II SA/Bk 541/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-10-23
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji gdy dotyczy ono drogi gminnej, powinny być dzielone w równych częściach między wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, czy też zgodnie z zasadą podziału "po połowie" między gminę a właścicieli nieruchomości przyległych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 152 Kodeksu cywilnego, błędnie dzieląc koszty postępowania rozgraniczeniowego w równych częściach (po 1/7) między wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Zgodnie z art. 152 k.c., koszty te powinny być dzielone "po połowie" między gminę (jako właściciela drogi gminnej) a właścicieli nieruchomości przyległych do tej drogi. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego podziału kosztów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowień ustalających koszty postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego drogi gminnej. Skarżący zarzucali, że koszty zostały na nich niesłusznie nałożone, zwłaszcza że nie byli wnioskodawcami postępowania. Organy administracji, opierając się na art. 152 Kodeksu cywilnego i art. 262 KPA, obciążyły koszty po 1/7 każdego z właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Skarżący domagali się uchylenia tych postanowień, argumentując, że koszty powinny obciążać gminę lub być rozdzielone inaczej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza S. Stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi I. M. G. i M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w przedmiocie rozgraniczenia działki i zobowiązania do poniesienia ustalonych kosztów 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Burmistrza S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w sprawie ustalenia kosztów postępowania w przedmiocie rozgraniczenia działki nr [...] (droga gminna) położonej w obrębie wsi S. K., stanowiącej własność gminy S. z działkami oznaczonymi numerami geodezyjnymi: [...] - właściciel I. M.G.; [...]- współwłaściciele A. i A. S. G.; [...] - właściciel A. S. G.; [...] - właściciel M. M.; [...]- właściciel M. K.; [...] współwłaściciele E. i J. T.; [...]- właściciel M. D. oraz [...] - właściciel J. B., w wysokości 8400 zł
i zobowiązania do poniesienia ustalonych kosztów właścicieli rozgraniczanych nieruchomości w następujących kwotach: I.M. G. w kwocie 1200 zł, M. M. w kwocie 1200 zł, M. K. w kwocie 1200 zł, E. i J. T. w kwocie 1200 zł, M. D. w kwocie 1200 zł i gmina S. w kwocie 2400 zł.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. mieszkańcy wsi S. K. – S. B., J. B., M. B., A. D., M.D., T. D., M. K., S. R. i H. T. - zwrócili się do Burmistrza S. o rozgraniczenie drogi dojazdowej do ich działek polnych. Jednocześnie wyjaśnili, że droga ta w planach ma 4 m, natomiast pomiędzy posesją A. G. i posesją I. G. ma tylko 3 m i nie można w tym miejscu przejechać ze sprzętem rolniczym szerszym niż 3 m.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. (nr[...]) Burmistrz S. wszczął postępowanie zmierzające do ustalenia przebiegu granicy działki nr [...] (droga gminna) położonej w obrębie wsi S. K. z działkami oznaczonymi numerami geodezyjnymi [...] - właściciel I. M. G.; [...] - współwłaściciele A. i A. S. G.; [...] - właściciel A.S. G.; [...]- właściciel M. M.; [...] - właściciel M. K.; [...] - współwłaściciele E. i J. T.; [...] - właściciel M. D. oraz [...] - właściciel J. B. Postępowanie rozgraniczeniowe zakończono decyzją Burmistrza S.z dnia [...] marca 2012 r. (nr [...]). Jednocześnie w tej samej dacie, Burmistrz S. postanowieniem ustalił wysokość kosztów tego postępowania w kwocie 8400 zł. Do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego zobowiązano właścicieli nieruchomości będących stronami postępowania.
Po rozpatrzeniu zażaleń J. B., M. D., E.i J. T., M. K., I. M. G. oraz M. M., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (nr SKO[...]) uchyliło skarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Burmistrz S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. ustalił koszty postępowania w przedmiocie rozgraniczenia działki nr [...] (droga gminna) położonej w obrębie wsi Stary Kamień, stanowiącej własność gminy S. z działkami oznaczonymi numerami geodezyjnymi: [...]oraz [...] -
w wysokości 8400 zł i zobowiązał do poniesienia ustalonych kosztów właścicieli rozgraniczanych nieruchomości w następujących kwotach: I. M. G. w kwocie 1200 zł, M. M. w kwocie 1200 zł, M. K.w kwocie 1200 zł, E. i J. T. w kwocie 1200 zł, M. D.w kwocie 1200 zł i gmina S. w kwocie 2400 zł.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli: M. M., I. M. G., M. D., E. i J.T., M. K. M. M. podniosła, że skoro nie wnosiła o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, to koszty postępowania powinny być pokryte nie przez nią, lecz przez Burmistrza S. I. G. wniósł zaś o sprawdzenie czy trwające tak długo wyznaczenie geodety odbyło się zgodnie z procedurą i czy koszty naliczone są adekwatnie do wykonanej pracy. Jednocześnie wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sporu dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości nr [...] (droga gminna) z jego posesją. Z kolei M.D., E. i J. T. oraz M. K. podnieśli, że koszty postępowania powinna pokryć osoba przegrywająca sprawę lub Urząd Gminy w S.
Po rozpatrzeniu zażaleń, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym "właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie". Kolegium wskazało, że zasada powyższa ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, bowiem zgodnie art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) strony obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione
w interesie lub na żądanie stron, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Organ odwoławczy zaznaczył również, że w niniejszej sprawie został spełniony warunek wynikający z art. 264 § 1 k.p.a., gdyż Burmistrz S. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. (nr [...]) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia granicy nieruchomości położonej w miejscowości S. K. - działka nr [...](droga gminna) w części spornego odcinka granicy z nieruchomością nr [...]stanowiącą własność I. M. G. i przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w W. M. oraz zatwierdził ustalone, na podstawie istniejących dokumentów, granicę nieruchomości oznaczonej nr [...] - droga gminna, wyznaczoną położeniem punktów i przebiegiem linii granicznych na odcinkach
z nieruchomościami sąsiednimi, tj. działką nr: [...]. W tym samym dniu, tj. [...] marca 2012 r. Burmistrz S. postanowieniem ustalił wysokość kosztów tego postępowania w kwocie 8400 zł.
Poza tym Kolegium wskazało, że skoro stronami postępowania rozgraniczeniowego byli: gmina S. (działka nr [...]), I. M. G. (działka nr [...]), M. D.i (działki nr [...]i nr [...]), E. i J. T. (działki nr [...]i nr[...]), M. K. (działka nr [...]), M. M. (działka nr [...]), A. S. G. (działki nr [...] i nr [...]) oraz A. i A. Stanisław G. (działka nr[...]), to ww. zobowiązani są do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Organ odwoławczy podniósł, że kosztami postępowania nie zostali natomiast obciążeni K. M., J. B. oraz E. i J. G., ponieważ nie są oni stronami postępowania. Ponadto Kolegium zaznaczyło, że część kosztów przypadająca na A.i A. S. G. została przejęta przez gminę S., gdyż w trakcie czynności rozgraniczeniowych ustalono, że nie są oni wgrodzeni w drogę gminną, lecz przejazd odbywa się po gruncie stanowiącym ich własność.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia M.M. Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia fakt, iż ww. nie wnosiła
o wszczęcie postępowania o rozgraniczenie działki nr [...] (droga gminna) z jej działką oznaczoną numerem [...] oraz że granicę stanowi odcinek nie dłuższy niż 10 m. Bez wpływu na zmianę skarżonego postanowienia pozostaje również okoliczność, że nieruchomość stanowiąca własność skarżącej została oddana
w dzierżawę A. i A.S. G.
Za bezzasadne organ odwoławczy uznał również zarzuty I. M. G. Kolegium podniosło, że odwołujący się błędnie wywodzi, że J.
i E. G., J. B. i K. M. powinni ponosić koszty rozgraniczenia w tej samej wysokości, gdyż mają punkty graniczne po jednej stronie drogi a on ma punkty graniczne po drugiej stronie tej samej drogi. Po pierwsze, zdaniem organu, czynności rozgraniczenia drogi gminnej nr [...] nie obejmowały odcinka tej drogi przylegającego do działek J. i E. G., J. B. i K. M., dlatego jak wskazano wyżej nie byli oni stronami postępowania rozgraniczeniowego. Po drugie działka skarżącego oznaczona nr [...]przylega do drogi gminnej nr [...] na całym odcinku objętym czynnościami rozgraniczeniowymi, a po drugiej stronie odcinek o tej samej długości stanowią działki o numerach geodezyjnych: [...]dlatego właściciele tych działek obciążeni zostali kosztami postępowania rozgraniczeniowego (poza A. i A. S. G., których koszty przejęła gmina S.). Rozstrzygnięcie zaś kwestii, czy skarżący wgrodził się w drogę gminną obecnie należy do sądu powszechnego. Ponadto Kolegium zaznaczyło, że wynagrodzenie za wykonanie rozgraniczenia jest adekwatne do zleconej usługi. Organ odwoławczy stwierdził również, że żądanie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia kosztów nie ma podstaw prawnych. Rozstrzygnięcie o kosztach nie stanowi odrębnego postępowania dotyczy ono kwestii incydentalnej należącej do postępowania głównego, tj. do postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Podniesiono również, że orzeczenie wydane przez Sąd Rejonowy w W.M. nie będzie miało wpływu na zmianę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zakończonego decyzją Burmistrza S. z dnia [...] marca 2012 r. (nr [...]).
Ustosunkowując się zaś do zarzutów E. i J. T., M.K. i M. D. Kolegium podniosło, że zasadnie koszty postępowania zostały rozdzielone w częściach równych, tj. po 1200 zł. W przedmiotowej sprawie nie ma strony przegrywającej. Koszty postępowania nie mogą też być w całości nałożone na gminę S., gdyż postępowanie nie zostało wszczęte z urzędu.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem I. M. G. oraz M. M.wywiedli skargi do sądu administracyjnego.
I. M. G. w złożonej skardze wniósł o ponowne
i sprawiedliwe rozpatrzenie skargi dotyczącej obciążenia go kosztami za rozgraniczenie działki nr [...] (droga gminna). Skarżący podniósł, że nie zgadza się
z kosztami, jakie na niego nałożono, gdyż nie był on wnioskodawcą, a o całej sprawie dowiedział się z zawiadomienia o rozpoczęciu prac przez geodetę. Zaznaczył także, że do odczytania punktów granicznych przystąpiło 9 rolników, natomiast Burmistrz obciążył kosztami jedynie 6 rolników. Dodał również, że skoro postępowanie dotyczy rozgraniczenia drogi dojazdowej, która jest drogą gminną, na którą wszyscy mieszkańcy wsi płacą podatki, to Burmistrz powinien pokryć koszty przedmiotowego postępowania.
Z kolei M. M.wniosła o uchylenie i zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez rozstrzygnięcie o zaniechaniu (odstąpieniu) obciążania jej kosztami postępowania rozgraniczeniowego lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W obszernym uzasadnieniu skargi, skarżąca podniosła między innymi, że postępowanie rozgraniczeniowe nie było wszczęte ani na jej wniosek ani w jej interesie. Zaznaczyła także, że organ nie zastanawiając się co do rzeczywistej potrzeby rozszerzył postępowanie na odcinki niesporne i niewątpliwe pod względem prawnym, w tym odcinek drogi graniczący z gruntem skarżącej. W związku z powyższym organ powinien ponieść koszty powyższych czynności, gdyż wynikły one z winy strony wszczynającej postępowanie, tj. Burmistrza S. Dodała również, że niezrozumiałe jest odstąpienie od obciążenia kosztami małżonków A. i A.S. G., na których wniosek postępowanie zostało wszczęte. Wskazała, że jej działka o nr [...] przylega do działki nr [...] - stanowiącej własność A. i A. G. oraz, że obecnie ww. dzierżawią działkę nr[...].
Ponadto skarżąca zarzuciła Kolegium niezrozumienie art. 152 kodeksu cywilnego. Zdaniem strony skarżącej zastosowanie reguły wynikającej z ww. artykułu oznacza, że gmina ma prawny obowiązek partycypować w połowie w utrzymaniu granicy drogi publicznej i w tej samej części ponosić koszty rozgraniczenia. Drugą część powinni ponosić właściciele gruntów przyległych do drogi.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o ich oddalenie. Odnośnie skargi I. M. G.organ odwoławczy podniósł m.in., że w postępowaniu uczestniczyło 7 stron, a nie jak twierdzi skarżący 9 i dlatego koszty postępowania rozgraniczeniowego podzielono na 7 stron. Za bezzasadny uznano zarzut, że koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien pokryć z podatków Burmistrz S., gdyż byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Natomiast w odpowiedzi na skargę M. M. Kolegium wskazało, że nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącej odnośnie wykładni art. 152 k.c. Zdaniem organu koszty postępowania rozgraniczeniowego strony ponoszą po połowie, a więc w rozpatrywanej sprawie po 1/7 części. Nie do przyjęcia jest natomiast stanowisko strony skarżącej, że gmina S. powinna ponieść połowę kosztów, a druga połowa powinna być podzielona między pozostałe strony postępowania rozgraniczeniowego.
Podczas rozprawy w dniu 23 października 2012 r. Sąd na podstawie art. 111
§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządził połączenie sprawy II SA/Bk 541/12 ze skargi I. M.G. ze sprawą II SA/Bk 542/12 ze skargi M. M., celem łącznego rozpoznania
i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi podlegały uwzględnieniu, bowiem zaskarżone postanowienie, podobnie jak postanowienie pierwszoinstancyjne, zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Należy jednak zaznaczyć, że nie wszystkie podniesione w skargach zarzuty okazały się trafne.
Rozstrzygając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności wskazać, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic. Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287ze zm.), jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), a czynności ustalania przebiegu granic – zgodnie z art. 31 ust. 1 powołanej ustawy, wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Z powyższego wynika, iż zasadą jest, że postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości odbywa się przy udziale geodety, co wiąże się z powstaniem kosztów związanych z czynnościami dokonanymi przez wymieniony podmiot.
Zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę a organ administracyjny określa z kolei przepis art. 262 k.p.a. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
W myśl zaś art. 264 § 1 k.p.a. postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, powinno być wydane jednocześnie z wydaniem decyzji. Na gruncie przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości, że wymóg jednoczesności wydania decyzji w sprawie i postanowienia w kwestii kosztów postępowania został zachowany. Jak wynika, bowiem z akt sprawy zarówno decyzja o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego jak i postanowienie w sprawie kosztów rozgraniczeniowych zapadło 7 marca 2012 r.
Zgodnie zaś z rozstrzygnięciem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. (sygn. akt l OPS 5/06, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1pkt 2 k.p.a. może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.) a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w całej rozciągłości powyższe stanowisko i stwierdza, że zasada ta ma zastosowanie również w postępowaniu dotyczącym ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na podstawie wniosku S. B., J. B., M. B., A. D., M. D., T. D., M. K., S. R. i H. T.
W uzasadnieniu ww. uchwały stwierdzono bowiem, że okoliczność,
iż postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach administracyjnym i sądowym nie zmienia faktu, że sama instytucja prawna rozgraniczenia nieruchomości, choć została uregulowana kompleksowo w dwóch aktach prawnych - Ustawa Prawo Geodezyjne i kartograficzne i Kodeksie cywilnym - stanowi jedną całość. Konsekwentnie należy więc przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie również norma materialnoprawna wynikająca
z art. 152 Kodeksu cywilnego stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne, w związku z czym rozgraniczenie jest prowadzone również w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Wprawdzie w przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może stać na stanowisku,
że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a co za tym idzie, nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia, które w jego ocenie zostało wszczęte zbyt pochopnie, to jednak ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne.
Nie można, więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w jego interesie. Zatem bezzasadne są twierdzenia I. M. G.
i M. M., że skoro postępowanie rozgraniczeniowe nie było wszczęte na ich wniosek, to niesłusznie organ nałożył na nich koszty postępowania.
W konsekwencji powyższych rozważeń uznać należy, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony,
a więc w przypadku kosztów rozgraniczenia koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego, a zatem po połowie (tak: NSA w wyroku z dnia 19 września
2007 r. I OSK 1356/06, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawarte w art. 152 k.c. sformułowanie "po połowie" nie może stanowić podstawy do rozdziału kosztów
w inny sposób, np. "w równych częściach", "proporcjonalnie", czy też "po jednej siódmej". W konkretnej sprawie oznacza to, że koszty takie winny zostać wyliczone odrębnie dla każdej granicy rozgraniczającej dwie nieruchomości (działki nr [...] - droga gminna - stanowiącej własność gminy S., a działkami oznaczonymi nr geod.:[...]), a dopiero później podzielone na poszczególnych właścicieli. Tymczasem z decyzji organów obu instancji wynika, iż właściciele poszczególnych nieruchomości zostali obciążeni kosztami postępowania rozgraniczeniowego po 1/7. Taki sposób podziału kosztów nie wynika ani z powołanej uchwały, ani tym bardziej z przepisu art. 152 k.c.
W ocenie Sądu organy dzieląc w ten sposób koszty pomiędzy stronami dopuściły się nieuprawnionego uproszczenia w ich wyliczeniu i w konsekwencji naruszenia art. 152 k.c. (tak: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt II SA/GL 359/12, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rację ma zatem M. M.twierdząc, że zastosowanie reguły wynikającej z art. 152 k.c. oznacza, że gmina ma prawny obowiązek w połowie ponosić koszty rozgraniczenia, a drugą połowę powinni ponosić właściciele nieruchomości gruntów przyległych do drogi gminnej.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest bowiem, że rozgraniczenie dotyczyło działki nr [...] (droga gminna) położonej w obrębie wsi S. K. stanowiącej własność gminy S. z działkami oznaczonymi numerami geodezyjnymi: [...] - właściciel I. M. G.; [...]- współwłaściciele A. i A. S. G.; [...] - właściciel A.S.G.; [...] - właściciel M.M.; [...] - właściciel M. K.; [...] współwłaściciele E. i J. T.; [...] - właściciel M. D. oraz [...]- właściciel J. B.
Odnosząc się do kwestii zwolnienia A. i A. S. G.
z kosztów postępowania rozgraniczeniowego, należy wskazać, że zgodnie z art. 267 k.p.a. w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów
i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie z kosztów lub części kosztów opiera się na art. 267 i ma charakter uznaniowy. Artykuł 267 k.p.a. stwarza w istocie fakultatywną podstawę do zwolnień
o charakterze socjalnym (zob. W. Kościółek, Prawo ubogich, Klinika 1999, nr 1, s. 71 - 78).
Bezzasadny okazał się natomiast zarzut I. M. G., że skoro postępowanie dotyczy rozgraniczenia drogi dojazdowej, która jest drogą gminną, na która wszyscy mieszkańcy wsi płacą podatki, to Burmistrz powinien pokryć koszty przedmiotowego postępowania. Jak słusznie stwierdziło Kolegium
w odpowiedzi na skargę, powyższe stanowisko skarżącego byłoby sprzeczne
z zasadami współżycia społecznego. Poza tym stanowisko skarżącego jest sprzeczne z jedną z cech podatku, a mianowicie z nieodpłatnością. Nieodpłatność podatku oznacza bowiem, że opłacając podatek, nie można oczekiwać ani żądać
w zamian konkretnego świadczenia ze strony państwa, województwa, powiatu lub gminy. Nie przeczy temu przeznaczanie dochodów podatkowych na cele związane
z finansowaniem potrzeb publicznych i zbiorowego korzystania z nich.
W ocenie Sądu nieuzsadnione okazało się też twierdzenie I. M.G., że o całej sprawie dowiedział się z zawiadomienia o rozpoczęciu prac przez geodetę. Z akt administracyjnych organu pierwszej instancji wynika bowiem, że postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]informujące o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2011 r., podczas gdy geodeta w dniu [...] grudnia
2011 r. dokonał czynności odtworzenia na gruncie granic drogi gminnej według dokumentów archiwalnych. W powyższym postanowieniu strony zostały poinformowane jaka firma przeprowadzi czynności rozgraniczeniowe oraz, że odbędą się one w dniu wyznaczonym przez geodetę.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za wadliwe postanowienia organów obu instancji, jako wydane z naruszeniem art. 152 kodeksu cywilnego, co spowodowało konieczność ich uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, organy obu instancji będą miały na uwadze wszystkie wywiedzione wyżej okoliczności. Rozstrzygając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego organy dokonają ustaleń umożliwiających prawidłowe zastosowanie art. 152 k.c., tak aby właściciele poszczególnych nieruchomości byli nimi obciążeni po połowie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło