II OZ 1084/12

Dnia 11 grudnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2012 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1129/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B.K. na uchwałę Rady Gminy Wiązowna z dnia 26 października 2011 roku nr 85.XVI.2011 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu B.K. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Gminy Wiązowna z dnia 26 października 2011 r. nr 85.XVI.2011 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, ze w skarga jest oczywiście bezzasadna z tego powodu, że została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Sąd I instancji wyjaśnił, że Rada Gminy Wiązowna nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, a termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 14 maja 2012 r., z racji tego, że ostatni dzień terminu – 12 maja 2012 r. wypadał w sobotę. Skarżący nadał skargę w urzędzie pocztowym dnia 10 maja 2012 r. (data stempla pocztowego), jednak zaadresował ją bezpośrednio do Sądu I instancji. Skarga została zarejestrowana w dzienniku korespondencji ogólnej, a następnie przesłana organowi. Za datę wniesienia skargi należy więc uznać datę nadania skargi do właściwego organu, co uczynił Sąd I instancji w dniu 16 maja 2012 r. Mając powyższe na uwadze, powołując się na przepis art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd I instancji stwierdził, że prawo pomocy skarżącemu nie przysługuje z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznania wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Wskazał jednocześnie, że jego skarga została odrzucona, a więc Sąd I instancji pozbawił go możliwości skorzystania z prawa pomocy przy złożeniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu. Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony (art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a.), jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności skargi. Skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości. W przeciwnym razie mogłoby dojść do naruszenia konstytucyjnego prawa strony do sądu. Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 - 6 p.p.s.a. Z taką sytuacją mamy niewątpliwie do czynienia w niniejszej sprawie. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga podlegała odrzuceniu, ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia. W konsekwencji brak było podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. W niniejszej sprawie nie można postawić Sądowi I instancji zarzutu, że odmowa przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, narusza jego konstytucyjne prawo do sądu. Sąd I instancji odrzucił skargę postanowieniem z dnia 30 października 2012 r., a więc już po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak jest przeszkód, by skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi (oraz ewentualnie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych). W takiej sytuacji Sąd I instancji nie będzie już uprawniony do powoływania się na oczywistą bezzasadność skargi, lecz będzie zobowiązany, o ile oczywiście wniosek zostanie skutecznie złożony, do dokonania oceny sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 574). Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.