II OZ 20/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. L. i J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1009/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. L. i J. L. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do wniesienia skargi na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 687/12, odrzucił skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. Pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia skargi na w/w postanowienie, składając równocześnie skargę. Uzasadniając wniosek podali, że zaskarżone postanowienie Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2012 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących – P. P., który oświadczył, że odebrał je w dniu 5 marca 2012 r. W terminie 30 dni od tej daty skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r. odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Wskazali, że dopiero w dniu 8 czerwca 2012r. P. P. poinformował skarżących, że korespondencję zawierającą zaskarżone postanowienie odebrał w dniu 2 marca 2012 r., a nie jak wcześniej twierdził w dniu 5 marca 2012 r. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływa więc w dniu 15 czerwca 2012 r. Niezależnie od powyższego wskazali, że zaskarżone postanowienie organu administracji nie zawierało pouczenia o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; organ wskazał, że postanowienie jest niezaskarżalne. Tymczasem ani P. P., ani skarżący nie są profesjonalistami w dziedzinie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 października 2012 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że okoliczność, w postaci błędnego poinformowania przez pełnomocnika wnioskodawców tj. P. P., o dacie odbioru zaskarżonego postanowienia, nie może w ocenie Sądu stanowić przesłanki usprawiedliwiającej niezachowanie terminu. Od skarżących można było bowiem wymagać, aby ustanawiając pełnomocnika, wybrali osobę, która dopilnuje kierowanej do niego korespondencji, w tym także precyzyjnie poinformuje mocodawców o podejmowanych czynnościach, zarówno prawnych jak i faktycznych, które będą miały określone skutki prawne bezpośrednio dla mocodawców. Tak więc wina w wyborze nieprofesjonalnej osoby obciąża mocodawców. Zaniedbanie po stronie pełnomocnika nie może zatem uzasadniać przywrócenia uchybionego w niniejszej sprawie terminu. Zdaniem Sądu niezasadny jest argument, iż zaskarżone postanowienie organu administracji nie zawierało pouczenia o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ wskazał bowiem, że postanowienie jest zaskarżalne, wskazując termin oraz właściwy sąd. Brak przy tym było również po stronie organu uchybienia przepisów prawa przy doręczaniu skarżonego postanowienia. W związku z tym przyczyny uchybienia terminu leżą jedynie po stronie skarżących i polegają na winie w wyborze pełnomocnika, który w odpowiedni sposób winien zadbać o ich interesy, co prowadzi do odmowy przywrócenia terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie wnieśli K. L. i J. L. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazali, że zachowali należytą staranność przy wyborze pełnomocnika. Dodatkowo wskazali, że WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r. przywrócił termin do wniesienia skargi na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek, więc o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie skarżący uprawdopodobnili brak winy w niezachowaniu terminu do wniesienia skargi. Z argumentacji wnioskujących i z akt sprawy wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1010/12 uchylił postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi wskazując w uzasadnieniu wyroku, iż "nie mają racji skarżący twierdząc, że wniosek o przywrócenie terminu stanowił jednocześnie odwołanie. Wniosek ten (pismo P. P. z dnia 16 maja 2011 r.) nie zawiera żadnego sformułowania pozwalającego na takie ustalenie. Stosownie do przepisu art. 58 § 2 odwołanie winno być wniesione jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Brak odwołania może stanowić podstawę odmowy przywrócenia terminu. Ta okoliczność mogłaby mieć jednak znaczenie wówczas, gdyby zostało potwierdzone, że rzeczywiście do uchybienia terminu doszło." W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe oznacza, iż skarżący zasadnie uzasadnili wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. K. L. i J. L. zachowali również przewidziany przepisem art. 87§1 p.p.s.a. siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jak podano powyżej, przyczyna uchybienia terminu nastąpiła w dniu 8 czerwca 2012 r. kiedy to skarżący dowiedzieli się o faktycznej dacie odbioru korespondencji (2 marca 2012 r.), a w dniu 14 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego) nadano wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi została wniesiona skarga. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.