I OZ 30/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 742/12 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odrzucić zażalenie. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 27 czerwca 2013 r. (sygn. akt II SA/Bk 742/12) oddalił skargę T. W. (dalej również: wnoszącej zażalenie) na decyzję nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z [...] lipca 2012 r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wyrok ten wraz z uzasadnieniem pełnomocnik skarżącej, adw. I. M. otrzymał w dniu 11 lipca 2013 r. 2. W dniu 30 lipca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynął wniosek T. W. skierowany do Okręgowej Rady Adwokackiej w Białymstoku o wyznaczenie innego adwokata z urzędu, zawierający wypowiedzenie pełnomocnictwa adw. I. M. 3. W piśmie z 18 lipca 2013 r. T. W. upoważniła A. W. do działania w jej imieniu przed sądami administracyjnymi we wszystkich sprawach, których jest stroną. 4. W dniu 1 sierpnia 2013 r., w wyniku przyznania T. W. prawa pomocy, do prowadzenia sprawy został wyznaczony nowy pełnomocnik: adw. E. S.. W dniu 12 sierpnia 2013 r. adw. E. S. złożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. 5. W dniu 19 sierpnia 2013 r. T. W. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, wraz ze skargą kasacyjną, sporządzoną przez r. pr. Z. K. oraz razem z pełnomocnictwem dla r. pr. Z. K., udzielonym wyłącznie do sporządzenia i złożenia skargi kasacyjnej. 6. Postanowieniem z 3 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił T. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 19 września 2013 r. postanowienie to zostało doręczone – bez pouczenia – T. W. oraz r. pr. Z. K.. 7. W dniu 27 września 2013 r. T. W. nadała w urzędzie pocztowym zażalenie na postanowienie z 3 września 2013 r. 8. Postanowieniem z 8 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie T. W. na postanowienie z 3 września 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 27 czerwca 2013 r. Postanowienie to zostało doręczone – bez pouczenia – T. W. oraz r. pr. Z. K.. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że postanowienie z 3 września 2013 r. zostało doręczone pełnomocnikowi T. W. w dniu 19 września 2013 r. Zażalenie wnosi się zaś w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Termin do wniesienia zażalenia upłynął więc w dniu 26 września 2013 r., a zatem zażalenie wniesione zostało po terminie. 9. W piśmie z 28 października 2013 r. T. W. wskazała, że rezygnuje z udzielonego jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 10. W piśmie z 30 października 2013 r. T. W. złożyła zażalenie na postanowienie z 8 października 2013 r. 10.1. Wskazała, między innymi, że postanowienie z 3 września 2013 r. zostało jej doręczone w dniu 19 września 2013 r. Nie było w nim zamieszczone pouczenie o przysługujących jej prawach ani o terminach, w jakich może wnieść środek zaskarżenia. Naruszyło to art. 6, art. 140 § 3 oraz art. 163 § 2 i 3 p.p.s.a. 10.2. Wnosząca zażalenie podkreśliła, że r. pr. Z. K. miała upoważnienie wyłącznie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W chwili złożenia skargi przestała być pełnomocnikiem T. W. 10.3. Wnosząca zażalenie wskazała, że "nie [może] ponosić ujemnych skutków działania WSA w Białymstoku, skoro Sąd nie pouczył [jej] o przysługującym terminie na złożenie skargi". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 11. Zgodnie z art. 67 § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny dokona ustaleń, których nie dokonał w prawidłowy sposób Sąd pierwszej instancji - to jest ustali kto i w jakim czasie był pełnomocnikiem wnoszącej zażalenie: – adw. I. M. był pełnomocnikiem T. W. do 30 lipca 2013 r.; – r. pr. Z. K. miała pełnomocnictwo T. W., wyłącznie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej; – adw. E. S. była pełnomocnikiem T. W. do 28 października 2013 r.; – A. W. jest pełnomocnikiem T. W. co najmniej od 18 lipca 2013 r. Pozostaje w tym charakterze bez przerwy, aż do dnia wydania niniejszego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że po 28 października 2013 r. jedynym pełnomocnikiem T. W. jest A. W. Pełnomocnictwo dla A. W. nie zostało bowiem nigdy cofnięte. Postanowienie z 8 października 2013 r. należało więc doręczyć A. W. Doręczenie tego postanowienia innym podmiotom – w tym T. W. – nie jest skuteczne. 12. Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Art. 194 § 2 p.p.s.a. nie wskazuje wyłącznie momentu, do którego można wnieść zażalenie. Przepis ten określa wyraźnie również, od kiedy można je wnieść – od dnia doręczenia postanowienia. Wniesienie zażalenia przed tym dniem jest niedopuszczalne. Doręczenie postanowienia jest warunkiem koniecznym do wniesienia zażalenia. Skoro postanowienia z 8 października 2013 r. nie doręczono pełnomocnikowi wnoszącej zażalenie, wniesienie zażalenia na to postanowienie było niedopuszczalne. Zażalenie to wniesiono bowiem zanim termin do jego wniesienia rozpoczął swój bieg. Zażalenie na postanowienie z 8 października 2013 r. należy więc odrzucić. 13. Zgodnie z art. 163 § 2 zd. 3 p.p.s.a., doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. W myśl art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Brak pouczenia o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma żadnego wpływu na bieg tego terminu. Strona może natomiast wnosić o jego przywrócenie. Błędne pouczenie może stanowić o braku zawinienia w dochowaniu terminu. Z powyższego wynika, że doręczając postanowienie A. W., jako pełnomocnikowi T. W., należy pouczyć go o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. 14. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skutek niniejszego postanowienia jest taki, że postanowienie z 8 października 2013 r. należy doręczyć A. W. wraz z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Dopiero po dokonaniu tego doręczenia T. W. lub jej pełnomocnik będą mogli skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie z 8 października 2013 r. Wbrew postulatowi wnoszącej zażalenie, Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać w niniejszym postanowieniu kwestii prawidłowości postanowienia z 3 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powinien samodzielnie rozważyć, czy postanowienie to zostało doręczone prawidłowo i czy należy dokonać ponownego doręczenia również postanowienia z 3 września 2013 r. 15. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w związku z art. 180 i art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.