II SA/Ol 344/12

Dnia 23 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant referent-stażysta Anna Zofia Głażewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 roku sprawy ze skargi M. A. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stypendium dla najlepszych studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej M. A. K. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 13 października 2011r. M. K. zwróciła się o przyznanie pomocy materialnej w postaci stypendium rektora dla najlepszych studentów z tytułu wysokiej średniej ocen. Decyzją z dnia 14 listopada 2011r. Rektor Uniwersytetu przyznał tej studentce stypendium Rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012 w wysokości "[...]" miesięcznie. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012r. organ ten wznowił jednak postępowanie zakończone wydaniem tej decyzji, a następnie decyzją z dnia 25 stycznia 2012r., podpisaną z upoważnienia organu przez Prorektor prof. dr hab. J. W., uchylił własną decyzję z dnia 14 listopada 2011r. w sprawie przyznania stypendium i odmówił przyznania wymienionej studentce stypendium Rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 4 ust. 5 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, studentowi, który ukończył jeden kierunek studiów i kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługuje stypendium Rektora dla najlepszych studentów, chyba, że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Podano przy tym, że wnioskodawczyni ukończyła studia na kierunku "[...]" i uzyskała tytuł zawodowy magistra w "[...]", a obecnie studiuje ponownie na kierunku "[...]". W tych okolicznościach uznano, że nie przysługuje jej żądane stypendium, a podane we wniosku o przyznanie stypendium informacje o braku tytułu magistra okazały się nieprawdziwe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy studentka zarzuciła organowi naruszenie: 1) art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez jego błędna wykładnię i przyjęcie, że ukończenie przez nią kierunku studiów z tytułem magistra - inżyniera skutkuje odmową przyznania stypendium za rok akademicki 2010/2011; 2) art. 2 Konstytucji, poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej przyznania jej stypendium wbrew zasadzie, że "prawo nie działa wstecz" oraz zasadzie zaufania obywateli do państwa i prawa. Z tych też powodów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 7 marca 2012r. Prorektor prof. dr hab. J. W., działając z upoważnienia Rektora Uniwersytetu, utrzymała w mocy decyzję tego organu z dnia 25 stycznia 2012r. podając, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy nie zmieniła się ocena wniosku o przyznanie stypendium. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – M. K. powtórzyła argumenty sformułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto zarzuciła organowi naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 marca 2011r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw, poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji w oparciu o przepisy prawa materialnego nieznajdujące zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy. Wniosła przy tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wskazał także na konieczność zawieszenia postępowania sądowego w związku ze wznowieniem przez ten organ postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z dnia 7 marca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podniesione przez skarżącą. W pierwszej kolejności odnieść należy się jednak do wniosku organu o zawieszenie postępowania sądowego, który nie jest jednak uprawniony. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z akt administracyjnych przekazanych przez organ do sprawy o sygn. akt II SA/Ol 1070/12, postępowanie wznowione przez organ zakończyło się wydaniem decyzji z dnia 14 maja 2012r., w której stwierdzono wydanie decyzji z dnia 7 marca 2012r. z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy przez organ decyzją z dnia 5 lipca 2012r., która stała się przedmiotem skargi do tutejszego Sądu, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Ol 1070/12. Jednak po wniesieniu tej skargi, decyzją z dnia 27 sierpnia 2012r. organ powołując art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność własnych decyzji z dnia 5 lipca 2012r. i z dnia 14 maja 2012r., mocą których stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji Rektora z dnia 7 marca 2012r. Natomiast, postanowieniem z dnia 26 września 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę wniesioną w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 1070/12. Wobec tego w obrocie prawnym nadal funkcjonuje decyzja Rektora z dnia 7 marca 2012r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 25 stycznia 2012r. o uchyleniu w wyniku wznowienia postępowania decyzji z dnia 14 listopada 2011r. w sprawie przyznania stypendium i odmowie przyznania M. K. stypendium Rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012. Przechodząc do kontroli tej decyzji zauważyć przede wszystkim należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), jedną z form pomocy materialnej dla studentów jest stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zgodnie zaś z art. 207 ust. 1 powołanej ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni (do których na mocy art. 60 ust. 6 tej ustawy zalicza się także rektor) w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W myśl art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Powołane regulacje prawne nie pozostawiają wątpliwości, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów winno być prowadzone z uwzględnieniem regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), a faktu tego nie zmienia powierzenie kontroli instancyjnej rozstrzygnięć wydanych w tym postępowaniu temu samemu organowi w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym). Zgodnie bowiem z art. 127 § 3 k.p.a., do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, które z kolei (w art. 140) odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Nadto, organy odwoławcze zobowiązane są do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom uregulowanym w k.p.a. zawartych w Dziale I zatytułowanym "Przepisy ogólne". W tej ostatniej grupie przepisów znajduje się natomiast art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w świetle którego, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zauważyć przy tym należy, że takie brzmienie przepis ten uzyskał z dniem 11 kwietnia 2011r. w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy art. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011, Nr 6, poz. 18 ze zm.). W uzasadnieniu projektu powołanej ustawy wskazano zaś, że "celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy". Nowelizacja ta, wobec odesłania w art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym do odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 k.p.a., dotyczy zatem także pracowników, działających z upoważnienia rektora. W niniejszej sprawie niesporne jest, że prof. dr hab. J. W., w dacie wydania kontrolowanej decyzji była Prorektorem Uniwersytetu, która działając na mocy udzielonego jej upoważnienia wydała decyzję w imieniu Rektora tego Uniwersytetu. Nie była ona zatem osobą piastującą funkcję rektora (organu) lecz pracownikiem tego organu, do którego, w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ma zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Niedopuszczalne było więc w niniejszej sprawie wydanie obu decyzji przez tego samego Prorektora. Stwierdzone naruszenie prawa daje przy tym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została między innymi przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosowanie do art. 24. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Skarżącej wyjaśnić zaś należy, że na tym etapie sąd nie mógł odnieść się do zarzutów sformułowanych w skardze. Zaskarżona decyzja dotknięta jest bowiem wadą procesową, której stwierdzenie przez sąd przedwczesnym czyni kontrolę tego rozstrzygnięcia pod względem merytorycznym. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.