I OZ 961/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1565/12 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Skargą z dnia 25 lipca 2012 r. H. W. zakwestionował decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1962 r., nr [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi M.-P. o pow. 10,4790 ha. Jednocześnie w skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednakże którego strona szerzej nie uzasadniła. Postanowieniem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1565/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji na etapie postępowania sądowego, jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakowoż przedmiotem ochrony tymczasowej, jaką jest wstrzymanie wykonania decyzji, mogą być objęte jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i tego wymagają. Wykonanie aktu administracyjnego łączy się przy tym z możliwością doprowadzenia (w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji administracyjnej) do takiego stanu rzeczy, który będzie zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji. Zdaniem WSA w Warszawie zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do takich aktów nie należy. Rozstrzygnięcie to utrzymuje w mocy wcześniejszą decyzję tego organu odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. Tego rodzaju decyzje odmowne, co do zasady, nie posiadają cechy wykonalności. W decyzji takiej nie można bowiem odnaleźć praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu przez stronę, czy to w sposób dobrowolny, czy przy zastosowaniu przymusu. W związku z tym nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako p.p.s.a.), które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniosła J. B. W nacechowanym emocjami uzasadnieniu środka odwoławczego wskazała, iż zaskarżone postanowienie nie ma żadnych treści, które mogłaby zrozumieć. Podkreśliła, iż w sprawie chodzi o otrzymanie odszkodowania za przejęte przez Skarb Państwa gospodarstwo rolne położone we wsi M. Do czasu przejęcia gospodarstwa podatek gruntowy był opłacany, co świadczy o tym, że gospodarstwo nie było opuszczone. Wywody zażalenia poparł H. W. w piśmie z dnia 26 listopada 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Przede wszystkim należy zauważyć, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi być w sposób właściwy umotywowany, tak aby sąd go rozpatrujący nie musiał z urzędu dokonywać własnych ustaleń, założeń, czy też domniemań. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na potrzebę przyznania tymczasowej ochrony przed sądem administracyjnym spoczywa przy tym na podmiocie o to wnioskującym. W ocenie NSA zawarty w skardze H. W. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niewątpliwie nie spełniał tych wymogów, bowiem w żadnym miejscu skarżący nie podejmuje próby wskazania, dlaczego tymczasowa ochrona powinna mu zostać udzielona. Pomimo tego WSA w Warszawie - co zasługuje na aprobatę - dokonuje oceny wniosku wskazując, iż nie jest on zasadny z tego powodu, że zaskarżona decyzja nie przyznaje stronie praw lub nie nakłada na nią obowiązków, które mogłyby podlegać dobrowolnemu lub przymusowemu wykonaniu. Inaczej mówiąc, zaskarżona decyzja nie może podlegać wykonaniu, zatem bezzasadne jest wnioskowanie o wstrzymanie jej wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela powyższe stanowisko WSA w Warszawie. Nadto zwraca uwagę, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołuje jako podstawę art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., zatem przepis skierowany do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, a nie do sądu. W ocenie pomimo powołania wskazanej podstawy prawnej, WSA w Warszawie zasadnie potraktował wniosek H. W. jako nadający się do rozpoznania w postępowaniu sądowym. Jednocześnie zauważyć należy, iż na tym etapie sprawy (badania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji), sądy administracyjne nie rozważały merytorycznej zasadności głównego żądania skargi, czyli wzruszenia decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. Kwestia ta dopiero będzie przedmiotem analizy WSA w Warszawie. Mówiąc inaczej postanowienie z dnia 30 października 2012 r. nie zakończyło sprawy, a jedynie rozstrzygało kwestię żądania tymczasowego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.