III SA/Wa 682/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-30
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Katarzyna Golat, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka nabyła prawo do rozporządzania samochodami osobowymi jak właściciel w momencie zawarcia umowy sprzedaży, czy dopiero w momencie odbioru pojazdów i zapłaty pełnej ceny, co wpływa na określenie podatnika zobowiązanego do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka nie nabyła prawa do rozporządzania samochodami jak właściciel w momencie zawarcia umowy sprzedaży, ponieważ sprzedający nie był wówczas ich właścicielem. Własność przeszła na spółkę dopiero w momencie odbioru pojazdów i zapłaty pełnej ceny, co nastąpiło po przemieszczeniu pojazdów na terytorium kraju. W związku z tym, spółka nie była podatnikiem zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w dacie wskazanej przez organy podatkowe.Stan faktyczny
Spółka P. Spółka Jawna nabyła wewnątrzwspólnotowo dwa samochody osobowe marki Audi Q7 z Niemiec. Organy podatkowe uznały spółkę za podatnika zobowiązanego do zapłaty podatku akcyzowego, twierdząc, że nabyła ona prawo do rozporządzania pojazdami jak właściciel w dniu zawarcia umów sprzedaży (21 maja 2009 r.), przed ich przemieszczeniem na terytorium kraju (27 maja 2009 r.). Spółka kwestionowała tę klasyfikację, argumentując, że sprzedający nie był właścicielem pojazdów w momencie zawarcia umów, a własność przeszła na nią dopiero po przemieszczeniu pojazdów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz P. Spółka Jawna zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi P. Spółka Jawna z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz P. Spółka Jawna z siedzibą w P. kwotę 5.267 zł (słownie: pięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] września 2010 r. określającą Spółce P. M.M. C. Spółka Jawna zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w łącznej wysokości 83.314 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w dniu 27 maja 2009 r. dwóch samochodów osobowych marki Audi Q7.
Jak wynika z akt sprawy, z tytułu przemieszczenia przedmiotowych pojazdów z Niemiec na terytorium kraju nie został zapłacony podatek akcyzowy. Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem z [...] lutego 2010 r., wszczął z urzędu wobec Spółki postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym dwóch samochodów osobowych: marki AUDI Q7, nr identyfikacyjny [...], oraz nr identyfikacyjny [...].
Naczelnik Urzędu Celnego w P., po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym:
- z tytułu dokonanego w dniu 27 maja 2009 r. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki AUDI Q7, numer VIN [...] w kwocie 42.666 zł;
- z tytułu dokonanego w dniu 27 maja 2009 r. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki AUDI Q7, numer VIN [...], w kwocie 40.648 zł.
Organ podatkowy I instancji w uzasadnieniu ww. decyzji stwierdził, że dwa pojazdy marki AUDI Q7 zostały po raz pierwszy dopuszczone do ruchu na terytorium Niemiec. Z niemieckich dokumentów rejestracyjnych wynikało, że pojazdy AUDI Q7 zostały zarejestrowane 10 lipca 2008 r. oraz 25 kwietnia 2008 r. Oba pojazdy w dniu rejestracji posiadały klasę/rodzaj pojazdu oznaczony jako "MIG", co zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 137, poz. 968 z późn. zm.), wskazuje, iż są to samochody osobowe. Pojazdy posiadały 5 miejsc siedzących.
Naczelnik Urzędu Celnego uznał, że w dniu rejestracji ww. pojazdów na terytorium Niemiec były samochodami osobowymi. W ocenie organu podatkowego zobowiązanie do zapłaty podatku akcyzowego powstało po stronie Skarżącej. Zdaniem organu Spółka zawarła w dniu 21 maja 2009 r. dwie umowy sprzedaży z L. J. Z. nabywając prawo do rozporządzania wymienionymi pojazdami jak właściciel. Tym samym Spółka była podatnikiem zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego w chwili dokonywania przemieszczania pojazdów przez J. Z. w dniu 27 maja 2009 r. W ocenie organu J. Z. w dniu 21 maja 2009 r. przeniósł własność wskazanych pojazdów marki Audi Q7 na Skarżącą, zgodnie z art. 535 Kodeksu cywilnego i art. 2 pkt 21 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r., Nr 108, poz. 626 ze zm., dalej: "u.p.a.").
Organ stwierdził, że Spółka mimo ciążącego na niej obowiązku nie złożyła deklaracji uproszczonej oraz nie obliczyła i nie zapłaciła akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych marki. Zdaniem organu I instancji powstało zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, na podstawie art. 101 ust.2 pkt 1oraz art.102 ust.2 u.p.a. .
Pismem z dnia 16 września 2010 r. Spółka odwołała się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, alternatywnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie prawa procesowego:
1) art. 187 § 1, art. 191, art. 194 i art. 199 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "Ord. pod.") przez dokonanie błędnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, z pominięciem reguł swobodnej oceny dowodów, polegającym na nieuzasadnionym odmówieniu wiarygodności:
- dokumentom urzędowo wystawionym przez niemieckie urzędy administracji bez przeprowadzenia dowodu przeciwko nim,
- wyjaśnieniom pisemnym urzędów niemieckich i polskich oraz innych podmiotów,
oraz na dokonaniu błędnej analizy dwóch umów sprzedaży z dnia 21 maja 2009 r. i działań podjętych przez J. Z. w okresie od 21 maja 2009 r. do 29 maja 2009 r.;
2) art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 210 § 4 Ord. pod. przez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn odmówienia wiarygodności niektórym dowodom i uznania za wiarygodne innych oraz nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy skutkujących brakiem zaufania co do sposobu prowadzenia postępowania podatkowego;
3) art. 21 § 3 Ord. pod. z art. 100 ust 1 pkt 2 i ust 4, art. 101 ust 2 pkt 1, art. 102 ust 2, art. 104 ust. 1 pkt 2 i ust. 12,. art. 105 pkt 1, art. 106 ust. 2 i ust. 3 u.p.a. przez błędne ustalenie, że pojazdy stanowiące przedmiot decyzji nosiły w chwili przemieszczenia ich na teren kraju cechy samochodów osobowych i określenie w związku z tym zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym.
4) art. 133 § 1 Ord. pod. w zw. z art. 102 ust. 2 u.p.a. przez błędne uznanie Skarżącej za stronę postępowania i podatnika zobowiązanego do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu dokonanych w dniu 27 maja 2009 r. nabyć wewnątrzwspólnotowych samochodów będących przedmiotem postępowania.
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wskazał, iż 21 maja 2009 r. Spółka, jako nabywca, zawarła z J. Z., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą L., występującym jako sprzedawca, dwie umowy sprzedaży (odrębną dla każdego pojazdu), dotyczące pojazdów marki AUDI Q7. Sprzedawca – L. J. Z., zobowiązał się sprzedać Spółce - nabywcy, pojazdy AUDI Q7, rocznik modelowy 2008, nr VlN [...], w wersji ciężarowej, za cenę 229.385 PLN, oraz pojazd AUDI Q7, rocznik modelowy 2008, nr identyfikacyjny VIN [...], w wersji ciężarowej, za cenę 218.539 zł. Cena sprzedaży pojazdów zawierała podatek VAT. Ponadto sprzedawca zobowiązał się do transportu przedmiotów umów na terytorium kraju, dostarczenia homologacji DEKRA, tłumaczenia dokumentów, przeglądu pojazdów w wersji ciężarowej na terytorium kraju oraz wniesienia opłaty recyklingowej. W dniu 25 maja 2009 r. Spółka dokonała wpłaty na rachunek sprzedawcy, kwoty 74.000 EURO, tytułem zaliczki za pojazdy określone w ww. umowach sprzedaży. Organ zaznaczył, iż przez umowę sprzedaży - art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) - sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Zdaniem organu odwoławczego umowa sprzedaży rzeczy określonej co do tożsamości (pojazd oznaczony numerem nadwozia), ma charakter konsensualny, tj. do jej zawarcia ze skutkiem prawnym w postaci przeniesienia własności wystarcza złożenie zgodnych i niewadliwych oświadczeń woli przez obie strony. W dniu 25 maja 2009 r. J. Z., nabył przedmiotowe samochody osobowe marki AUDI Q7 na terytorium Niemiec. Kolejno w dniu 27 maja 2009 r. punkt kontroli technicznej pojazdów dokonał zmiany klasyfikacji samochodów osobowych na samochody ciężarowe – pojazdy terenowe do transportu ładunków do 3,5 t. Następnie sprzedawca w dniu 29 maja 2009 r. przekazał wskazane pojazdy Audi Q7 spółce, realizując umowę sprzedaży tych pojazdów. Spółka złożyła po raz pierwszy w dniu 2 czerwca 2009 r. wnioski w sprawie rejestracji ww. pojazdów, które zostały zwrócone na wniosek strony. Sprzedawca w dniu 26 czerwca 2009 r. zarejestrował ww. pojazdy na swoje nazwisko w niemieckim wydziale komunikacji jako pojazdy ciężarowe. W tym samym dniu dokonano przeglądów technicznych w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów na terenie Polski, gdzie zakwalifikowano przedmiotowe pojazdy jako ciężarowe i ponownie przekazano Spółce.
Organ podatkowy powołując się na niemieckie dokumenty rejestracyjne pojazdów, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz polskie dokumenty rejestracyjne uznał, że w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602) są to pojazdy ciężarowe. Zdaniem organu, wskazania te nie mają jednak znaczenia dla opodatkowania akcyzą, jeżeli zasadnicze przeznaczenie tych pojazdów, wynikające z ich ogólnego wyglądu i ogółu cech projektowych, pozwoli na klasyfikację do pozycji HS 8703 (Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.).
Ponadto podczas oględzin pojazdów stwierdzono, że posiadały 5 stałych miejsc siedzących (2 z przodu i 3 w tylnym rzędzie), z wyposażeniem zabezpieczającym w postaci pasów bezpieczeństwa dla każdej osoby. Posiadały też 4 drzwi po 2 z każdej strony, zaopatrzone w okna. Okna znajdują się również wzdłuż dwubocznych paneli. Pomiędzy pierwszym a drugim rzędem siedzeń (przestrzenią dla kierowcy a przestrzenią tylną) nie stwierdzono stałego panela lub przegrody. Kratka odgradzająca przestrzeń pasażerską od ładunkowej znajduje się za drugim rzędem siedzeń. Wyposażenie wnętrza pojazdów składa się z dywaników, wentylacji i klimatyzacji dla każdego miejsca siedzącego. Pojazdy posiadają poduszki bezpieczeństwa, oświetlenie kabiny i popielniczki. Ponadto, AUDI Q7 (nr VIN [...]), posiadało siedzenia skórzane, kierownicę skórzaną, automatyczną skrzynię biegów, elektryczny szyberdach, radio, głośniki, elektrycznie podnoszone szyby z przodu i z tyłu, nawiewy klimatyzacji na tylne siedzenia, elektryczne lusterka zewnętrzne, bagażnik dachowy, felgi z metali lekkich, światła przeciwmgielne. Natomiast AUDI Q7 (nr (VIN [...]), posiadało siedzenia skórzane, kierownicę skórzaną, automatyczną skrzynię biegów, radio, głośniki, elektrycznie podnoszone szyby z przodu i z tyłu, nawiewy klimatyzacji na tylne siedzenia, elektryczne lusterka zewnętrzne, felgi z metali lekkich, światła przeciwmgielne. Zgodnie z dokumentacją fotograficzną, stanowiącą integralną część protokołów oględzin oba pojazdy, w części bagażowej posiadają dywaniki i wykładzinę kojarzoną z przewozem bagaży dla podróżnych. W ocenie organu ogólny wygląd oraz cechy projektowe tych pojazdów, nadają im ich zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób w rozumieniu Nomenklatury Scalonej oraz powołanych not i wyjaśnień do HS i CN. klasyfikujące te pojazdy do pozycji HS 8703 Nomenklatury Scalonej.
Dyrektor Izby Celnej w W. podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego w P. zgodnie z którym pojazdy AUDI Q7 zostały wyprodukowane jako samochody osobowe (pięciomiejscowe) i zarejestrowane po raz pierwszy na terytorium Niemiec. Organ wskazał, że J. Z. nabył te pojazdy jako osobowe, co potwierdzają zapisy na dokumentach ich nabycia. Przed przemieszczeniem ww. pojazdów na terytorium kraju dokonał zmiany klasyfikacji tych pojazdów na ciężarowe, w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym, co odnotowano w dokumentach DEKRA oraz niemieckich dowodach rejestracyjnych Teil I i Teil II. Przy zmianie klasyfikacji, zgodnie ze wskazanymi dokumentami zmniejszono ilość miejsc siedzących do 2. Zakupione przez spółkę pojazdy AUDI Q7, zostały zarejestrowane na terytorium kraju jako pięciomiejscowe i takie zostały przedstawione do oględzin.
Organ odwoławczy nie dał wiary zapisom na niemieckich dokumentach rejestracyjnych pojazdów i dokumentach DEKRA odnośnie liczby miejsc siedzących, określonych jako 2, w porównaniu do stanu faktycznego pojazdów. Pojazdy zostały wyprodukowane i faktycznie przemieszczone na terytorium kraju jako pięciomiejscowe.
Podsumowując organ odnosząc się do ogólnego wyglądu oraz cech projektowych pojazdów marki AUDI Q7, stwierdził ich zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób w rozumieniu Nomenklatury Scalonej oraz not i wyjaśnień do HS i CN, klasyfikujące te pojazdy do pozycji HS 8703 Nomenklatury Scalonej. Zaklasyfikował je zgodnie z art. 100 ust. 4 w związku z art. 3 u.p.a., jako samochody osobowe.
Odnośnie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodów osobowych, organ wskazał, iż powstał on 27 maja 2009 r., w rozumieniu art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. Przemieszczenia ww. pojazdów z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, dokonał podmiot – L. J. Z. w dniu 27 maja 2009 r. Zdaniem organu, przed przemieszczeniem wskazanych pojazdów na terytorium kraju z terytorium państwa członkowskiego, Spółka nabyła prawo rozporządzania przedmiotowymi pojazdami jak właściciel, w związku z zawarciem umów sprzedaży w dniu 21 maja 2009 r.
Organ odwoławczy wskazał, iż Spółka mimo ciążącego na niej obowiązku nie złożyła deklaracji uproszczonej oraz nie obliczyła i nie zapłaciła akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodów osobowych.
W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o jej uchylenie, jak również poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. w całości. Zarzuciła naruszenie:
1) art. 21 § 3 Ord. pod. w zw. z art. 100 ust 1 pkt 2 i ust 4, art. 101 ust 2 pkt 1, art. 102 ust 2, art. 104 ust. 1 pkt 2 i ust. 12, art. 105 pkt 1, art. 106 ust. 2 i ust. 3 u.p.a. błędne ustalenie, że pojazdy stanowiące przedmiot decyzji nosiły w chwili przemieszczenia ich na teren kraju cechy samochodów osobowych i określenie w związku z tym zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym,
2) art. 187 § 1, art. 191, art. 194 i art. 199 a § 1 Ord. pod. przez dokonanie błędnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, z pominięciem reguł swobodnej oceny dowodów, polegającej na nieuzasadnionym odmówieniu wiarygodności:
- dokumentom urzędowym wystawionym przez niemieckie urzędy administracji bez przeprowadzenia dowodu przeciwko nim,
- wyjaśnieniom pisemnym urzędów niemieckich i polskich oraz innych podmiotów,
oraz na dokonaniu błędnej analizy dwóch umów sprzedaży z dnia 21 maja 2009 r. i działań podjętych przez J. Z. w okresie od 21 maja 2009 r. do 29 maja 2009 r.,
3) art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 210 § 4 Ord. pod. przez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn odmówienia wiarygodności niektórym dowodom i uznania za wiarygodne innych oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy skutkujących brakiem zaufania co do sposobu prowadzenia postępowania podatkowego,
4) art. 225 Ord. pod. przez nie podjęcie wszelkich działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy,
5) art. 133 § 1 Ord. pod. w zw. z art. 102 ust. 2 u.p.a. przez błędne uznanie Spółki za stronę postępowania i podatnika zobowiązanego do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu dokonanych w dniu 27 maja 2009 r. nabyć wewnątrzwspólnotowych samochodów będących przedmiotem postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że przedmiotowe pojazdy zostały przemieszczone na terytorium kraju jako ciężarowe (każdy z 2 miejscami siedzącymi).
W ocenie Strony umowa z dnia 21 maja 2009 r. zawarta pomiędzy Skarżącą a J. Z. dotyczyła sprowadzenia z Niemiec dwóch pojazdów o wstępnie sprecyzowanych parametrach i określonych cechach. Strony podpisały umowy zobowiązujące sprzedawcę do przeniesienia własności na nabywcę pojazdów zakupionych w przyszłości. Umowa ta nie miała skutku rozporządzającego, bowiem zabrakło w niej przeniesienia posiadania. Wydanie i przeniesienie własności pojazdów na Skarżącą miało nastąpić po wystawieniu faktur VAT i podpisaniu protokołów odbioru aut.
Zdaniem Skarżącej twierdzenia organu, że w dniu 21 maja 209r. stała się ona właścicielem przedmiotowych aut, są pozbawione podstaw prawnych. Spółka nabyła je bowiem w dniu 29 maja 2009r. Strony nie mogły zawrzeć w dniu 21 maja 2009r. umów sprzedaży przenoszących własność pojazdów na Spółkę, bowiem sprzedawca – J. Z. nie był ich właścicielem; stal się nim dopiero w dniu 25 maja 2009r.i rozporządzał nimi jak właściciel do 29 maja 2009r. Tym samym do przeniesienia ich własności na Skarżącą doszło po przemieszczeniu ich na teren kraju w dniu 29 maja 2009 r. Ponadto zgodnie z umową z dnia 21 maja 2009 r. J. Z. był zobowiązany do uregulowania wszelkich należności celno-skarbowych związanych ze sprowadzeniem przedmiotowych pojazdów.
W ocenie Skarżącej w sprawie błędnie wskazano podatnika zobowiązanego do zapłaty podatku akcyzowego w tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy pojazdów, co potwierdził Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczynając postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym dla J. Z. z tytułu nabyciu wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych stanowiących od 29 maja 2009 r. własność Skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.101 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. art. 102 ust.1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym.
Ustalenie w ramach okoliczności niniejszej sprawy, na kim spoczywał obowiązek zapłaty podatku akcyzowego, stanowi czynność polegającą na przyporządkowaniu treści normy prawnej, do określonego stanu faktycznego. Uchybienie w tym zakresie nosi nazwę tzw. błędu w subsumpcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15/10/2001r/ I CKN 102/99). Błąd ten odnosi się zatem do kwestii związanej ze stosowaniem prawa materialnego.
Pełnomocnik Skarżącej twierdzi, że nie jest ona podmiotem, na którym ciąży zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu dokonanej w dniu 27 maja 2009r. dostawy wewnątrzwspólnotowej dwóch samochodów marki Audi Q7. Abstrahując bowiem od błędnych w ocenie Spółki ustaleń organu, iż w dacie nabycia wskazane pojazdy były pojazdami osobowymi wskazuje, że w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego nie posiadała ona prawa rozporządzania przedmiotowymi samochodami jak właściciel.
Z kolei w ocenie Dyrektora Izby Celnej przemieszczenia wskazanych pojazdów dokonał w dniu 27 maja 2009r. podmiot L. J. Z.. Jednak Skarżąca przed przemieszczeniem wskazanych pojazdów nabyła prawo do rozporządzania nimi jak właściciel, w związku z zawarciem w dniu 21 maja 2009r, dwóch umów sprzedaży na określone co do tożsamości pojazdy. Stąd też stała się podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu dokonanej w dniu 27 maja 2009 dostawy wewnątrz wspólnotowej, na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 1 i art. 102 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym.
Zgodnie z art. 100 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku samochodu osobowego, przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej w kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Pod pojęciem nabycia wewnątrzwspólnotowego stosownie do definicji zawartej w art. 2 pkt 9, należy rozumieć przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium Polski.
Stosownie do art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego na terytorium - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju.
W myśl art. 102 ust. 1 podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności, o których mowa w art. 100 ust.1 lub 2. Zgodnie natomiast z ust.2 cytowanego przepisu, jeżeli przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju dokonał inny podmiot, niż podmiot, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która nabyła prawo do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel.
Rozstrzygnięcie sporu zaistniałego w niniejszej sprawie wymaga ustalenia, czy Skarżąca w dacie dostawy wewnątrzwspólnotowej dysponowała prawem rozporządzania przedmiotowymi samochodami jak właściciel.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym treść umów sprzedaży samochodów marki Audi Q7, zawartych w dniu 21 maja 2009r. między J. Z. jako sprzedawcą i Skarżącą jako nabywcą, Sąd podzielił stanowisko pełnomocnika Skarżącej, iż w dacie zawarcia rzeczonych umów nie nastąpiło przeniesienie na Spółkę prawa rozporządzania samochodami jak właściciel.
Przede wszystkim jak słusznie podniesiono w skardze, w dacie zawarcia przedmiotowych umów J. Z. nie dysponował prawem własności przedmiotowych samochodów. Jak wynika z akt sprawy, co potwierdza także organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, J. Z. przedmiotowe samochody nabył dopiero w dniu 25 maja 2009r. od firmy G. z siedzibą w Niemczech. W myśl zasady nemo plus iuris in alium transfere potest qam ipsea habet nie można skutecznie przenieść własności rzeczy cudzej. Zatem umowa zobowiązująca do przeniesienia własności, która zgodnie z art. 155 § 1 k.c. w przypadku rzeczy oznaczonych co do tożsamości (przedmiotowe samochody oznaczone numerami nadwozia) powinna wywołać również skutek rozporządzający, w razie jej zawarcia przez osobę nieuprawnioną jest bezskuteczna w zakresie przeniesienia własności. Umowa taka nie jest nieważna, lecz bezskuteczna (por. J. Ignatowicz, K. Stefaniuk Prawo rzeczowe, 2006r., s. 92, in; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 września 1980r. IV CR 202/80).
Już z powyższych względów stanowisko Dyrektora Izby Celnej, w kwestii nabycia przez Skarżącą w dniu 21 maja 2009r. prawa własności przedmiotowych samochodów na podstawie zawartych umów sprzedaży, nie zasługuje na podzielenie.
Niezależnie od powyższego, wskazać należy, iż o tym, z jaką umowa mamy do czynienia decyduje nie jej tytuł, a treść. Zgodnie z art. 353 ze zn.1 kc. Strony zawierające umowę mogą ułożyć według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się własności (naturze) stosunku, ani zasadom współżycia społecznego. Wprawdzie, jak słusznie podnosi organ, zgodnie z art. 155 § 1 k.c. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości przenosi własność na nabywcę. Umowa taka jest umową o podwójnym skutku zobowiązująco –rozporządzającym. Do jej zawarcia ze skutkiem w postaci przeniesienia własności wystarcza złożenie zgodnych i niewadliwych oświadczeń woli. Komentowany przepis dopuszcza jednak możliwe wyjątki od powyższej zasady konsensualności umów zobowiązująco – rozporządzających dotyczących rzeczy oznaczonych co do tożsamości, co organ w swoich rozważaniach pominął. Mogą one wynikać z ustawy lub postanowień stron umowy. W ocenie Sądu prawidłowa analiza zawartych w dniu 21 maja 2009r umów prowadzi do wniosku, iż wolą stron było odroczenie momentu nabycia przez Skarżącą własności przedmiotowych pojazdów do momentu wydania przedmiotów umów wraz z oryginałami faktur VAT( §3 ust.2 pkt c umów sprzedaży)., co nastąpiło w dniu 29 maja 2009r.
Sąd nie podzielił natomiast stanowiska pełnomocnika Skarżącej, jakoby przedmiotem umów były rzeczy przyszłe, do których przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania, stosownie do art. 155 § 2 k.c. Rzeczy przyszłe, to rzeczy nieistniejące. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe samochody zostały wyprodukowane i po raz pierwszy zarejestrowane na terenie Niemiec w 2008r.; w dacie zawarcia umów sprzedaży w dniu 21 maja 2009 były więc rzeczami istniejącymi.
Powyższe ustalenia pozwalają w ocenie Sądu na rozstrzygnięcie sporu na korzyść Skarżącej. Spółka własność przedmiotowych samochodów nabyła w dniu 29 maja 2009r. na podstawie wystawionych przez sprzedawcę faktur i podpisaniu protokołów odbioru aut. Do tego dnia właścicielem samochodów marki Audi Q7 był J. Z., po zakupieniu ich w Niemczech w dniu 25 maja 2009r. Oznacza to, że podmiotem, który dokonał w dniu 27 maja 2009r. dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowych aut był J. Z., który w tej dacie dysponował prawem rozporządzania pojazdami jak właściciel.
Brak było zatem podstaw do określenia Skarżącej zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu dokonanego w dniu 27 maja 2009 nabycia wewnątrzwspólnotowego dwóch samochodów marki Audu Q7, na podstawie art. 101 ust.2 pkt 1 oraz art. 102 ustawy o podatku akcyzowym.
W tym stanie rzeczy, wobec nie spełnienia przez Spółkę kryterium podmiotowego na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 102 ustawy o podatku akcyzowym, zbędne było odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o niewykonalności uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło