I OZ 877/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 października 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 1158/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 20 czerwca 2012 r. nr PS-III.8641.49.2012.BN w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 października 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 1158/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił W. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 20 czerwca 2012 r. nr PS-III.8641.49.2012.BN w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że W. K. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu choroby wnioskodawcy, której nie może udokumentować zaświadczeniem lekarskim, bowiem jako osoba nieubezpieczona, nie korzystał z pomocy lekarza. Skargę do Sądu złożył, gdy tylko ustąpiły objawy choroby i gdy tylko zebrał środki pieniężne na znaczek i koperty. Sąd powołując się na treść art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." zgodnie z którym skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie wskazał, że czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu – art. 86 § 1 P.p.s.a. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu - art. 87§ 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 20 czerwca 2012 r. zostało odebrane w dniu 27 czerwca 2012 r., natomiast skargę, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, skarżący wniósł za pośrednictwem Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w dniu 27 sierpnia 2012 r. Oceniając wniosek skarżącego, Sąd wskazał, że uprawdopodobnienie braku winy po stronie podmiotu dokonującego określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Kryterium braku winy, wynikające z przepisów art. 87 § 2 P.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności, takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 229/12, LEX nr 1138274). Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie uprawdopodabniające okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, a zatem nie wypełnił dyspozycji art. 87 § 2 P.p.s.a. Strona braku winy upatruje w chorobie, która nie pozwalała na przygotowanie i wysłanie skargi. Argument ten nie został uwzględniony. Wnioskodawca w istocie wskazał jedynie na istnienie przeszkody – zatrucia grzybami - ale nie przedstawił żadnych argumentów, mających uprawdopodobnić brak winy. Skarżący nie wskazał, aby przeszkoda faktycznie zaistniała i aby strona dokładała wszelkich możliwych starań w celu jej przezwyciężenia. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne, ale musi także uwzględniać, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy strona wykazała należytą staranność w podjęciu działań mających zapobiec uchybieniu terminu. Sąd wskazał, że nawet przedstawienie zaświadczenia lekarskiego o chorobie, które wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w terminie nakłada jednocześnie na stronę obowiązek uwiarygodnienia niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężeniu takiej przeszkody. Argumentem w sprawie nie może być sytuacja materialna wnioskodawcy, gdyż okoliczności dotyczące sytuacji materialnej nie mogą stanowić przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2011 r. I FZ 463/10, LEX nr 740934). Z powyższych względów Sąd orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł W. K. wnosząc o jego zmianę oraz przywrócenie terminu. Skarżący stwierdził, że wykazał się należytą starannością w podjęciu działań mających zapobiec uchybieniu terminu. Podał, że po śmierci matki w dniu 22 lutego 2012 r. jest osobą bezdomną, nie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, nie był u lekarza, nie ma za co żyć, nie ma jego winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a. Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, przy czym przywrócenie terminu jest dopuszczalne wówczas, jeżeli uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego, co wynika z art. 86 § 2 P.p.s.a. Niewątpliwie uchybienie terminu do wniesienia skargi spowodowało dla skarżącego ujemne skutki w zakresie postępowania w sprawie. Jednakże, aby wniosek o przywrócenie terminu mógł być uwzględniony strona winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu, co stanowi pozytywną przesłankę przywrócenia terminu. Jak wskazał Sąd w zaskarżonym postanowieniu kryterium braku winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 203/12, LEX nr 1137710). To na stronie, która domagała się przywrócenia terminu, ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Jako powód uchybienia terminu do złożenia skargi wskazana została choroba skarżącego spowodowana zatruciem grzybami, co w sposób bezpośredni wpłynęło na zdolność do sporządzenia i wniesienia skargi przez skarżącego. Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił podane przez skarżącego okoliczności. W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba, mająca przewlekły charakter, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 925/08). Skarżący natomiast nie uprawdopodobnił zaistnienia takiej okoliczności. Również okoliczności wskazane w zażaleniu nie mogły być uznane za uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Nie zostało bowiem uprawdopodobnione ani wystąpienie przeszkody w dotrzymaniu terminu w postaci choroby, ani podjęcie starań, by terminu dochować. Z przedstawionych względów nie sposób podważyć prawidłowego w świetle przepisów prawa stanowiska Sądu pierwszej instancji, że W.K. nie uprawdopodobnił w stopniu wystarczającym, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.