II OZ 1106/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 631/12 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do usunięcia braków formalnych skargi. J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Zarządzeniami z dnia 26 września 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącej - jej ojca W. W., do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł oraz do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 października 2012 r. W dniu 4 października 2012 r. skarżąca uiściła kwotę wpisu, natomiast żądane pełnomocnictwo procesowe zostało złożone dopiero w dniu 16 października 2012 r. W dniu 17 października 2012 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa. Uzasadniając brak winy w uchybieniu terminu wyjaśnił, iż jego wnuczek po powrocie z leczenia onkologicznego w Warszawie zaczął silnie gorączkować i został poddany leczeniu szpitalnemu w Kielcach. Pełnomocnik musiał więc zastąpić w szpitalu córkę, która przebywała w pracy. Do wniosku dołączono kartę informacyjną ze szpitala w Warszawie, z której wynika, że syn skarżącej leczony był tam w okresie od 24.09.2012r. do 1.10.2012r., oraz kartę informacyjną ze szpitala w Kielcach, z której wynika, że syn skarżącej był tam leczony w okresie od 8.09.2012 r. do 16.10.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, postanowieniem z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 631/12, odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że okoliczność sprawowania w szpitalu opieki nad chorym wnuczkiem nie oznacza braku możliwości dokonania stosunkowo nieskomplikowanej czynności złożenia pełnomocnictwa, choćby za pośrednictwem poczty. Tym bardziej, że pełnomocnictwo, jak wynika z widniejącej na nim daty, zostało udzielone już w dniu 1 października 2012 r. Wystarczało zatem jedynie nadać je na poczcie. Leczeniu szpitalnemu poddany był wnuczek pełnomocnika, a nie pełnomocnik, który bez wątpienia mógł znaleźć chwilę czasu na złożenie żądanego dokumentu, pozostawiając chorego pod opieką personelu szpitala. Z treści wniosku nie wynika aby jego obecność przy wnuczku była wymagana przez całą dobę bez przerwy. Również sama skarżąca, będąca jak wynika z akt sprawy domownikiem pełnomocnika, mogła dokonać czynności złożenia pełnomocnictwa, czy to osobiście, czy też za pośrednictwem poczty, jeśli obowiązki zawodowe uniemożliwiały jej osobiste stawienie się w Sądzie w godzinach urzędowania. Zdaniem Sądu wskazane we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają, że do uchybienia doszło z przyczyn od pełnomocnika niezależnych. Sam fakt choroby dziecka i złożona do akt karta informacyjna leczenia szpitalnego nie stanowią potwierdzenia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, albowiem nie wyklucza to możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę (pełnomocnika) za pośrednictwem poczty, czy to osobiście czy przez innego domownika. Zażaleniem J.P. zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę w całości poprzez przywrócenie jej terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej od strony przeciwnej kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że do uchybienia terminu doszło z winy skarżącej i jej pełnomocnika, w sytuacji gdy zarówno skarżąca jak i jej pełnomocnik z przyczyn obiektywnych i przez siebie niezawinionych nie mogli uzupełnić braków formalnych skargi w zakreślonym terminie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżąca i jej pełnomocnik udowodnili, iż wyłączną przyczyną uchybienia terminu była konieczność sprawowania przez nich osobistej opieki na małoletnim synem skarżącej (wnukiem pełnomocnika). Wbrew twierdzeniom Sądu syn skarżącej, pomimo iż przebywał w szpitalu, wymagał stałej opieki skarżącej i jej pełnomocnika i nie mógł być pozostawiony wyłącznie pod opieką personelu szpitala. Syn skarżącej jest bowiem dwuletnim dzieckiem, które podczas hospitalizacji wymaga stałej opieki najbliższych. Jako że skarżąca jest wdową, jedyną osobą która może jej pomóc w tych czynnościach jest jej ojciec, będący równocześnie pełnomocnikiem w postępowaniu przed WSA. Skarżąca podniosła także, że o tym, iż w okresie hospitalizacji wnuka pełnomocnika nie było możliwe podjęcie przez niego jakichkolwiek czynności procesowych świadczy chociażby sam termin wystąpienia przez pełnomocnika z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu (już dzień po zakończeniu hospitalizacji wnuka - 16.10.2012 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przywrócenie uchybionego terminu, zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., możliwe jest jedynie w wypadku, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony. Art. 87 § 2 tej ustawy nakłada obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu na stronę, która domaga się przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w cyt. powyżej art. 87 § 2 p.p.s.a., jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, strona skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Argumenty podnoszone zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jak i w zażaleniu, dotyczące nagłej potrzeby stałej opieki nad dwuletnim synem skarżącej przebywającym w szpitalu z uwagi na ciężki stan zdrowia wywołany powikłaniami po chemioterapii, zasługują na uwzględnienie i stanowią przesłankę do przywrócenia terminu. Podkreślenia wymaga, iż pełnomocnik strony skarżącej przedstawił kopie kart informacyjnych z leczenia szpitalnego wnuka uwiarygodniające podnoszone we wniosku okoliczności. Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje też fakt, że przedmiotowy brak formalny skargi uzupełniono w dniu, w którym wnuk pełnomocnika skarżącej zakończył hospitalizację. Mając powyższe na uwadze i uznając wniesiony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu za usprawiedliwiony Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.