II OZ 907/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rady Miejskiej w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SO/Ke 6/12 o wymierzeniu grzywny Radzie Miejskiej w K. w sprawie z wniosku W.S. o wymierzenie Radzie Miejskiej w K. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SO/Ke 6/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - po rozpoznaniu wniosku W.S. - na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wymierzył Radzie Miejskiej w K. grzywnę w kwocie 500 zł za nieprzekazanie Sądowi skargi na uchwałę Rady Gminy w K. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], w sprawie likwidacji [...] Zakładu Gospodarki Komunalnej w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględniając wniosek o wymierzenie organowi grzywny wskazał, że z art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, iż wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Sąd wyjaśnił, że to, jakie przyczyny spowodowały brak przekazania całości dokumentacji sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny i może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Wydając takie orzeczenie sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Ukaranie organu grzywną służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarga na uchwałę Rady Gminy w K. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], wpłynęła do organu w dniu 14 maja 2012 r., a więc wyżej wspomniany trzydziestodniowy termin upłynął w dniu 13 czerwca 2012 r., a skarga do Sądu została przekazana w dniu 9 sierpnia 2012 r., co spowodowało prawie dwumiesięczne opóźnienie w jej rozpoznaniu. Sąd podkreślił, że to opóźnienie jeszcze wzrośnie, ponieważ organ nie przekazał kompletnych akt administracyjnych. Wymierzając zaś dość niską grzywnę w stosunku do jej maksymalnej możliwej wysokości, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że nieprzekazanie skargi nie było wynikiem złej woli organu, lecz spowodowane było pomyłką jego pełnomocnika, nie wynikało również z chęci uchylenia się przez organ od kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu oraz fakt, że obowiązek z art. 54 § 2 p.p.s.a. został wykonany przez organ bezpośrednio po otrzymaniu przez niego odpisu wniosku o ukaranie grzywną. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Rada Miejska w K. zarzucając zakwestionowanemu orzeczeniu naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. przez błędną jego interpretację i wniosła o uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż sąd stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, co wcale nie oznacza, że musi. Zastosowanie tego środka nie jest obligatoryjne, a wniosek o wymierzenie grzywny w razie nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego ma charakter jedynie dyscyplinujący, przymuszający do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., co powoduje, że w przypadku wykonania tego obowiązku po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny postępowanie w sprawie wymierzenia grzywny staje się bezprzedmiotowe. Dalej organ podniósł, że ponieważ wskazany przepis spełnił swoją funkcję dyscyplinującą, gdyż Rada Miejska bezpośrednio po otrzymaniu odpisu wniosku o ukaranie grzywną wykonała obowiązek wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a., a powyższe jest swego rodzaju uwzględnieniem wniosku. Środek prawny użyty przez dochodzącego przed sądem administracyjnym ochrony praw spełnił swój cel, a tym samym brak jest potrzeby nakładania na organ grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jest to ogólna zasada stanowiąca o pośrednim trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z § 2 tego przepisu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione – organ przekazał skargę po upływie ustawowego terminu, a skarżący złożył stosowny wniosek. W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki prawidłowo wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł, albowiem przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. pozwala na wymierzenie grzywny w tej wysokości. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że Sąd I instancji uchybił przepisom prawa. Podkreślić bowiem należy, że Sąd władny jest wymierzyć grzywnę w granicach zakreślonych dyspozycją art. 154 § 6 p.p.s.a., a kwota 500 zł mieści się w granicach wyznaczonych tym przepisem. Przy czym jej wysokość należy uznać za odpowiednią, biorąc pod uwagę przyczynę uchybienia terminowi do przekazania skargi skarżącego – omyłka pełnomocnika organu i czas, jaki upłynął od momentu wniesienia skargi do daty jej przekazania Sądowi (okres dwumiesięczny). Użyte w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "może" oznacza, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę zasadności wymierzenia grzywny, przy wzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności danej sprawy. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Rada Miejska w K. nie przekazała Sądowi skargi W.S. na podjętą przez siebie w dniu [...] lutego 2012 r. uchwałę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, w zakreślonym ustawą terminie. Opóźnienie w przekazaniu skargi wyniosło około dwa miesiące. Natomiast przyczyna niewywiązania się z tego obowiązku przez organ w postaci omyłkowego działania jej pełnomocnika nie może stanowić usprawiedliwienia dla niewypełnienia przez organ obowiązków nałożonych ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność ta mogła zostać wzięta pod uwagę przez Sąd przy podejmowaniu decyzji o wysokości wymierzonej grzywny, ale nie odstąpienia od jej wymierzenia. Zauważyć bowiem należy, że samo wykonanie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie uzasadnienia odstąpienia od wymierzenia grzywny. W takiej sytuacji grzywna pełni nie tylko funkcję dyscyplinującą (zmobilizowania organu do przekazania skargi), ale i prewencyjną służącą zapobieganiu naruszeniu prawa w przyszłości. Z tego względu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.