II SA/Wa 1292/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2012 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego E. P. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. zm.) i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] kwietnia 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą cofnął E. P. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że w związku z uzyskaniem informacji uzasadniających podejrzenie, że ww. może należeć do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji zobowiązał go dostarczenia aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego potwierdzającego, że może on posiadać broń. E. P. wykonał obowiązek i przedstawił żądane orzeczenia. Od orzeczenia lekarskiego organ złożył odwołanie do Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Badanie lekarskie w trybie odwoławczym zostało przeprowadzone i na jego podstawie orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. stwierdzono, że ww. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. W związku z powyższym organ wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia E. P. pozwolenia na broń. W toku prowadzonego postępowania strona ponownie przedłożyła pozytywne dla siebie, wydane w I instancji, w dniu [...] marca 2012 r. orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające brak przeciwwskazań do dysponowania przez nią bronią. Komendant wskazał, że tryb przeprowadzania badań oraz wydawania orzeczeń o zdolności do dysponowania bronią regulowany jest rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. nr 79, poz. 898 z późn. zm.). Badania lekarskie w trybie odwoławczym mogą być realizowane wyłącznie przez jednostki badawczo - rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy wymienione w § 5 ust. 4 powołanego rozporządzenia – zwane podmiotami odwoławczymi. Wydane przez podmiot odwoławczy orzeczenie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Przedmiotowe rozporządzenie nie przewiduje możliwości weryfikacji takiego orzeczenia poprzez przeprowadzenie ponownych badań przez uprawnionego lekarza. Organ podał, że podstawę prawną niniejszej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do tego przepisu organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego – ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania E. P. od powyżej określonej decyzji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w dniu [...] maja 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że odwołujący się nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną, o czym świadczy orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., w którym stwierdzono, iż E. P. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, iż ww. poddał się powtórnie badaniom w pierwszej instancji i uzyskał pozytywne orzeczenia. Nie podważają one bowiem wydanego w drugiej instancji, negatywnego dla odwołującego się ostatecznego orzeczenia lekarskiego. Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi wniesionej przez E. P., reprezentowanego przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono następujące zarzuty: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na dowolnym i sprzecznym z materiałem dowodowym przyjęciu przez organ odwoławczy i organ pierwszej instancji, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej, podczas gdy z ostatniego orzeczenia lekarza uprawnionego do badań lekarskich ubiegających się lub posiadających broń z dnia [...] marca 2012 r. (zdanie niedokończone), 2) rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 80 Kpa, poprzez pominięcie przy wydaniu decyzji przez organy obu instancji orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2012 r. dotyczącego stanu zdrowia skarżącego, które to orzeczenie nie zostało zakwestionowane przez organy administracji i stwierdzenie, że ww. orzeczenie nie ma znaczenia i nie może być brane pod uwagę przy wydaniu zaskarżonych decyzji i wydanie decyzji przez organy wyłącznie na orzeczeniu z dnia [...] marca 2012 r., podczas gdy organ administracji zobowiązany jest wydać decyzje na podstawie całokształtu materiału dowodowego w tym aktualnego orzeczenia o stanie zdrowia skarżącego, 3) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 78 Kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz nieprzeprowadzenie dowodu z orzeczenia z dnia [...] marca 2012 r., 4) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w zw. z § 4 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia dotyczącego badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez organy orzekające i przyjęcie, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią na podstawie orzeczenia z dnia [...] marca 2012 r., które zostało poprzedzone badaniami lekarskimi przez lekarza niebędącego uprawnionym do przeprowadzenia badań osób ubiegających się lub posiadających broń, podczas gdy z ww. norm prawnych wynika, iż badania dotyczące osób ubiegających się lub posiadających broń mogą przeprowadzić wyłącznie lekarze, w tym lekarz psycholog spełniający wymagania określone w § 4 i 6 powołanego rozporządzenia i posiadający zaświadczenie o wpisie do rejestru prowadzonego przez Wojewódzkiego Komendanta Policji. Pełnomocnik skarżącego podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odniósł się również do zarzutów podniesionych w skardze odmawiając im zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Rozpatrując skargę E. P. Sąd stwierdził, że Komendant Główny Policji, podejmując decyzję w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji, podejmując decyzje administracyjne są związane rygorem procedury administracyjnej. Powinny więc przestrzegać zasad postępowania administracyjnego. Dotyczy to szczególnie zasady praworządności (art. 6 kpa), zgodnie z którą w toku postępowania mają one przestrzegać przepisów prawa, zasady prawdy materialnej (art. 7 kpa) obligującej organ do podjęcia niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, zasady prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Nadto organy muszą także wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Zgodnie z obowiązującymi w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską przepisami ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. zm.) zarówno osoby ubiegające się o wydanie przedmiotowego pozwolenia, jak i osoby je posiadające, z uwagi na jej reglamentacyjny charakter, spełniać musiały określone przepisami prawa warunki, w tym zobowiązane były do legitymowania się odpowiednim stanem zdrowia do dysponowania bronią. I tak stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się m.in. osobom o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie także do osób posiadających pozwolenie na broń palną, albowiem w przypadku, gdy posiadacz broni należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 o broni i amunicji – właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń (art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Zakres badań lekarskich i psychologicznych, którym jest obowiązana poddać się osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń lub posiadająca pozwolenie na broń określają przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. nr 79, poz. 898 z późn. zm.). W § 8 tego rozporządzenia został uregulowany tryb wnoszenia odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydawanych na podstawie § 2 i 3 rozporządzenia przez upoważnionych do ich wydawania lekarzy i psychologów. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne. W przedmiotowej sprawie ostatecznym orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. wydanym – w wyniku wniesionego przez organ Policji odwołania – upoważniony lekarz z Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w [...] stwierdził, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Organy Policji wydające decyzje w ich uzasadnieniu wskazywały na wiążącą moc powyżej określonego orzeczenia i brak możliwości zweryfikowania stanu zdrowia skarżącego w ramach prowadzonego postępowania o cofnięcie przedmiotowego pozwolenia. Organy Policji będąc związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, nie mogą dokonywać ich oceny. Zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie byli zatem uprawnieni do kontrolowania prawidłowości wydania ostatecznego orzeczenia lekarskiego, a tym samym dopuszczenia dowodu z opinii biegłego lekarza na okoliczność stanu zdrowia skarżącego. W tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2005 sygn. akt OSK 1273/04 stwierdzając m.in., że ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w trybie § 8 rozporządzenia nie podlegają weryfikacji przez organy Policji. Jednakże w rozpoznawanej sprawie nie chodziło o weryfikację ostatecznego orzeczenia lekarskiego, a o fakt, iż skarżący przed wydaniem decyzji dostarczył do organu orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. wydane przez upoważnionego lekarza z Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w [...] stwierdzające, ze skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy o broni i amunicji. Orzeczenie to nie zostało przez organ Policji zaskarżone, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji stało się ostateczne. W ocenie Sądu, organy Policji co prawda były uprawnione do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu przedmiotowego pozwolenia w związku z ostatecznym orzeczeniem lekarskim z dnia [...] marca 2012 r., ale powinny to uczynić dopiero po wyjaśnieniu sprawy związanej z wydaniem orzeczenia z dnia [...] marca 2012 r. Zasadą działania organów administracji publicznej jest bowiem ich współdziałanie, nawet jeżeli nie wynika to wprost z przepisów prawa. Zgodnie z § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia, kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego. Przepis ten przesądza kto sprawuje kontrolę ale milczy co do możliwości jej zainspirowania. Nie oznacza to jednak, że kontrola nie może być przeprowadzona na wniosek organu Policji właściwego do wydawania lub cofania pozwolenia na broń, a w szczególności w sytuacji gdy zostały wydane całkowicie rozbieżne orzeczenia lekarskie. Reasumując, we wskazanym stanie faktycznym i prawnym organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy, czym naruszyły przepisy postępowania administracyjnego - art. 7, 8 i 77 § 1 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany jest usunąć stwierdzone uchybienie poprzez podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i być może w przyszłości zapobiegnie tego typu zjawiskom, które mają istotny wpływ na prowadzone postępowanie administracyjne. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnemu (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, zaś o kosztach w oparciu o art. 200 powołanej ustawy.