II OZ 727/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Ol 90/12 o odrzuceniu zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Ol 90/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił zażalenie A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015r., sygn. akt II SAB/Ol 90/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wnioski Andrzeja Zielińskiego o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to doręczone zostało na adres skarżącego, gdzie przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 16 kwietnia i 24 kwietnia 2015r., po czym zwrócono ją do Sądu w dniu 5 maja 2015r. W dniu 11 maja 2015r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wywiódł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w związku z naruszeniem art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 183 § 2 pkt 4, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej jako: "p.p.s.a"). Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając wniesione zażalenie przytoczył art. 194 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd podniósł, że w rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, że zaskarżone postanowienie doręczone zostało stronie skarżącej w dniu 30 kwietnia 2015r. Z adnotacji pracowników urzędu pocztowego widniejących na zwróconej przesyłce wynika bowiem, że stosownie do art. 73 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie, wobec nieobecności skarżącego pod wskazanym przez niego adresem zamieszkania, została złożona na okres 14 dni w urzędzie pocztowym, o czym dwukrotnie informowano skarżącego w odstępach 7-dniowych, pozostawiając mu zawiadomienie w skrzynce oddawczej. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, o którym mowa w § 1. Skoro przesyłka złożona została w urzędzie pocztowym w dniu 16 kwietnia 2015r., to 14-dniowy termin upłynął z dniem 30 kwietnia 2015r. W związku z tym siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 7 maja 2015r. Wniesione zażalenie opatrzone zostało datą 5 maja 2015r., jednak nadane zostało przesyłką pocztową dopiero w dniu 11 maja 2015r. (k. 367 akt sądowych). Datę tę należało uznać za dzień wniesienia zażalenia. Sąd podkreślił, że stosownie do art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Tym samym nadanie zażalenia w dniu 11 maja 2015r. było czynnością spóźnioną i przez to bezskuteczną (art. 85 p.p.s.a.). W zażaleniu A. Z. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu nieważność i bezprawność oraz rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść postanowienia. Postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950r., przez bezprawne pozbawienie strony skarżącej możności obrony swych praw przed WSA w Olsztynie w zakresie wniosku strony z dnia 5 lutego 2015r. o wyłączenie wskazanych tam osób sądowych WSA w Olsztynie oraz przez bezprawne pozbawienie strony konstytucyjnego prawa z ustawy p.p.s.a. do prawnego wnioskowania w zakresie tego ww. wniosku, co przesądza o nieważności skarżonego wyżej postanowienia, bo podjętego z naruszeniem wymogów prawa na skutek naruszenia art. 21 ustawy p.p.s.a. i w dodatku nierozpoznanym w ogóle do dnia niniejszej skargi przez WSA w Olsztynie mimo takiego prawnego sądowego ustawowego obowiązku rozpoznania w pierwszym rzędzie wniosku o wyłączenie wskazanych w nim sędziów i referendarzy sądowych WSA w Olsztynie, gdyż między innymi i Sędziego A. J. ze skarżonego wyżej postanowienia, czego ww. Sąd nie dopełnił; 2. art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 19 p.p.s.a., stanowiący o nieważności skarżonego postanowienia wskutek nieodpowiadającemu prawu składowi sądu ze względu na przyczyny prawne zakazu orzekania o sprawie przez ww. orzecznika zaskarżonego postanowienia na skutek podstaw prawnych z zakresu art. 21 ustawy p.p.s.a w zw. z art. 19 p.p.s.a skutkiem nierozpoznanego wniosku z dnia 5 lutego 2015r. o wyłączenie tego sędziego, co stanowi podstawy prawne zakazu orzekania o sprawie przez ww. orzecznika zaskarżonego postanowienia, bowiem w przeciwnym bądź razie wydany akt w sprawie z jego udziałem będzie w świetle prawa nieważny, gdyż wprost bezprawny, bo wydany z naruszeniem wymogów prawa; 3. art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 22 § 1 i 3 p.p.s.a. w skutek art. 19 p.p.s.a., z przyczyny prawnej wyłączenia sędziego orzekającego z wyżej skarżonego postanowienia wskazującej wprost na nieważność z mocy prawa zaskarżonego wyżej postanowienia, bowiem przez rozstrzygnięcie o sprawie niezgodnym z prawem składem sędziowskim, gdyż przez sędziego mającego prawny obowiązek odsunięcia się od sprawy i nieorzekania o niej na skutek nierozpoznanego do dnia niniejszej skargi wniosku strony z dnia 5 lutego 2015r. o jego wyłączenie, a zatem sędziego podlegającemu prawnemu z mocy prawa od sprawy wyłączeniu, co rzutuje na brak poprawności w działaniu sądu orzekającego i naruszeniu wymogu art. 22 § 1 i 3 p.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o sprawie przez sąd w pierwszej instancji wskutek art. 19 p.p.s.a. i przyczyn wyłączenia sędziego orzekającego z wyżej skarżonego postanowienia; 4. art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 18 § 1 pkt 6 i 6a p.p.s.a. powodującego nieważność postępowania z powodu, iż w sprawie powyżej zaskarżonego postanowienia z dnia 22 maja 2015r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (sygn. akt II SAB/OI 90/12) w przedmiocie odrzucenia zażalenia strony skarżącej brała udział Sędzia WSA w Olsztynie A. J. wyłączona z mocy prawa od udziału w sprawie i orzekania o niej na skutek nierozpoznanego przez sąd wniosku strony z dnia 5 lutego 2015r. o jej wyłączenie oraz w skutek wydania zaskarżonego odrzuconym zażaleniem postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015 roku o sygn. akt sądowych II SAB/OI 90/12 o odrzuceniu skargi strony. Dlatego z powyższego zachodzi nieważność ww. a zaskarżonego postanowienia, gdyż zostało podjęte w zakresie postanowienia, które zostało wydane przez tego samego sędziego a zatem sędzia ten dokonywał oceny zaskarżalności zażalenia na swoje postanowienie i z powyższego nie był sędzia ten z mocy prawa bezstronny do swojego postanowienia i chęci utrzymania jego w mocy lub niedopuszczenia do możliwości jego podważenia z powodu jego wadliwości. W tym zachodzi też i przypadek z mocy prawa wyłączenia ww. sędziego od orzekania ww. postanowieniem, gdyż sędzia ten brał udział nie dość, że w wydaniu ww. orzeczenia z dnia 28 stycznia 2014r. o sygn. akt II SAB/OI 90/12 oraz też i z dnia 10 kwietnia 2015r. przez siebie sporządzonego i orzeczonego, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego odziałem sporządzonego i przez niego rozpoznanego. 5. art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a., gdyż zaskarżonym powyżej rozstrzygnięciem strona została pozbawiona swoich praw do właściwego i należytego rozpoznania zakresu i charakteru jej sprawy z zażalenia na akt prawny WSA w Olsztynie, co do jego niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia i odpowiadającego jego przedmiotu; 6. art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP, gdyż skarżący został faktycznie na nieobiektywnych i dyskryminujących wprost stronę wnioskującą decyzjach sądowych pozbawiony niedorzecznymi argumentami ww. Sądu, gdyż sprzecznymi z dowodami sprawy w zakresie zażalenia strony oraz faktycznych i prawnych możliwości jego wniesienia do sądu administracyjnego celem jego przez Sąd podjęcia i rozpoznania; 7. art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP, przez dyskryminacyjne nastawienie do strony i jej spraw zawisłych przed WSA w Olsztynie, gdyż bezsprzecznie ww. Sąd podważa Konstytucyjne prawo strony skarżącej do ich inicjowania, skoro ww. Sąd na nieobiektywnych decyzjach odmawia dostępu do sądu i jego procedury w tym z rażącym istotnie naruszeniem procedury sądowej, gdyż wbrew prawu i faktom oraz materiałom dowodowym tych praw sądowych w zakresie możliwości prawnych inicjowania spraw sądowych i obowiązków sądu ich rozpoznania, przez bezpodstawne przyjęcie, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia; 8. art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a., przez oczywistą jednoznaczną jego obrazę i bezpodstawne przyjęcie, iż w świetle sprawy doszło do prawidłowego i właściwie przeprowadzonego dostarczenia stronie już z dniem 30 kwietnia 2015r. przesyłka rejestrowana polecona o nr [...] za zwrotnym jej potwierdzeniem odbioru postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015r. o sygn. akt II SAB/OI 90/12, gdy faktycznie i prawnie takiego dostarczenia ww. Sąd poprawnie nie przeprowadził przez operatora pocztowego, tj. PP dokonującego tego dostarczenia, gdyż dostarczenie to odbyło się z naruszeniem regulacji prawnych zastępczego dostarczenia, o jakich mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a. W załączeniu wydruk ze strony operatora stwierdzający niedochowanie wymogów prawnych dwukrotnego jej awizowania, skoro przedmiotowa przesyłka została jedynie jednokrotnie awizowana w dniu 16 maja 2015r., tj. w dniu próby jej pierwszego dostarczenia, gdyż drugiego doręczenia nie było i nie przeprowadzono takiego doręczenia, skoro brak jej awizacji, a zatem nie dochowano wymogów jej dostarczenia, o jakich mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., a to stanowi o rażącym naruszeniu prawa i procedury doręczenia pism sadowych, bowiem to z konstytucyjnego prawa do sądu wynika wymóg ponowienia zawiadomienia o przesyłce po upływie siedmiu dni od jej pierwszego awizowania i określenia nowego siedmiodniowego terminu jej odbioru. Dlatego błędne jest stanowisko skarżonego postanowienia o skutecznym dostarczeniu ww. postanowienia już z dniem 30 kwietnia 2015r, skoro ww. Sąd nie dochował wymogów prawnych jego skutecznego i poprawnego stronie dostarczenia, o jakim mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. z przyczyny wyżej wskazanej; 9. art. 65 § 2 p.p.s.a. w zw. z naruszeniem § 6 ust. 1, 2 i 3 w zw. z § 7 ust. 1 pkt. 1 i 2, ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczeń pism sądowych w postępowaniu cywilnym w zakresie procedury trybu doręczeń ustanowionego art. 65 § 2 p.p.s.a. a stanowiącego, iż do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, a te stanowią, o obowiązkach prawnych doręczającego na formularzu druku potwierdzenia doręczenia oraz na stronie adresowej listu poleconego a przez urząd pocztowy na stronie adresowej listu poleconego dokonania adnotacji, doręczający, o niedoręczeniu przesyłki na formularzu druku potwierdzenia doręczenia w tym adnotacji na stronie adresowej listu poleconego o jej awizowaniu i o terminie dnia awizacji oraz przez złożenie podpisu przy obu tych czynnościach zapisów, a placówka pocztowa operatora potwierdza od doręczającego przyjęcie awizowanej przesyłki przez na jej stronie adresowej odcisku datownika i podpis przyjmującego pracownika. Natomiast w zakresie czynności awizacji ww. przesyłki obie strony, doręczyciel przy dwukrotnym jej awizowaniu i operator pocztowy są obowiązani wskazać na awizowym druku i to urzędowym a więc określonym załącznikiem nr 3 do ww. rozporządzenia wskazuje placówkę do jej odbioru, jej pełne i poprawne dane adresowego miejsca położenia ze wskazaniem terminu siedmiu dni jej możliwości odbioru od dnia następnego po terminie jej awizowania i awizowany druk pozostawić w skrzynce pocztowej mieszkania adresata. Tymczasem powyższego ani operator pocztowy ani też i doręczyciel nie dopełnili i zatem nie można było przyjąć i nie można, iż powyższe doręczenie tak jak podnosi skarżone wyżej postanowienia odbyło się skutecznie i zgodnie prawem, skoro na przesyłce poleconej o nr [...] brak jest poprawnych adnotacji i ze schematem określonym § 6 ust. 1, 2 i 3 w zw. z § 7 ust. 1 pkt. 1 i 2, ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczeń pism sądowych w postępowaniu cywilnym, co tym samym przesądza o niedokonaniu skutecznie czynności dostarczenia ww. przesyłki. W oparciu o powyższe zarzuty żalący się wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia ze stwierdzeniem jego nieważności lub rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p. p. s. a. - zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, których braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie doręczenie A. Z. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015 r. miało charakter doręczenia zastępczego ( art. 73 p.p.s.a.). Stosownie do art. 73 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy umieszczając jednocześnie - w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe - zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Stosownie do § 4 powołanego przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Przesyłka zawierająca postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015 r., została awizowana - pierwszy raz w dniu 16 kwietnia 2015r., a wobec jej nieodebrania została powtórnie awizowana w dniu 24 kwietnia 2015 r. A zatem, stosownie do § 4 art. 73 p.p.s.a., doręczenie przesyłki A. Z. nastąpiło w dniu 30 kwietnia 2015 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie uznał, że w dniu 1 maja 2015r. rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia i upłynął w dniu 7 maja 2015 r. Tymczasem A. Z. wniósł zażalenie w dniu 11 maja 2015 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym). W tej sytuacji trafne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, iż zażalenie A. Z. na postanowienie tego Sądu z dnia 10 kwietnia 2015r. zostało wniesione z uchybieniem terminu ustawowego z art. 194 § 2 p.p.s.a. i jako takie podlegało odrzuceniu. Z załączonego do zażalenia wydruku operatora pocztowego "Poczta Polska" wynika również prawidłowość przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji wyżej wskazanych terminów. Przekazanie przesyłki do doręczenia nastąpiło w dniu 16 kwietnia 2015 r. i w tym też dniu dokonano pierwszego awiza. Od tej daty przesyłka złożona była w placówce pocztowej, a zatem 14-dniowy termin odbioru upłynął w dniu 30 kwietnia 2015 r. Zwrot przesyłki - zgodnie z zawartą na wydruku informacją – nastąpił w dniu 5 maja 2015 r. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że A. Z. podniósł zarzut niewyłączenia od orzekania sędziego A. J. Podnieść należy, że wnioskiem z dnia 24 lutego 2014r. A. Z. wniósł o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w tym sędziego A. J. od orzekania w sprawach o sygn. akt II SAB/Ol 90/12, II SA/Ol 523/12 i II SO/Ol 39/12 w zakresie wniosków A. Z. o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do rozpoznania powyższego wniosku A. Z. Postanowieniem z dnia 12 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek A. Z. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olszynie, w tym sędziego A. J., od rozpoznania wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 90/12. Postanowieniami z dnia 22 grudnia 2014 r. i 25 marca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny – po rozpoznaniu pism (z dnia 1 grudnia 2014 r. i z dnia 5 lutego 2015 r.) A. Z. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w tym sędziego A. J. – odmówił wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania powyższych pism. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie przytoczył żadnych nowych okoliczności, które nie zostały już wcześniej podniesione i ocenione, a mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów. W ocenie Sądu pisma te w istocie są polemiką z prawomocnym postanowieniem odmawiającym wyłączenia sędziów. Wobec powyższych postanowień nie można zgodzić się z zarzutem A. Z., że sędzia A. J. winna być wyłączona od orzekania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem rozpoznania jest jedynie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2015 r. o odrzuceniu zażalenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.