IV SA/Wa 1087/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-30
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, może być uznany za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej tej nieruchomości, jeśli wywodzi swój interes prawny z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Podmiot nieposiadający tytułu prawnego do nieruchomości, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją administracyjną, nie może być uznany za stronę postępowania nadzorczego dotyczącego tej decyzji, nawet jeśli wywodzi swój interes prawny z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż jego interes nie wynika bezpośrednio z normy prawnej stanowiącej o jego prawach lub obowiązkach w rozumieniu art. 28 KPA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z 1990 r. o przekazaniu w zarząd Parkowi Narodowemu działek. P. twierdziło, że posiada interes prawny do nieruchomości, wywodząc go z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, co miało wpływać na jego sytuację prawną i możliwość realizacji uprawnień. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że P. nie wykazało posiadania interesu prawnego do nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 1990r. nr [...] przekazano w zarząd [...] Parkowi Narodowemu działki o nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 144,7300 ha, położone w miejscowości W., gm. C.
Pismem z dnia 14 lipca 2011 r. P. w W., wystąpiło z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 1990r. o przekazaniu w zarząd [...] Parkowi Narodowemu działek onr [...] i nr [...] o łącznej pow. 144,7300 ha.
Postanowieniem z dnia [...] września 2011r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 1990r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wojewódzki wskazał, iż P. nie wykazało, iż przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości, a więc nie ma przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym prawa zarządu nieruchomością przez [...] Park Narodowy.
Na powyższe postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. P. w W., wniosło zażalenie do Ministra Infrastruktury, kwestionując stanowisko wyrażone przez organ wojewódzki oraz podnosząc zarzut nieuznania roszczenia o nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Po rozpatrzeniu tego zażalenia Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej swoim postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu wojewódzkiego.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wykazał swoją właściwość do rozpoznania sprawy. Odnosząc się do meritum organ naczelny wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo administracyjnym legitymacje prawną do wystąpienia w wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ma nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, lecz także inny podmiot, który wykaże w sprawie posiadanie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 Kpa.
Zarówno interes prawny jak i obowiązek wynikają z przepisów prawa materialnego stanowiącego prawa i obowiązki. Warunkiem koniecznym do występowania podmiotu jako strony postępowania, jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca definiując w art. 28 Kpa pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazał wyraźnie na powiązanie określonego podmiotu z interesem prawnym. Chodzi tu nie o interes czy obowiązek faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes lub obowiązek prawny tj. taki, który wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Tak więc o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie nie wola osoby lecz norma prawna, z której dla tego podmiotu będą wynikały wprost określone prawa lub obowiązki.
Zdaniem organu naczelnego P. nie posiada interesu prawnego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 1990r. o przekazaniu w zarząd [...] Parkowi Narodowemu działki o nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 144,7300 ha.
Z tego względu organ uznał, że zasadna była odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego w odniesieniu do decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 1990r. o przekazaniu w zarząd [...] Parkowi Narodowemu działki o n r [...] i nr [...] z wniosku P.
Na powyższe postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga P.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, że wydane zostało z naruszeniem art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie może zająć stanowiska strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 1990r. o przekazaniu w zarząd [...] Parkowi Narodowemu działki o nr [...] i nr [...].
Strona skarżąca wskazała, że przekazanie przedmiotowego gruntu w zarząd [...] Parkowi Narodowemu miało wpływ na sytuację prawną skarżącego, który ma na tym terenie [...] oraz pozbawia go możliwości zrealizowania uprawnienia z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Skarżący wskazał również na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich argumentów podnoszonych przez stronę.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz, 1270 ze zm.), nie jest związany zarzutami i granicami skargi.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Na wstępie trzeba podkreślić, że orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa w tym art. 28 k.p.a.
Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisu prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, dla której może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Mieć interes prawny lub obowiązek w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepisy prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu.
Od tak pojmowanego interesu prawnego lub obowiązku trzeba odróżnić interes lub obowiązek faktyczny, tj. stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego poprzeć żadnymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku wnioskodawcy nie przysługują atrybuty strony postępowania administracyjnego.
Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji może być każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
Z przedstawionych Sądowi akt sprawy (wypis księgi wieczystej KW nr [...]) wynika, że nieruchomość położona w W., gm. C., oznaczona jako m. in. działki nr [...] i nr [...], nr [...] i nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa - [...] Parku Narodowego w [...]. Ponadto w dziale lii ww. księgi wieczystej dokonano wykreślenia ostrzeżenia o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości, ujawnionym w księdze wieczystej dotyczącej prawa własności działki nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym.
Strona skarżąca (P.) swój interes prawny do powyższej nieruchomości wywodzi z protokołu z dnia [...] o przekazaniu na rzecz P. obiektów wojskowych [...] oraz uregulowania zawartego w art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem osoby, które były posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy w dniu 5 grudnia 1990r. i pozostawały nimi nadal w dniu 1 stycznia 1998r., mogą żądać oddania nieruchomości w drodze umowy w użytkowanie wieczyste wraz z przeniesieniem własności budynków, jeżeli zabudowały te nieruchomości na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą. Stwierdzić należy, że P. nie zawarło stosownej umowy o użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu.
W tym stanie trzeba stwierdzić, że P. nie przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i nr [...] w W. P. nie było także stroną postępowania o ustanowieniu na ww. nieruchomości zarządu [...] Parku Narodowego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] Iipca1990r.
P. w W. nie mogło zatem zostać uznane za stronę postępowania nadzorczego wobec decyzji Wójta Gminy C. przekazującej w zarząd [...] Parkowi Narodowemu przedmiotowe działki gruntu. Skarżące T. nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie wynikającego z art. 28 Kpa.
Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie jest obarczone wadami, które wywołałyby konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło