II SA/Gl 768/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-10-24
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym działki, na której dokonano przyłączenia, ani właścicielem sieci, może być uznana za stronę postępowania administracyjnego dotyczącego legalności tego przyłączenia, jeśli zgłasza zakłócenia w dostawie energii elektrycznej do swojej sąsiedniej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który nie wykazał istnienia swojego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym legalności linii kablowej, nie może być uznany za stronę postępowania administracyjnego. Brak interesu prawnego wynikał z faktu, że linia przebiegała w odległości wykluczającej oddziaływanie na jego działkę, a zgłaszane zakłócenia w dostawie energii elektrycznej miały charakter interesu faktycznego, a nie prawnego, i mogły być dochodzone na drodze cywilnoprawnej.Stan faktyczny
Skarżący W. F. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wykonania inwentaryzacji powykonawczej przyłącza energetycznego, zgłaszając zakłócenia w dostawie energii elektrycznej do swojej nieruchomości. Organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że przyłącze zostało wykonane zgodnie z prawem energetycznym i nie wymagało pozwolenia na budowę. Organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżącego za niebędącego stroną postępowania, ponieważ linia kablowa nie oddziaływała na jego działkę. Skarżący zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. i innych przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu liniowego oddala skargę.
Pismem z dnia [...] r. W. F. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania inwentaryzacji powykonawczej przyłącza energetycznego na działce 1 w Z. t.j. przyłączenia "A" do linii kablowej. W uzasadnieniu wskazał, że "B" S.A. poinformował go, iż [...] r. "A", który uprzednio, zdaniem wnioskodawcy, powodował zakłócenia w dostawie energii elektrycznej do znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości budynku W. F., został przyłączony do linii kablowej z [...] r. prowadzącej wprost do stacji transformatorowej. Ponieważ jednak w budynku należącym do wnioskodawcy zakłócenia w dostawie energii elektrycznej nadal mają miejsce domaga się on zbadania przedmiotowego przyłączenia. Stawia pytanie na jakiej podstawie sporządzono inwentaryzację i czy w [...] r. wydano decyzje niezbędne do przeprowadzenia linii kablowej, a także, czy linia ta faktycznie istnieje skoro pomimo cyt. "rzekomego" przyłączenia "A" bezpośrednio do transformatora nadal powoduje on zakłócenia na działce W. F. Wnioskodawca podkreślił, iż na kopii mapy zasadniczej znajduje się adnotacja, że brak jest możliwości stwierdzenia zgodności lub rozbieżności realizacji sieci uzbrojenia terenu z uzgodnionym projektem, ponieważ inwestor nie posiada projektu zaopiniowanego przez ZUDP.
Wniosek został przez organ według właściwości przekazany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wykonania inwentaryzacji powykonawczej na działce 1 w dzielnicy mieszkaniowej w Z. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż przeprowadził czynności wyjaśniające ustalając, że przyłączenie "A" zostało wykonane poprzez "wcinkę" do istniejącego kabla nN na działce nr 1 i zostało zrealizowane przez Posterunek Energetyczny Z. na podstawie umowy o przyłączenie do sieci Przedsiębiorstwa Energetycznego zawartej dnia [...] r. Budowa powyższego przyłącza nie wymagała zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Powyższe zostało zrealizowane na podstawie przepisów prawa energetycznego. W dniu [...] r. Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z. przyjął do zasobu geodezyjnego zinwentaryzowane przyłącze energetyczne. Ustalono też, że linia kablowa, do której został podłączony "A" została wykonana w [...] r. jako linia kablowa zasilająca Dom Dziecka. "C" S.A. Oddział w B. RD Z. dnia [...] r. dostarczył do organu plan sytuacyjny pod budowę przedmiotowej inwestycji oraz kopię inwentaryzacji geodezyjnej z dnia [...] r. Decyzji o pozwoleniu na budowę nie przedłożono, w związku z tym w tej części wniosek W. F. został przekazany do Starosty [...]. Organ I instancji wskazał nadto, że z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania rozważał możliwość wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Z uwagi jednak na prowadzone czynności oraz gromadzenie materiałów dowodowych w niniejszej sprawie zasadne jest, zdaniem organu, wydanie rozstrzygnięcia w formie decyzji.
Decyzja została wydana, jak wynika z jej części nagłówkowej, na podstawie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego.
W kierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. odwołaniu W. F. podniósł, że w związku z utrzymującymi się zakłóceniami w zakresie dostawy energii elektrycznej w należącym do niego budynku nadal ma wątpliwości czy "A" istotnie został przyłączony do linii kablowej prowadzącej wprost do transformatora. Nadal wyraża też wątpliwość co do istnienia przedmiotowej linii kablowej. Jak twierdzi Spółka "C" Rejon Dystrybucji Z., właściciel zakładu produkcyjnego został przyłączony do linii kablowej już [...] r. Jednak właściciel nie wykonał inwentaryzacji powykonawczej. W. F. zwrócił się więc w tej sprawie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego, który to organ poinformował go, że został wyznaczony termin pracy geodezyjnej na [...] r. W dniu [...] r. skarżący dowiedział się w Starostwie Powiatowym w Z., że praca geodezyjna nie została w dalszym ciągu wykonana. W. F. podkreślił, że do zadań organów budowlanych należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego oraz kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie zaś z art. 77 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W decyzji nr [...] z dnia [...] r. organ powiatowy informuje, iż linia kablowa do której został rzekomo podłączony "A" miała powstać w [...] r., jednak brak jest decyzji o pozwoleniu na jej budowę. W piśmie z dnia [...] r. PINB w Z. zwrócił się do Starosty [...] z zapytaniem czy została wydana decyzja udzielająca pozwolenia na wykonanie linii kablowej. W odpowiedzi z dnia [...] r. (o której organ w decyzji nie wspomina) Starostwo Powiatowe informuje PINB w Z., iż w zasobach archiwalnych nie ma żadnych dokumentów świadczących o wydaniu pozwolenia na budowę przedmiotowej linii kablowej. Starostwo Powiatowe informuje ponadto PINB w Z., iż dokumenty dotyczące takiej budowy mogą się znajdować w Archiwum Państwowym w Z. Jednak PINB w Z. nie podejmuje w związku z tym żadnych działań, pomimo tego, iż to właśnie organ zobowiązany jest działać ze szczególną starannością i dążyć do jak najbardziej wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Nadto, jak twierdzi "C" S.A. Rejon Dystrybucji Z. linia ta została wykonana w [...] r., natomiast inwentaryzacja powykonawcza tej linii została wykonana dopiero po 11 latach, tzn. w [...] r. Linia ta biegnie przez działki i drogę na odcinku około 400 metrów. Wątpliwe jest, zdaniem W. F., aby linia ta spełniała normy techniczne, wątpliwe jest czy kabel znajduje się na odpowiedniej głębokości, czy nie ma kolizji przedmiotowej linii z rurami kanalizacyjnymi i wodociągowymi. Okazuje się nadto, że poprzednia właścicielka działki nr 1 w Z. przy ulicy [...] nigdy nie wyrażała zgody na przeprowadzenie kabla energetycznego przez swoją działkę i nikt nigdy nie zakopywał kabla energetycznego na tej działce w [...] r. W. F. jest w konsekwencji cyt. "przekonany", że linia ta nie biegnie przez działkę o numerze 1. PINB w Z. nie ustalił więc stanu faktycznego w sprawie, nie dokonał odkrywki na działce nr 1 w celu definitywnego potwierdzenia, bądź wykluczenia istnienia przedmiotowej linii kablowej na tym terenie. Decyzja nr [...] PINB w Z. została zatem również wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, a umorzenie postępowania było przedwczesne.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania podając m.in., że uzyskał ze Starostwa Powiatowego w Z. kopię operatu pomiarowego nr [...] dot. linii elektroenergetycznej włączonego do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego dnia [...] r., inwentaryzację kabla energetycznego zasilającego budynek przy ul. [...] sporządzoną na kopii mapy zasadniczej i włączoną dnia [...] r. do PZGiK oraz inwentaryzację przyłącza energetycznego eNN w Z. przy ul. [...] sporządzoną na kopii mapy zasadniczej włączoną dnia [...] r. do PZGiK.
Następnie organ II instancji rozważył, przytaczając stosowne normy i orzecznictwo sądów administracyjnych pojęcie strony i pojęcie interesu prawnego stwierdzając w konkluzji, że jego zdaniem W. F., współwłaściciel działki o nr ewid. 2, nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalności linii kablowej niskiego napięcia nN YAKY 4x70 mm relacji: stacja transformatorowa [...][...] - złącze ZK-3 na budynku Domu Dziecka, która to linia przebiega w odległości 10,5 m od granicy działki W. F. Organ wywiódł swoje stanowisko z faktu, iż na przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego kopii mapy zasadniczej w skali 1:500 odległość ta wynosi 21 mm, co po przemnożeniu przez podaną skalę, daje odległość w terenie - 10,5 m. Organ wskazał nadto, że zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. - Dz. U. 2010 r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) mapa zasadnicza to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnogeograficznych oraz elementach ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu: nadziemnych, naziemnych i podziemnych. Przedstawione na mapie zasadniczej oznaczenie kabla -eANN oznacza przewód elektroenergetyczny niskiego napięcia, którego położenie zostało ustalone na podstawie wykrywacza przewodów. Z uwagi na powyższą odległość, linia energetyczna nie oddziałuje na działkę W. F. bowiem nie uniemożliwia jej zabudowy. Brak oddziaływania kabla na działkę W. F. można ustalić także, pomocniczo, na podstawie postanowień Normy SEP N SEP-E-004 - Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe. Projektowanie i budowa. W normie tej określono najmniejsze dopuszczalne odległości poziome przy zbliżeniu kabli elektroenergetycznych i sygnalizacyjnych ułożonych bezpośrednio w ziemi od innych urządzeń podziemnych. Przy zbliżeniu kabli o napięciu znamionowym 30 kV < UN < 110 kV ze ścianami budynków i innych budowli (z wyjątkiem rurociągów, gazociągów i zbiorników z gazami i cieczami palnymi), odległość minimalna wynosi 100 cm, a zatem znacznie mniej niż wynosi odległość kabla od granicy działki W. F., nie wspominając już o odległości od zabudowy na tejże działce (4,4 cm na mapie w skali 1:500 = 22 m w terenie). W przypadku kabli o napięciu znamionowym mniejszym niż 30 kV, odległości te wynoszą 50 cm. Brak jest zatem konkretnego przepisu prawa, na który mógłby się powołać odwołujący, co stanowi o braku przymiotu strony i wynikających z tego tytułu uprawnień procesowych. W konsekwencji, jak stwierdził organ odwoławczy, koniecznym jest umorzenie postępowania odwoławczego. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest bezprzedmiotowość postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego zostanie spełniona, jeśli w toku postępowania organ ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną. Sytuacja taka zaszła w niniejszej sprawie, w związku z czym należało umorzyć postępowanie odwoławcze, co oznacza niemożność merytorycznego odniesienia się do tez zawartych w odwołaniu.
Pismem z dnia [...] r. W. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji z uwagi na obrazę art. 28 k.p.a. Natomiast decyzji wydanej przez organ I instancji zarzucił obrazę art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego i art. 7 i 77 k.p.a. W konsekwencji wniósł o stwierdzenie nieważności obydwu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniósł, iż w lutym 2010 r. złożył do "B" S.A. pisemną prośbę o usunięcie zakłóceń w dostarczaniu energii elektrycznej. Podejrzewał bowiem, że przyczyną zakłóceń jest znajdujący się w sąsiedztwie "A". W piśmie z dnia [...]r. "B" S.A. potwierdził, że źródłem zakłóceń jest zakład produkcyjny, a następnie, kolejnym pismem poinformował, że realny termin usunięcia zakłóceń, to [...] r., ponieważ należy utworzyć wydzielony obwód zasilający zakład. Zdaniem skarżącego "wysoce zastanawiające" jest to, że "B" S.A. przez 10 miesięcy nie wiedział, iż przez działkę o numerze 1 w Z. biegnie kabel energetyczny wprost do transformatora i dopiero po interwencji Urzędu Regulacji Energetyki, w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że w [...] r. wykona prace polegające na wyodrębnieniu obwodu zasilającego zakład, w którym zainstalowano urządzenia wprowadzające zakłócenia do sieci energetycznej. Następnie pismem z dnia [...] r. "B" S.A. poinformował Urząd Regulacji Energetyki, iż "A" został [...] r. przełączony na wydzielony obwód kablowy ze stacji transformatorowej. Po cyt. "rzekomym" przyłączeniu "A" do linii kablowej "B" S.A. ponownie zainstalował w budynku skarżącego rejestrator jakości dostarczanej energii elektrycznej. Wyniki rejestratora za okres od [...] r. do [...] r. nie potwierdziły skuteczności przeprowadzonych działań.
Skarżący następnie wskazał, że w dniu [...] r. wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, ponieważ "A" kieruje immisje (zakłócenia w dostawie prądu elektrycznego) do sieci energii elektrycznej. [...] WINB w K. pominął milczeniem w decyzji z dnia [...] r. powód, dla którego skarżący wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego [...] WINB w K. powinien nadto wiedzieć, że źródłem interesu prawnego może być norma prawa materialnego nie tylko administracyjnego, ale należąca do każdej gałęzi prawa, w tym do prawa cywilnego. Zachowanie minimalnych odległości obiektów budowlanych od granicy działek, granicy pasa drogowego, czy od innych obiektów nie przesądza jeszcze o ograniczeniu obszaru oddziaływania obiektu do terenu w tych minimalnych granicach. Skarżący podkreślił, że [...] WINB obliczył minimalną odległość kabla od jego działki na podstawie mapy zasadniczej, podczas gdy w odwołaniu od decyzji PINB w Z. skarżący stwierdził, że jest przekonany, iż linia ta nie przebiega zgodnie z mapą zasadniczą (jeśli w ogóle istnieje). Organ powiatowy nie sprawdził, czy kabel ten znajduje się faktycznie na tym terenie, a więc obliczenia [...] WINB mogą nie być zgodne ze stanem faktycznym. W decyzji nr [...] z dnia [...] r. organ powiatowy informuje, iż linia kablowa do której został "rzekomo" podłączony "A" miała powstać w [...] r., jednak brak jest decyzji o pozwoleniu na jej budowę. Skoro poprzednia właścicielka działki o numerze 1 w Z. przy ulicy [...] przez którą ma przebiegać linia kablowa oświadczyła, że nigdy nie wyrażała zgody na przeprowadzenie kabla energetycznego przez swoją działkę i nikt nigdy nie zakopywał kabla energetycznego na jej działce w [...] r., oraz skoro po rzekomym przyłączeniu zakładu do linii transformatorowej, rejestrator jakości dostarczanej energii elektrycznej zamontowany w budynku w dalszym ciągu wykazuje zakłócenia, to skarżący ma prawo nie tylko "żywić przekonanie" (jak stwierdza w decyzji [...] WINB), iż kabel ten nie przebiega przez wymienioną działkę, ale ma także interes prawny do tego, aby domagać się od organu nadzoru budowlanego wykonania odkrywki kabla energetycznego na działce nr 1 w celu sprawdzenia zgodności przebiegu kabla energetycznego z mapą zasadniczą, zwłaszcza że inwentaryzacja powykonawcza tej linii, z niewiadomych przyczyn, została wykonana dopiero w [...] r., a więc po 11 latach i naniesiona dopiero po interwencji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Kartograficznego i Geodezyjnego na aktualną mapę zasadniczą w [...] r. Co więcej "A" został rzekomo przyłączony do tej linii pomimo tego, iż właściciele zakładu nie posiadają zgody właściwego organu na prowadzenie działalności produkcyjnej na tym terenie oraz prowadzą działalność w obiektach wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącego organ nadzoru budowlanego nie ustalił zatem faktycznego inwestora przedmiotowej linii kablowej oraz przede wszystkim nie ustalił, czy wybudowanie linii kablowej (jeśli w ogóle istotnie miało miejsce) nastąpiło w warunkach samowoli budowalnej.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, odnosząc się do twierdzeń skargi, zaakcentował, że nie podejmował dalszych czynności wyjaśniających w ramach postępowania odwoławczego albowiem ustalił na podstawie dokumentacji geodezyjnej pozyskanej ze Starostwa, iż odwołanie wniósł podmiot nie będący stroną i postępowanie odwoławcze umorzył. Powody, dla których organ odmówił przyznania skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym kabla elektroenergetycznego zostały wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez wykazanie, iż przedmiotowy kabel nie oddziałuje na działkę skarżącego. [...]WINB zaznaczył, iż postępowanie odwoławcze wszczynane jest zawsze na wniosek strony wyrażony w odwołaniu, nigdy zaś z urzędu, co oznacza, iż w przypadku wykazania, iż brak jest wniosku uprawnionego podmiotu - strony, będącego "impulsem" procesowym do wszczęcia postępowania odwoławczego, to tym samym postępowanie odwoławcze staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że nawet najtrafniejsze argumenty podmiotu nie posiadającego przymiotu strony nie mogłyby uzasadniać uznania go za stronę, jeżeli nie jest w stanie on wykazać przepisów, z których mógłby wywieść swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Argumenty podmiotu nie będącego stroną mogłyby za to stać się powodem wszczęcia z urzędu postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji ostatecznej. Również argumenty ekonomiki procesowej nie pozwalają, zdaniem [...]WINB, na rozpoznanie odwołania wniesionego przez podmiot nie będący stroną.
W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 24 października 2012 r. reprezentujący skarżącego pełnomocnik podniósł, iż interesu prawnego skarżącego w zakresie możliwości kwestionowania zaskarżonej decyzji upatruje w art. 144 kodeksu cywilnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że w myśl art. 127 § 1 i 2 w zw. z art. 128 k.p.a. strona niezadowolona z decyzji wydanej przez organ I instancji może wnieść odwołanie do organu administracji publicznej działającego jako organ drugoinstancyjny. Wyraźne podkreślenie przez ustawodawcę, iż uprawnienie to służy wyłącznie stronie wymaga od organu II instancji każdorazowego zbadania, czy istotnie odwołanie, które zostało doń wniesione, pochodzi od strony (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) bądź podmiotu na prawach strony, czy też wniesione zostało przez osobę lub osoby do tego nie legitymowane. W myśl bowiem utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie, pomimo swych twierdzeń, jakoby decyzja organu I instancji dotyczyła jego praw i obowiązków, w rzeczywistości nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., powinno nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. - por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1432/01, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 1544/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 1620/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 1611/98.
W sprawie stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania odwołanie od decyzji wniósł W. F., który to podmiot, zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., nie posiada interesu prawnego zezwalającego na uznanie go za stronę prowadzonego postępowania. Tezę tę tut. Sąd w całej rozciągłości podziela.
Wskazać w tej mierze należy, iż w myśl art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu przywołanego przepisu musi mieć oparcie w przepisach prawa, to przepis bowiem decyduje o tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a przedmiotem sprawy. Musi to być nadto interes o charakterze osobistym, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Od tak pojętego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji" (por. w tej mierze np. przywołany też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV 1258/98).
Odnosząc powyższe wywody do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż ani na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, ani też w treści odwołania i po jego wniesieniu W. F. nie wykazał istnienia swego interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie legalności linii kablowej niskiego napięcia nN YAKY 4x70 mm relacji: stacja transformatorowa [...][...] - złącze ZK-3 na budynku Domu Dziecka w zakresie podłączenia na działce nr 1 w Z. "A". Bezspornym jest bowiem, iż skarżący nie jest ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym działki, na której nastąpiło podłączenie ww. Zakładu, nie jest też właścicielem przedmiotowej sieci. Nie wykazał też by jakiekolwiek więzy prawne łączyły go z "A". Nadto, jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ II instancji, przedmiotowa linia przebiega w odległości 10,5 m od granicy działki W. F. co jednoznacznie wynika z kopii mapy zasadniczej. Przedstawione na mapie zasadniczej oznaczenie kabla -eANN oznacza przewód elektroenergetyczny niskiego napięcia, którego położenie zostało ustalone na podstawie wykrywacza przewodów. Z uwagi na powyższą odległość, linia energetyczna nie oddziałuje na działkę W. F. bowiem nie uniemożliwia i nie ogranicza możliwości jej zagospodarowania i zabudowy.
W konsekwencji skarżący nie może zostać uznany za stronę postępowania przed nadzorem budowlanym w przedmiocie wykonanego na działce nr 1 podłączenia, a tym samym wniesienie przez niego odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej było niedopuszczalne.
Jak wynika z przedłożonych Sądowi materiałów W. F. występuje bowiem jedynie jako współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości, w którego budynku następują zakłócenia w standardach dostaw energii elektrycznej. Strona podejrzewa w tej mierze, że przyczyną zakłóceń jest nadal działanie ww. Zakładu, a cyt. "rzekome" podłączenie go, w wyniku interwencji skarżącego, bezpośrednio do transformatora, mogło w ogóle nie mieć miejsca. Skarżący wyraża zresztą nawet dalej idące przypuszczenie, że być może w ogóle nie istnieje linia, do której Zakład "rzekomo" został podłączony. Kwestionuje także poprawność mapy ewidencyjnej, na podstawie której organ II instancji uznał, iż przyłącze znajduje się w znacznym oddaleniu od działki skarżącego.
Sąd zauważa w tym miejscu, że opisywane przez skarżącego zakłócenia w dostawie energii elektrycznej, których ocena nie należy do przedmiotu niniejszej sprawy, niewątpliwie sugerują istnienie interesu faktycznego W. F. w dochodzeniu z jakiej przyczyny zakłócenia te występują, oczywistym jest też, że może żądać ich usunięcia. Żądania takie mają jednak charakter cywilnoprawny i kierowane mogą być, w zależności od okoliczności sprawy, wobec dostawcy energii, bądź podmiotów powodujących zakłócenia. W żadnej mierze nie kreują jednak jego interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., nie istnieje bowiem żaden przepis upoważniający podmiot, doznający zakłóceń w zakresie zagwarantowanej umową cywilnoprawną dostawy energii elektrycznej, do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu mającym na celu zbadanie legalności przyłączenia do sieci innego podmiotu, o ile przyłączenie to miało miejsce na innej działce, w odległości wykluczającej powodowanie utrudnień w zabudowie i zagospodarowaniu działki sąsiada. Nietrafne jest w tej mierze przywołanie przez pełnomocnika skarżącego art. 144 k.c. ("Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych") albowiem przepis ten w żadnej mierze nie odnosi się do przedmiotowego postępowania administracyjnego i nie kreuje statusu strony. Może natomiast, w konkretnych sytuacjach, stanowić podstawę roszczeń cywilnoprawnych adresowanych przez właściciela posesji uznającego się za poszkodowanego do właściciela sąsiedniej nieruchomości.
Nie mogą nadto zostać uwzględnione zastrzeżenia skarżącego wobec kopii mapy zasadniczej i usytuowania na niej przedmiotowego przyłącza. Mapa ta, widniejąca w aktach sprawy, sporządzona w dniu [...] r., wskazuje bowiem jednoznacznie położenie oznaczonego literami eANN przyłącza, przebiegającego w znacznej odległości od działki skarżącego. Na mapie tej naniesione zostały adnotacje, iż inwestor nie dopełnił obowiązku dokonania uzgodnień usytuowania sieci i brak projektu zaopiniowanego przez ZUDP. Jednakowoż mapa ta została przez Starostę [...] w dniu [...] r. przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a naniesiona na niej pieczęć stwierdza, iż wyeksponowane na niej sieci zostały zinwentaryzowane. W konsekwencji w obecnym postępowaniu mapa ta nie może podlegać kwestionowaniu.
Tym samym, zdaniem Sądu, organ II instancji prawidłowo ocenił, iż W. F. nie wykazał by przysługiwał mu status strony postępowania administracyjnego, a w efekcie poprawnie umorzył postępowanie odwoławcze. Podkreślenia wymaga nadto, że kontroli Sądu podlegało w niniejszej sprawie jedynie rozstrzygnięcie umarzające postępowanie odwoławcze, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej przez skarżącego decyzji pierwszoinstancyjnej.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów uznających poprawność przyjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło