II SA/Łd 576/12
WyrokWSA w Łodzi2012-10-30
Skład orzekający: Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór sądowy o wydanie nieruchomości lub stwierdzenie jej zasiedzenia stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Spór sądowy o wydanie nieruchomości lub stwierdzenie jej zasiedzenia nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., które obligowałoby organ administracji do zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Pozwolenie na użytkowanie potwierdza zdatność obiektu do użytku niezależnie od aktualnego stanu własności nieruchomości, a ewentualne przyszłe rozstrzygnięcia sądu nie uniemożliwiają wydania decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. domagała się zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku, wskazując na toczący się przed sądem powszechnym spór o wydanie nieruchomości oraz sprawę o zasiedzenie. Organy administracji odmówiły zawieszenia, uznając, że spór sądowy nie stanowi zagadnienia wstępnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie utrzymujące w mocy odmowę zawieszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska - Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 101 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), odmówił zawieszenia, prowadzonego postępowania, które zostało wznowione na podstawie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nr [...] z dnia [...] w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części istniejącego budynku (o wymiarach 3.30 m (szerokość) x 15.43m (długość) x 2.82m (wysokość)), przy ul. A 14/16 do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. pozwu o wydanie nieruchomości.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. S., wskazując w jego treści, że sprawa o wydanie nieruchomości zarejestrowana została w Sądzie Rejonowym dla [...] w Ł. za sygn. akt [...], zaś postępowanie w tejże sprawie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygn. akt [...], z wniosku A. U. – S. i A. S. o stwierdzenie, że z dniem 1 stycznia 2005 roku nabyli oni przez zasiedzenie własność spornej części nieruchomości.
Skarżąca podkreśliła, że ze złożonego przez nią pozwu ewidentnie wynika, iż domaga się w nim wydania części nieruchomości zajętej pod zabudowania wzniesione przez A. U. – S. i A. S., zatem okoliczność, iż skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A nr 14 jest jej zdaniem bezsporna, bowiem sprawa dotyczy wydania nieruchomości, a nie ustalenia kto jest właścicielem nieruchomości przy ulicy A 14. Nadto przywołanymi w pozwie wyrokami prawomocnie oddalono powództwo A. U. – S. i A. S. o przeniesienie na ich rzecz części nieruchomości J. S. położonej w Ł. przy ulicy A 14, zatem w ocenie skarżącej już z tej przyczyny osoby te nie powinny uzyskać pozwolenia na użytkowanie budynku wzniesionego na cudzej działce.
Kończąc skarżąca wskazała, że sprawa o wydanie nieruchomości została zawieszona postanowieniem z dnia [...] do czasu prawomocnego zakończenia sprawy [...] z wniosku A. U. – S. i A. S. o stwierdzenie, że z dniem 1 stycznia 2005 roku nabyli oni przez zasiedzenie własność spornej części nieruchomości.
W konsekwencji w ocenie skarżącej wszczęta z urzędu, a następnie wznowiona sprawa zakończona decyzją udzielającą pozwolenie na użytkowanie budynku biurowego wzniesionego przez A. U. – S. i A. S. na części działki położonej w Ł. przy ulicy A 14 powinna być, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawieszona do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o wydanie nieruchomości, bowiem w wypadku zapadnięcia korzystnego dla skarżącej wyroku dojdzie do absurdalnej sytuacji, w której A. U. – S. i A. S. będą uprawnieni do użytkowania budynku na działce, którą winni wydać J. S.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy wskazane na wstępie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] decyzją nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. udzielił - na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i art. 103 K.p.a. A. U. – S. oraz A. S. pozwolenia na użytkowanie budynku z pomieszczeniami biurowymi (dobudowanego do istniejącej stolarni). Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 23 lipca 2009r., a obowiązek jej wydania uzasadniał fakt, iż rozbudowy obiektu dokonano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania poprzedzającego wydanie tego rozstrzygnięcia ustalono, że rozbudowy istniejącego budynku stolarni przy ul. A 14/16 w Ł. dokonano w latach 1990-1993, a zatem konieczne było stosowanie odpowiednich przepisów Prawa budowlanego z 1974r.
Następnie, wskutek złożonego przez J. S. pisma z dnia 8 czerwca 2010r. zatytułowanego "odwołanie od otrzymanej w dniu [...] decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i pisma z dnia 1 lipca 2010r. wyjaśniającego, że powyższe odwołanie jest wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją nr [...] z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem nr [...] z dnia [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej w/w własną, ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...]. Jako przyczynę wznowienia J. S. wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
W dniu [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem nr [...] odmówił zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie na wniosek J. S. [...] wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...], uchylił w całości w/w postanowienie z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W konsekwencji organ pierwszej instancji w/w postanowieniem nr [...] ponownie odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania, które zostało wznowione na podstawie wydanego postanowienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...], w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] dotyczącej rozbudowanej części istniejącego budynku stolarni.
W dalszej części organ odwoławczy podkreślił, iż w realiach niniejszej sprawy uznać, iż podnoszona przez odwołującą się okoliczność mogłaby zostać rozważona jedynie jako uzasadniająca obligatoryjne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przypomniano, iż przedmiotem wznowionego postępowania jest kwestia użytkowania rozbudowanej części istniejącego budynku stolarni znajdującej się na spornej nieruchomości, które zakończy się wydaniem stosownej decyzji.
Wskazano, że ze względu na fakt, iż samowolnej rozbudowy dokonano w latach 1990-1993 organ pierwszej instancji ma obowiązek odpowiednio stosować art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane 1974r., który stanowi, że inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Wyjaśniono także, iż pozwolenie na użytkowanie dotyczy obiektu budowlanego bądź jego części i potwierdza zdatność do użytku zrealizowanego obiektu, niezależnie od tego, kto w danej chwili jest właścicielem danej nieruchomości. Obiekt oddany do użytkowania może być zatem użytkowany przez każdoczesnego właściciela, zarządcę, dzierżawcę itd. nieruchomości. Z tego względu imienne wskazanie osób, którym udziela się pozwolenia na użytkowanie danego obiektu bądź jego części jest błędem. Doprowadziłoby to bowiem do absurdalnej sytuacji powodującej konieczność każdorazowego uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie danego obiektu w razie zmiany podmiotów go posiadających, np., w razie zmiany właściciela bądź zarządcy czy też śmierci inwestora. Zgodnie z ustawą Prawo budowlane z 1974r, pozwolenie jest udzielane na wniosek konkretnych osób, tj. inwestora, właściciela lub zarządcy, lecz obiekt raz oddany do użytkowania może być użytkowany przez inne osoby, tj. np., przyszłego właściciela, najemców itd. aż do czasu jego wyłączenia z użytkowania.
Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, iż brak jest związku przyczynowego pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem przez sąd, że J. S. ma być wydana przedmiotowa nieruchomość, czy też stwierdzeniem jej zasiedzenia przez A. U. – S. i A. S., a rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie rzeczonego obiektu. Jeżeli pozwolenie na użytkowanie zostanie udzielone na wniosek inwestorów, a sąd nakaże wydać J. S. przedmiotową nieruchomość, to będzie ona mogła użytkować rzeczony obiekt na tej podstawie, bez konieczności ponownego występowania do organów nadzoru budowlanego o wydanie pozwolenia na jego użytkowanie.
Powyższe postanowienie J. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. naruszenie art.97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez przyjęcie, że wydanie decyzji zezwalająca na użytkowanie obiektu nie zależy od wyniku spraw z powództwa J. S. o wydanie części nieruchomości oraz z wniosku A. U. – S. i A. S. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności tejże części nieruchomości położonej przy ulicy A 14 a), należącej do J. S., na której to części wzniesione są obiekty będące przedmiotem tejże decyzji, wniosła alternatywnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania na podstaw art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w uzasadnieniu skargi podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej.
Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a. - w razie nieuwzględnienia skargi - sąd skargę oddala.
Rozpoznając sprawę ze skargi J. S. sąd nie dopatrzył się takiego rodzaju naruszenia prawa, które kwalifikowałoby zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] do wyeliminowania z obrotu prawnego.
W ocenie sądu organy administracji obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, którego przedmiotem było ustalenie, czy spór zawisły przed sądem powszechnym, o wydanie J. S. spornej nieruchomości, ewentualnie o stwierdzenie zasiedzenia spornej nieruchomości przez A. U. – S. i A. S., stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego sprawie administracyjnej, dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie rzeczonego obiektu. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania wyjaśniającego, nie sposób nie zgodzić się z organami administracji, które zasadnie wywiodły, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z tak rozumianym zagadnieniem wstępnym, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części istniejącego budynku.
Przypomnieć należy, iż stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd
Zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Chodzi więc o sytuację, w której rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego w ogóle nie jest możliwe wydanie decyzji administracyjnej w postępowaniu głównym. Nie będzie zatem zagadnieniem prejudycjalnym samo twierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet – ze względów ekonomicznych lub celowościowych – będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, jeśli możliwe jest jej rozpatrzenie i wydanie decyzji.
Powyższe oznacza, iż nie każda kwestia, która w subiektywnym przekonaniu strony stanowi zagadnienie wstępne, takim zagadnieniem w istocie jest i obliguje organ do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Jak wnika z argumentacji skarżącej, takim zagadnieniem wstępnym miałoby być postępowanie z powództwa J. S. o wydanie części nieruchomości oraz z wniosku A. U. – S. i A. S. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności części nieruchomości, na której to części wzniesione są obiekty będące przedmiotem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcia które zapadną we wskazanych przez skarżącą sprawach zawisłych przed sądem powszechnym, nie będą rozstrzygnięciami zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem regulacja ta może być zastosowana tylko wtedy, kiedy istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym.
Trafne jest zatem stanowisko bowiem stanowisko organu drugiej instancji, iż skoro pozwolenie na użytkowanie dotyczy obiektu budowlanego bądź jego części i potwierdza zdatność do użytku zrealizowanego obiektu, niezależnie od tego, kto w danej chwili jest właścicielem danej nieruchomości. Obiekt oddany do użytkowania może być zatem użytkowany przez każdoczesnego właściciela, zarządcę, dzierżawcę itd. nieruchomości. Słusznie wskazano, iż zgodnie z ustawą Prawo budowlane z 1974r, pozwolenie jest udzielane na wniosek konkretnych osób, tj. inwestora, właściciela lub zarządcy, lecz obiekt raz oddany do użytkowania może być użytkowany przez inne osoby, tj. np., przyszłego właściciela, najemców itd., a więc ewentualnie w przyszłości skarżącej, aż do czasu jego wyłączenia z użytkowania.
Reasumując, w ocenie sądu, słusznie przyjął organ administracji, że brak było jakiejkolwiek podstawy do orzeczenia o zawieszeniu postępowania w przedmiocie legalności budowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wobec niewystąpienia kwestii prejudycjalnej. nie można zarzucić zaskarżonemu postanowieniu naruszenia prawa.
W tym stanie rzeczy, skoro dokonana kontrola nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.
m.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło