I SA/Wa 2270/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. sprawy ze skargi R.T. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] września 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. nr [...], stwierdzająca nieważność decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2003 r. nr [...], potwierdzającej, że R.T. jest osobą uprawnioną do zaliczenia na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa, wartości nieruchomości pozostawionych, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa. Z ustaleń organu wynika, że w dniu 1 października 2005 r. R.R.T. zwróciła się do Wojewody [...] z żądaniem ujawnienia w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez J.K. poza obecnymi granicami RP. Do wniosku dołączono decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...], potwierdzającą R.R.T. uprawnienie do zaliczenia, na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa, wartości nieruchomości pozostawionych, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., na terenach niewchodzących w skład obecnego obszaru państwa. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S., Wydział Cywilny, z dnia [...] kwietnia 1960 r., sygn. akt [...], organ odwoławczy ustalił, że spadek po J.K. zmarłym w dniu 21 lipca 1955 r. w S. i tam ostatnio stale zamieszkałym , oraz po J.K., zmarłej w dniu 26 grudnia 1957 r. w S. i tam ostatnio stale zamieszkałej, na podstawie ustawy nabyli: B.K., R.R.K., M.K., T.K. po ¼ części każdy z nich. Z uwierzytelnionej kserokopii aktu notarialnego z dnia [...] września 1966 r., rep. A nr [...], wynika, że B.K. częściowo zrealizował uprawnienie do rekompensaty, nabywając od Skarbu Państwa wieczyste użytkowanie gruntu położonego w S., składającego się z działki nr [...] o powierzchni [...] m2 wraz z prawem własności położonego na ww. działce budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m2. Na podstawie uwierzytelnionej kserokopii aktu notarialnego z dnia [...] maja 1968 r., organ ponadto ustalił, że T.K. oraz M.G. z domu K. dokonali darowizny na rzecz R.R.T. z domu K. swoich udziałów w spadku po J. i J. małżonkach K., w tym prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Krąg osób, którym przysługiwało uprawnienie do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa na pokrycie wskazanych w art. 212 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami należności ustalony został w ust. 4 i 5 tego artykułu. Z treści art. 212 ust. 4 wynika, że zaliczenie mogło nastąpić albo na rzecz właściciela tych nieruchomości albo osoby wskazanej przez niego uprawnionej do dziedziczenia ustawowego po nim. Natomiast w razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą uprawnienia do zaliczenia wynikające z ust. 1 art. 212 przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Tego rodzaju uregulowanie ustawowe wskazuje, że krąg osób, którym przysługuje uprawnienie do zaliczenia jest kręgiem zamkniętym, ograniczonym do wskazanych w tych przepisach osób. Jeżeli uprawnienia wynikające z art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługują łącznie wszystkim spadkobiercom i nie wskazano jednego z nich – tak jak w sprawie niniejszej – to interes prawny mają łącznie wszyscy spadkobiercy, którzy łącznie stanowią jedną i tę samą stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. i tylko łącznie wszyscy mogą żądać czynności organu, a organ administracji publicznej w przypadku uznania spełnienia przesłanek winien potwierdzić łącznie wszystkim spadkobiercom właścicieli mienia pozostawionego prawo do zaliczenia na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa, wartość nieruchomości pozostawionych, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., na terenach niewchodzących w skład obecnego obszaru państwa. Nie ma zatem wielości stron, lecz wielość będących jedną stroną podmiotów, z których nikt nie jest uprawniony do działania z wyłączeniem pozostałych nie może więc sam żądać czynności organu. Starosta [...] dysponował prawomocnym postanowieniem spadkowym Sądu Rejonowego w S., Wydział Cywilny, z dnia [...] kwietnia 1960 r., sygn. akt [...], stwierdzającym nabycie spadku po J.K. i J.K., na podstawie ustawy przez B.K., R.R.K. (obecnie T.), M.K. (obecnie G.), T.K. po ¼ części każdy z nich. Wskazania na rzecz R.R.T. dokonało tylko dwóch spadkobierców: M.G. oraz T.K.. B.K. nie dokonał żadnego wskazania. Dlatego Starosta [...] powinien był potwierdzic uprawnienia wszystkim spadkobiercom łącznie, tj. R.R.T., T.K., B.K. oraz M.G.. Potwierdzenie uprawnienia tylko R.R.T. byłoby możliwe, gdyby B.K. dokonał wskazania jej jako osoby uprawnionej, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdzi, że Starosta [...] potwierdzając R.R. T. uprawnienia do realizacji roszczeń wynikających z art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, rażąco naruszył art. 212 ust. 1 i ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami co obliguje organ wyższego stopnia do utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nieważność decyzji z [...].04.2003 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 156 par 1 pkt. 2 kpa. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa R.T. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji. W uzasadnieniu skargi podniosła, żę B.K. zrealizował swe prawa do rekompensaty przed _ wszczęciem postępowania. Wobec tego nie był osobą uprawnioną w rozumieniu przepisu art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym wskazanie przez niego osoby uprawnionej byłoby bezprzedmiotowe. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z [...].04.2003 r. narusza interesy skarżącej, gdyż pozbawia ją praw, które wynikają z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jak i z umowy notarialnej. Pozbawi skarżącą uprawnienia nawet do ¼ rekompensaty. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Podstawą materialnoprawną weryfikowanej w niniejszym postępowaniu decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2003 r. stanowił art. 212 ust. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji tj. [...].04.2003 r. Zgodnie z tym przepisem w razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą, uprawnienia wynikające z ust. 1 przysługują łącznie wszystkim spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Oznacza to, że spadkobiercy bez konieczności przeprowadzenia działu spadku mogą się umówić, kto z nich zrealizuje przysługujące im wspólne uprawnienie. W rozpoznawanej sprawie Właścicielem nieruchomości pozostawionych za granicą byli rodzice skarżącej J.K. i J.K.. Zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzenie nabycia spadku po właścicielach ich spadkobiercami są: skarżąca R.T. oraz jej rodzeństwo B.K., M.K. (obecnie G.) oraz T.K.. Aktem notarialnym [..] maja 1968 r. T.K. i M.G. dokonali darowizny na rzecz R.T. swoich udziałów w spadku po rodzicach, w tym prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Ponieważ wskazania na rzecz R.T. dokonało tylko dwóch spadkobierców to organ powinien był potwierdzić uprawnienia wszystkim spadkobiercom łącznie. Organ uprawnienie to potwierdził tylko R.T. mimo, że B.K. nie dokonał wskazania jej osoby jako osoby uprawnionej. Taka decyzja jest wadliwa i rażąco narusza art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż w sytuacji jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, potwierdzenie uprawnienia mogło nastąpić tylko łącznie wszystkim spadkobiercom J.K. i J.K.. Taka wadliwość stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 par 1 pkt. 2 kpa. Prawidłowo więc organ nadzoru stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...].04.2003 r. Bez znaczenia dla potwierdzenia uprawnień z art. 212 ust. 1. ustawy o gospodarce nieruchomościami miał fakt, że jeden ze spadkobierców – B.K. częściowo zrealizował uprawnienie do rekompensaty nabywając, aktem notarialnym z [...] września 1966 r., od Skarbu Państwa wieczyste użytkowanie działki gruntu wraz z własnością położonego na tej działce budynku mieszkalnego. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.