II SA/Wa 1013/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-24

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o Policji, jako przepisy szczególne, wyłączają stosowanie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji, w sytuacji gdy osoby zajmujące te lokale nie posiadają do nich tytułu prawnego?
Ratio decidendi
Przepisy ustawy o Policji, dotyczące lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji, stanowią przepisy szczególne, które mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów. W związku z tym, osoby zajmujące takie lokale bez tytułu prawnego podlegają decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie ustawy o Policji, nawet jeśli przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów mogłyby być potencjalnie stosowane w innych okolicznościach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego przez B. M., A. M., M. M. i K. M. Lokal ten był pierwotnie przydzielony rodzicom skarżących. Po zrzeczeniu się dyspozycji lokalu przez Policję, Wydział Zasobów Lokalowych odmówił wynajęcia lokalu skarżącym, uznając, że nadal pozostaje on w dyspozycji Komendy Policji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz Kodeksu cywilnego, twierdząc, że organ błędnie ocenił stan faktyczny i status lokalu oraz osób w nim zamieszkałych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska, Protokolant spec. Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi B. M., A. M., K. M. i M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. nr 105, poz. 884 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] nakazującą B. M., A. M., M. M. oraz K. M. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. Organ ustalił, że przedmiotowy lokal jest własnością W. i pozostaje w dyspozycji Komendy [...] Policji. Składa się z trzech pokoi, o powierzchni użytkowej 45,10 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 34,51 m2. Lokal został przydzielony J. i R. M. na podstawie przydziału nr [...] Komendy Milicji Obywatelskiej W. z dnia [...] lipca 1967 r. Uprawnionymi do zamieszkiwania była żona i dzieci. J. M. zmarł w dniu [...] kwietnia 1997 r. Na wniosek B. M. – syna zmarłego najemcy, pismem z dnia [...] listopada 2005 r., organ Policji zrzekł się dyspozycji lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. i przekazał go do zasobów W. dla Dzielnicy [...] w celu zawarcia umowy najmu z B. M. Następnie Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] pismem z dnia [...] marca 2006 r. poinformował, że nie ma podstaw prawnych do wynajęcia lokalu na rzecz wnioskodawcy i stwierdził, że przedmiotowy lokal nadal pozostaje w dyspozycji Komendy [...] Policji. Pismem z dnia [...] marca 2006 r. Komenda [...] Policji poleciła B. M. podjęcie kroków w celu jak najszybszego uzyskania lokalu mieszkalnego we własnym zakresie i przekazania zajmowanego lokalu do dysponenta. W dniu [...] października 2011 r. dokonano kontroli lokalu i ustalono, że w lokalu zamieszkują bez tytułu prawnego i zameldowania A. M., M. M. i K. M. Wobec poczynionych ustaleń organ wezwał ww. do dobrowolnego opuszczenia lokalu i przekazania dysponentowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma. Organ w wyniku czynności sprawdzających ustalił, że w lokalu zamieszkuje A. M., była żona B. M. oraz synowie M. M. i K. M., natomiast B. M. przebywa w lokalu dwa, trzy razy w tygodniu, natomiast A. M. i synowie są zameldowani w W. przy ulicy [...]. Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nakazał B. M., A. M., M. M. i K. M. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. W uzasadnieniu organ podał, że ww. nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, ponieważ nie znajdują się w kręgu osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego, na podstawie przepisów ustawy o Policji czy też przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 z późn. zm.). W związku z powyższym, organ uznał, że wobec wymienionych zachodzi podstawa do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, przewidziana w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który stanowi, że w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Natomiast w myśl art. 95 ust. 4 ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Od decyzji strony wniosły odwołanie. Po przeanalizowaniu sprawy Komendant Główny Policji utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. M., A. M., M. M. oraz K. M. wnieśli o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. oraz o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów art. 30 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.) oraz Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ dokonał błędnej oceny stanu faktycznego, a w szczególności odnośnie statusu lokalu i statusu osób w nim zamieszkałych. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że przepisy ustawy o Policji przewidują odmienne zasady przydziału i opróżniania lokali pozostających w dyspozycji organów Policji i to te przepisy, jako szczególne, stanowiły podstawę orzekania w tej sprawie. Wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, stosuje się przepisy wskazanej ostatnio ustawy, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Skoro skarżący nie posiadają tytułu prawnego do zamieszkiwania w lokalu, to nie są osobami uprawnionymi do jego zajmowania w świetle ustawy o Policji i przepisów wykonawczych, co w konsekwencji uprawniało do nakazania opróżnienia przez skarżących przedmiotowego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji są zgodne z prawem. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi, dotyczącymi lokali mieszkalnych, jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Przepisy ustawy o Policji w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie są osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, czy też po zmarłym emerycie czy renciście policyjnym. Tym samym nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mogli takiego tytułu prawnego uzyskać, są zatem osobami zajmującymi lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika bezspornie, że lokal nr [...] przy ulicy [...] w W., należący do zasobów organów Policji, pozostawał w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Reasumując, skoro decyzja skierowana do B. M., A. M., K. M. oraz M. M., nakazująca im opróżnienie lokalu, znajduje uzasadnienie w zastosowanym art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy o Policji, to tym samym za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia przepisów ustawy o Policji, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu cywilnego. Również bezzasadny okazał się zarzut naruszenia prawa procesowego, ponieważ organ przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia wystarczająco wyjaśnił sprawę. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło