I FSK 607/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-03
Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Grażyna Jarmasz, Dagmara Dominik-Ogińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w podatku od towarów i usług, pomimo złożenia odwołania od tej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przesłanki do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, określone w art. 239b Ordynacji podatkowej, zostały spełnione. Wskazano na istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, co uprawdopodobniono poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie innych należności oraz niewielką wartość majątku Spółki w stosunku do zobowiązania.Stan faktyczny
Spółka C. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w podatku VAT. Organ uzasadnił nadanie rygoru obawą niewykonania zobowiązania, wskazując na znaczną dysproporcję między wartością majątku Spółki a wysokością zobowiązania oraz toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności. Spółka kwestionowała te twierdzenia w zażaleniu i skardze do WSA. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. Zasądzono od C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia WSA del. Dagmara Dominik-Ogińska, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt I SA/Po 580/12 w sprawie ze skargi C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 16 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2007 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I SA/Po 580/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę C. sp. zo.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 16 kwietnia 2012 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2007 r.
Ze stanu faktycznego sprawy wynikało, że postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w P. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 3 listopada 2011 r.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadniona obawa, że Spółka nie ureguluje zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem decyzji z dnia 3 listopada 2011 r. Stwierdzona okoliczność świadczy o zaistnieniu przesłanki wymienionej w art. 239b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) polegającej na tym, że Spółka posiada majątek (aktywa trwałe) o wartości 30.609,09 zł., natomiast jest zobowiązana do zapłaty z tytułu ww. decyzji kwoty 7.465.307,00 zł plus odsetki, które wynoszą na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności kwotę 1.288.846,00 zł.
W zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania, nie zgadzając z twierdzeniem organu I instancji, że fakt złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 3 listopada 2011 r. oznacza brak zamiaru wykonania tej decyzji.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W skardze do WSA Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 120 § 1, art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 187 § 1 art. 191, art. 217 § 2, art. 210 § 3 i 4 w związku z art. 219, art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.
Sąd I instancji stwierdził, że istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ podatkowy I instancji zasadnie nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji.
W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji wydane w przedmiocie nadania nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 3 listopada 2011 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. W sprawie zaistniały bowiem przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1, pkt 2 i art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
Organ podatkowy posiadał informacje, z których wynikało, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Posiadanie przez organ wiedzy o prowadzeniu wobec zobowiązanej Spółki egzekucji z tytułu należności pieniężnej stanowiło ziszczenie się przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.W ocenie Sądu organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Za bezzasadny, zdaniem Sądu I instancji, uznać należy zarzut skargi dotyczący braku merytorycznego odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu do naruszenia przepisów o właściwości organu podatkowego. Organ odwoławczy przedstawił stronie, że zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214 ze zm.), rygor natychmiastowej wykonalności decyzji jest nadawany przez organ podatkowy, właściwy dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania kontrolnego, reprezentujący Skarb Państwa, który staje się wierzycielem obowiązków wynikających z tej decyzji. Organem podatkowym właściwym dla Spółki na dzień zakończenia postępowania kontrolnego był Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w P.
Sąd wywiódł, że nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego wynikającej z art. 127 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy rozpoznał bowiem ponownie sprawę rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 3 listopada 2011 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik skarżącego zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie zajętego przez Sąd I instancji stanowiska co do tego z jakich konkretnie powodów nie doszło do naruszenia art. 120 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 217 § 2 i art. 210 § 3 i 4 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał , że podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Należy bowiem zgodzić się z oceną Sądu I instancji, że w sprawie zaistniały przesłanki do nadania decyzji ostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności określone w art. 239 b Ordynacji podatkowej.
W orzecznictwie zwraca się uwagę, że fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 tej ustawy wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności.
Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia.
W rozpoznawanej sprawie w dostateczny sposób uzasadniono nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na istniejące prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
W szczególności wskazują na to okoliczności prowadzenia wobec Spółki postępowania egzekucyjnego dotyczącego innych należności pieniężnych . Skarżąca bowiem niezależnie od zaległości z tytułu podatku od towarów i usług posiada znaczne zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych. Zasadnie przy tym powołano okoliczności dotyczące braku majątku Spółki, na którym można by ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia .
Zważywszy, że trwałe aktywa Spółki wynoszą 30.609,09 zł, prawidłowa jest konkluzja, że rodzi to uzasadnioną obawę nieuregulowania kwoty wynikającej z przedmiotowej decyzji, w związku z czym za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów .
Uznając, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 i i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło