu przesuniecie ładunku. Poza tym łączna masa zestawu pojazdów powinna wynosić 40,5 t, mając na uwadze wagę ładunku wpisaną do dokumentu przewozowego oraz masy własnej pojazdu i naczepy, natomiast podczas kontroli stwierdzono, że łączna masa wyniosła 43,4 tony. Załadowanie większej ilości piasku, zdaniem odwołującego się, mogło nastąpić w wyniku awarii ładowarki podczas załadunku, gdzie czynności te dokończono sprzętem bez wagi. W związku z powyższym według oceny strony zaskarżona decyzja winna być uchylona zaś postępowanie dowodowe należy uzupełnić w zakresie przesłuchania kierowcy Pana P. P. na okoliczność przebiegu załadunku. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję z dnia [...] marca 2012 roku, nr [...], którą zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymał w całości w mocy. Organ II instancji po przeprowadzeniu ponownego postępowania stanął na stanowisku, iż bezspornym jest , ze kierowca pan P. P. jadąc droga gminną w [...] pojazdem marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] przekroczył dopuszczalne naciski osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t , dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości między osiami składowymi większej niż 1,3 m oraz doszło też do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego. Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. Zatem podmiot wykonujący przewóz przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych leży niewątpliwie w interesie przewoźnika. Nie kto inny, ale podmiot wykonujący przewóz jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie tych regulacji. To przewoźnik decyduje o wyborze trasy czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu dlatego też, zobowiązany jest tak układać swoje relacje z załadowcami, aby nie dochodziło do naruszenia obowiązujących przepisów. Obecnie obowiązujące przepisy ( art. 13g ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych ) w określonych warunkach przewidują możliwość dodatkowego nakładania kar pieniężnych także na inne podmioty tj. nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, ale nałożenie tej kary nie wyklucza odpowiedzialności przewoźnika. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 5 ust .2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, albowiem obok przekroczenia nacisków na osie zespołu pojazdów miało miejsce również przekroczenie masy całkowitej pojazdu. Poza tym strona nie wykazała, aby nie miała wpływu na powstanie naruszenia i dołożyła należytej staranności w realizacji czynności związanych z pojazdem. W szczególności za bezpodstawną należy uznać argumentację strony odnośnie możliwości awarii ładowarki. Nawet przyjmując, że owa awaria mogłaby nastąpić to jednocześnie należy stwierdzić, że strona powinna była w takim wypadku zachować wyjątkową staranność przy załadunku, a więc rozważyć możliwość zmniejszenia ładunku, aby pozostać w zgodzie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2012 roku nr [...] M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie: 1. prawa materialnego, a to przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przez zaniechanie zastosowania tej normy, podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny prowadzi do wniosku, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia i dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z wykonywaniem przejazdu, 2. prawa procesowego, a to przepisu art. 7 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia z urzędu różnicy pomiędzy wagą deklarowaną w dokumencie przewozowym, a rzeczywistym ciężarem ujawnionym w trakcie kontroli i zaniechanie ustalenia przyczyn tej różnicy. Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła : 1) o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 roku i umorzenie postępowania administracyjnego zgodnie z powołaną wyżej normą art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że o ile stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia [...] marca 2012 roku miało uprzednio teoretyczne usprawiedliwienie w brzmieniu przepisów i ich wykładni dokonywanej w sądownictwie administracyjnym o tyle od 18 października 2011 roku regulacja art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw zerwała z dotychczasowym modelem nakładania kar pieniężnych. Interpretacja art. 5 ust. 2 pkt 1a i 1b z uwagi na brak spójnika pomiędzy wymienionymi przesłankami prowadzi do wniosku, że do umorzenia postępowania wystarczające jest spełnienie którejkolwiek z przesłanek i nie jest tu potrzebna ich koniunkcja. Sposób sformułowania normy i odwołanie się m.in. do pojęcia należytej staranności, zdaniem skarżącego, pozwala przyjąć, że ustawodawca zmodyfikował zasady nakładania kar pieniężnych i oparł je na zasadzie zawinienia. Według oceny strony, zgodzić się trzeba z Głównym Inspektorem Transportu Drogowego w tej części, gdy wywodzi, że co do skarżącego, z uwagi na zawodowy charakter jego działalności obowiązuje podwyższony miernik staranności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nigdzie jednak nie wskazano jakich konkretnie czynności nie podjął skarżący i w jaki sposób mógł zapobiec zdarzeniu. Organ II instancji pominął także w swoich rozważaniach naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 1b ustawy o drogach publicznych. Pojęcie "nie miał wpływu na powstanie naruszenia" winno być interpretowane w kategoriach winy osoby trzeciej. W założeniu zmiany dokonane ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 roku miały zerwać z dotychczasową zasadą, że kara pieniężna nakładana jest niezależnie od zawinienia przedsiębiorcy wykonującego przewóz, ma charakter obiektywny i nie jest możliwe jej miarkowanie. Tymczasem organ administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zupełnie pominął kwestie odpowiedzialności załadowcy. Jeżeli odrzuci się wersję, że urządzenia pomiarowe były niesprawne, to ładunek był większy co najmniej o 2,9 tony niż wynikający z dokumentów przewozowych. Jasne jest, że w obrocie gospodarczym nikt nie zamierza sprzedać większej ilości towaru. Tym samym zasadne jest założenie, że załadowca bez wiedzy i woli nabywcy odmierzył nadmierne ilości piasku. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wyjaśnił wszystkich okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem nie przesłuchał w charakterze świadka operatora ładowarki i kierowcy przez co ewidentnie naruszył art. 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje: Zgodnie z art. 1§ 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym, w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c) a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W złożonej skardze M. W. nie kwestionuje wyników ważenia, zawartych w protokole, uważa natomiast, że nie ponosi odpowiedzialności za powstałe naruszenie. Według jego oceny do przekroczenia dopuszczalnych nacisków oraz masy pojazdu doszło wyłącznie wskutek działań załadowcy piasku. Z tym stanowiskiem skarżącego nie sposób jest się zgodzić. Do kontroli pojazdu skarżącego doszło w dniu [...] października 2011 roku, w dniu [...] października 2011 roku organ powiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się ostateczną decyzją Głównego Inspektora Drogowego z dnia [...] marca 2012 roku. W myśl art. 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r. Nr 222, poz. 1321),obowiązującego od dnia ogłoszenia tej ustawy tj. od dnia 18 sierpnia 2011 roku do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ust.1). Postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dokonał należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu po przewozie ładunków sypkich oraz drewna (ust. 2). Skarżący stoi na stanowisku, iż organy orzekające w sprawie naruszyły w/w przepis poprzez niedostateczne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym pominięcie dowodów zgłoszonych przez niego w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy podnieść, iż art. 5 ust. 2 w/w ustawy nowelizacyjnej nie zniósł całkowicie odpowiedzialności przewoźnika za przejazd pojazdem nienormatywnym jedynie wprowadził jej modyfikację w razie zajścia okoliczności zawartych w tym przepisie. Według oceny Sądu wykazanie przesłanek, uzasadniających umorzenie postępowania w sprawie leżało po stronie skarżącego. Tymczasem nie przedstawił on żadnych okoliczności na potwierdzenie faktu, że dołożył on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem bądź nie miał wpływu na powstawanie naruszenia. Skarżący ograniczył się do zakwestionowania swojej odpowiedzialności wskazując, że do naruszenia doszło wskutek awarii ładowarki z wagą łyżki i załadunek ukończono wyczuciem operatora a więc w tej sytuacji winien odpowiedzieć wyłącznie załadowca. Tymczasem skarżący jako profesjonalny przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu powinien zakwestionować ten sposób ładowania piasku, który jak twierdzi dodatkowo kierowca był wilgotny. Strona nie wykazała ogólnie wymaganej staranności i nie zażądała zważenia całego pojazdu wraz z ładunkiem. Nie udokumentowała jakichkolwiek podjętych przez siebie działań, zmierzających do wykazania, że jej celem było zachowanie normatywności pojazdu. W tym stanie rzeczy nie było potrzeby przesłuchiwania załadowcy czy też powtórnie kierowcy pojazdu, skoro mieli oni zeznawać jedynie na okoliczność wadliwego sposobu ładowania piasku na pojazd. Organ uwzględnił w swoich rozważaniach powyższą okoliczność trafnie wywodząc, że skoro zaistniały takie fakty jak popsucie łyżki z wagą to tymbardziej przewoźnik powinien stosownie zareagować i nie godzić się na przeładowanie samochodu, którym następnie miał wykonywać przewóz. W tym stanie rzeczy istniały podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stosownie do art. 13g ust. 1b pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Wobec bezskuteczności zarzutów skargi, Sąd orzekł o jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.